326-350. sorular ve açıklamaları
326Geçici Sürücü Belgesi, sürücü adaylarına verilen ve .............. günlük bir süre için geçerli olan bir belgedir. Noktalı yere ne yazılmalıdır?
- A)60
- B)90
- C)15
- D)30
Açıklama — Geçici Sürücü Belgesi, sürücü adaylarına verilen ve 15 günlük bir süre için geçerli olan bir belgedir. Bu süre, adayın asıl ehliyetini alana kadar geçici olarak araç kullanabilmesine olanak tanır. Diğer seçenekler olan 30, 60 ve 90 gün süreleri, geçici belgenin geçerlilik süresi için çok uzun olup, bu belgelerin amacı olan kısa süreli geçiş dönemini aşmaktadır. Geçici Sürücü Belgesi, adayların sınavı geçtikten sonra resmi ehliyetlerini alana kadar yasal olarak araç kullanmalarını sağlar. Hatırlatma: Geçici belgeyi aldıktan sonra, asıl ehliyetinizi almak için işlemleri hızla tamamlamayı unutmayın.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
327Gösterge panelindeki resimdeki lambanın yanması neyi bildirir?
- A)Dizel hava filtresi tıkalı
- B)Ezgoz aşırı sınmış
- C)Dizel partikül filtresi tıkalı
- D)Arıtma sistemi hatası
Açıklama — Gösterge panelinde görülen bu sarı veya turuncu renkli sembol, modern dizel motorlu araçlarda bulunan Dizel Partikül Filtresi (DPF) ile ilgili bir durumu bildirir. Sembolün kendisi, içinde kurumları temsil eden noktacıkların biriktiği bir egzoz sistemi parçasını (filtre kutusu) tasvir eder ve bu görsel, filtrenin dolmaya başladığını anlatır. Dolayısıyla doğru cevap, 'Dizel partikül filtresi tıkalı' seçeneğidir. Dizel Partikül Filtresi, motorun çalışmasıyla ortaya çıkan ve çevreye zararlı olan kurum parçacıklarını egzoz gazından süzerek tutan bir sistemdir. Bu ikaz lambası yandığında, filtredeki kurum miktarının belirli bir seviyeyi aştığını ve filtrenin kendi kendini temizleme, yani rejenerasyon yapma ihtiyacı duyduğunu gösterir. Bu durum başlangıçta bir arıza değil, sürücüyü bilgilendiren bir uyarıdır; ancak bu uyarı dikkate alınmaz ve rejenerasyon işlemi tamamlanmazsa, filtre tamamen tıkanarak gerçek bir arızaya dönüşebilir ve bu durum servis müdahalesi gerektirebilir. Genellikle bu uyarı belirdiğinde, aracın yaklaşık 20-30 dakika boyunca 60-80 km/s gibi sabit bir hızda sürülmesi, egzoz sisteminin yeterince ısınmasını ve biriken kurumları yakarak filtreyi temizlemesini sağlar. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Dizel hava filtresi tıkalı' seçeneği yanlıştır, çünkü hava filtresi motora giren havayı temizler ve egzoz sistemiyle bir ilgisi yoktur. Ayrıca, çoğu aracın gösterge panelinde hava filtresi tıkanıklığı için standartlaşmış özel bir ikaz lambası bulunmaz, bu da seçeneği bir çeldirici yapar. 'Egzoz aşırı ısınmış' seçeneği de doğru değildir. Rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığı kontrollü bir şekilde yükseltilse de, bu sembolün asıl anlamı filtrenin doluluğudur, kontrolsüz bir aşırı ısınma değildir. Aşırı ısınma durumları genellikle termometre içeren farklı bir sembolle belirtilir. 'Arıtma sistemi hatası' ifadesi ise fazla geneldir. DPF, egzoz gazı arıtma sisteminin bir parçası olmakla birlikte, bu sembol spesifik olarak partikül filtresindeki doluluğu işaret eder. Dizel araçlardaki diğer arıtma sistemleri, örneğin azot oksitleri azaltan AdBlue/SCR sistemi gibi, kendilerine ait farklı uyarı lambalarına sahiptir ve genel bir sistem hatası genellikle motor arıza lambası (check engine) ile bildirilir. Bu uyarının dikkate alınması, Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin gerektirdiği, aracın çevreye zarar vermeyecek şekilde bakımlı tutulması ve emisyon değerlerinin yasal sınırlar içinde kalması zorunluluğuyla doğrudan ilişkilidir. Tıkanmış bir filtre emisyonları artırır, motor performansını düşürür, yakıt tüketimini yükseltir ve ihmal edildiğinde pahalı onarımlara yol açabilir. Akılda kalıcı olması için, semboldeki egzoz kutusunu bir bacaya, içindeki noktaları ise bacayı tıkayan kurumlara benzetebilirsiniz; lamba size 'bacam tıkandı, temizlenmeye ihtiyacım var' mesajını vermektedir.
328Şekilde gösterilen lastiğin üretim tarihi nedir?
- A)2005 yılının 3.ncü haftası
- B)2003 yılının 5.nci günü.
- C)2003 yılının 5.nci haftası.
- D)Tarih gözükmüyor
Açıklama — Lastik üzerindeki '0503' kodu, lastiğin üretim tarihini gösterir. İlk iki rakam üretim haftasını (05. hafta), son iki rakam ise üretim yılını (2003) belirtir. Bu nedenle doğru cevap, lastiğin 2003 yılının 5. haftasında üretildiğidir. Diğer seçenekler bu kodlamayı yanlış yorumlamaktadır. Lastiklerin yaşı, sürüş güvenliği için diş derinliği kadar önemlidir; genellikle 6-10 yaşını doldurmuş lastikler, dişleri iyi olsa bile değiştirilmelidir. Yeni lastik alırken bu kodu kontrol etmeyi unutmayın.
329Aşağıdakilerden hangisi frenleme esnasında fren pedalının titremesine neden olur?
- A)Balataların ıslanması
- B)Balataların yeni olması
- C)Fren ayarının düşük olması
- D)Disk veya kampana yüzeylerinin bozuk olması
Açıklama — Frenleme esnasında fren pedalının titremesi genellikle disk veya kampana yüzeylerinin bozuk olmasından kaynaklanır. Bu yüzeylerdeki bozukluklar, frenleme sırasında pedalın titremesine ve aracın dengesiz durmasına neden olabilir. Balataların ıslanması, fren performansını geçici olarak düşürse de titremeye neden olmaz. Balataların yeni olması, düzgün monte edildiyse titreme yaratmaz. Fren ayarının düşük olması ise frenleme mesafesini uzatır ama pedal titremesi yapmaz. Fren sisteminin düzgün çalışması, güvenli sürüş için kritik öneme sahiptir. Hatırlatma: Fren pedalında titreme hissederseniz, fren disklerini veya kampanalarını kontrol ettirin.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
330Kavrama (debriyaj) sistemi, motorun hareketinin hangi aktarma organına iletilmesinde veya kesilmesinde görev yapar?
- A)Marş motoruna
- B)Fren balatalarına
- C)Vites kutusuna
- D)Volana
Açıklama — Kavrama (debriyaj) sistemi, motorun gücünü vites kutusuna iletir veya keser. Bu, aracın hareketini kontrol etmede kritik bir rol oynar çünkü vites değişiklikleri sırasında motorun gücünün tekerleklere iletilmesi geçici olarak kesilir. Volan, motorun bir parçasıdır ve debriyajın doğrudan etkilediği bir aktarma organı değildir. Marş motoru, motoru çalıştırmak için kullanılır ve debriyajla doğrudan bir bağlantısı yoktur. Fren balataları ise aracın durmasını sağlar ve debriyaj sistemiyle ilişkili değildir. Debriyajın doğru kullanımı, sürüş güvenliği ve araç kontrolü için önemlidir. Hatırlatma: Debriyajı yavaşça bırakmak, aracın sarsılmadan hareket etmesini sağlar.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
331Aşağıdaki resimde gözüken lastik problemi nedir?
- A)Aşırı basınç
- B)Balon
- C)Geometri hatası
- D)Düşük basınç
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz lastik fotoğrafı, bize aracın bakımı ve güvenliği hakkında çok önemli bir ipucu vermektedir. Fotoğrafı dikkatle incelediğimizde, lastiğin sırt deseni olarak adlandırdığımız ve yola temas eden yüzeyinin her iki dış kenarının, yani omuz kısımlarının, orta kısmına göre çok daha fazla ve belirgin bir şekilde aşındığını görüyoruz. Bu durum, 'Düşük basınç' probleminin tipik bir göstergesidir ve bu yüzden doğru cevaptır. Lastiğin içindeki hava basıncı, üreticinin önerdiği değerden daha düşük olduğunda, lastik yanakları yeterince dik duramaz ve tabanın orta kısmı aracın ağırlığıyla hafifçe yukarı doğru esneyerek yoldan uzaklaşır. Bu durumda aracın tüm yükü, lastiğin sadece dış kenarlarına, yani omuzlarına biner. Sürekli bu şekilde kullanıldığında, tüm yükü taşıyan omuz kısımları hızla aşınırken, yola tam temas etmeyen orta kısım neredeyse yeni gibi kalır. Görseldeki aşınma deseni tam olarak bu durumu yansıtmaktadır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Balon', genellikle lastiğin yanak kısmında, bir çukura sert girme gibi bir darbe sonucu iç yapının hasar görmesiyle oluşan bölgesel bir şişliktir ve resimde böyle bir durum söz konusu değildir. 'Aşırı basınç' durumunda ise tam tersi bir aşınma meydana gelir; lastiğe fazla hava basıldığında tabanın orta kısmı dışarı doğru şişer ve yol ile sadece bu orta bölüm temas eder, bu da lastiğin omuzlarının değil, sadece orta kısmının hızlı bir şekilde aşınmasına neden olur. 'Geometri hatası', yani halk arasında bilinen adıyla rot ayarı bozukluğu da düzensiz aşınmaya sebep olur, ancak bu aşınma genellikle simetrik olmaz. Örneğin kamber açısı bozuksa lastiğin sadece iç veya sadece dış kenarı aşınır, her iki kenarı birden bu şekilde eşit aşınmaz. Resimdeki simetrik omuz aşınması, doğrudan basınç sorununu işaret eder. Araç lastiklerinin hava basıncı, sürüş güvenliğinin temel direklerinden biridir. Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler, araçların trafiğe çıkmadan önce tüm teknik donanımlarının güvenli ve standartlara uygun olmasını zorunlu kılar. Düşük basınçlı lastikler, fren mesafesini uzatır, virajlarda savrulma riskini artırır, ıslak zeminde yol tutuşunu olumsuz etkiler ve aşırı ısınarak patlama riski yaratır. Bu nedenle sürücüler, araç üreticisinin belirttiği basınç değerlerini düzenli olarak, lastikler soğukken kontrol etmelidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Az hava, lastiğin omuzlarına yük bindirir ve omuzlarını çökertir.
332Marşa basıldığında “tık” diye ses gelip marş motoru çalıştırmıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Debriyaj arızalıdır.
- B)Aracın el freni çekiktir.
- C)Akümülatörün kutup başları gevşemiştir.
- D)Yakıt içerisinde toz ve pislik vardır.
Açıklama — Marşa basıldığında sadece "tık" sesi gelmesi, genellikle akümülatörün kutup başlarının gevşemiş olmasından kaynaklanır; bu durumda elektrik akımı yeterince iletilemez ve marş motoru çalışmaz. El freninin çekik olması motorun çalışmasını engellemez, sadece aracın hareket etmesini önler. Debriyaj arızası ise motorun çalıştırılmasıyla değil, vites geçişleriyle ilgilidir. Yakıt içerisindeki toz ve pislik, motorun çalışmasını etkileyebilir ama marş motorunun çalışmamasına sebep olmaz. Araç bakımı sırasında akü kutup başlarının sıkılığını kontrol etmek, bu tür sorunları önlemek için iyi bir alışkanlıktır.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
333Aşağıdakilerden hangisi diferansiyelin görevlerindendir?
- A)Motora ilk hareketi vermek
- B)Vites kutusundan gelen hareketi akslara iletmek
- C)Motorun rölantide çalışmasını sağlamak
- D)Motorun durmasını sağlamak
Açıklama — Diferansiyelin temel görevi, vites kutusundan gelen hareketi akslara iletmektir. Bu, aracın tekerleklerine güç aktararak hareket etmesini sağlar. Diğer seçenekler yanlış çünkü diferansiyel, motora ilk hareketi vermek, motorun durmasını sağlamak veya motorun rölantide çalışmasını sağlamak gibi işlevlere sahip değildir; bu görevler başka bileşenler tarafından gerçekleştirilir. Diferansiyel, özellikle virajlarda tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini sağlayarak güvenli sürüşe katkıda bulunur. Hatırlatma: Diferansiyel, aracın dönüşlerdeki denge ve kontrolünü artırır, bu yüzden virajlarda hızınızı kontrol etmeyi unutmayın.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
334Lastik tabanının yasal diş derinliği minimum ne kadardır?
- A)3 mm
- B)1.6 mm
- C)2 mm
- D)2.6 mm
Açıklama — Lastik tabanının yasal diş derinliği minimum 1.6 mm olmalıdır çünkü bu derinlik, lastiğin yol tutuşunu ve su tahliyesini sağlayarak güvenli sürüşü destekler. Diğer seçenekler olan 3 mm, 2 mm ve 2.6 mm ise yasal minimumdan fazladır ve bu nedenle yanlış kabul edilir. Yasal diş derinliği, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilmiştir ve bu derinliğin altındaki lastikler, ıslak zeminlerde kayma riskini artırır. Pratik ipucu: Lastik diş derinliğini kontrol etmek için bir lira kullanabilirsiniz; 1 TL'nin altın rengi kısmı yaklaşık 1.6 mm'dir, bu kısmı göremiyorsanız lastikleriniz yasal sınırdadır.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
335Aşağıda şekilde yer alan "H" harfi neyi ifade eder?
- A)Lastiğin özel dönüs yönünü.
- B)Yük endeksini
- C)Hız endeksin
- D)Yolcu aracı için öngörülen lastik olduğunu
Açıklama — Görselde bir otomobil lastiğinin yanağında bulunan '185/65 R15 88H' kodlaması görülmektedir. Bu kod içerisindeki 'H' harfi, lastiğin hız endeksini ifade eder. Hız endeksi, bir lastiğin doğru basınçta ve izin verilen maksimum yük altında güvenle ulaşabileceği en yüksek hızı belirten uluslararası bir standarttır. Her harf, belirli bir hız sınırına karşılık gelir ve bu örnekteki 'H' harfi, lastiğin saatte 210 kilometre hıza kadar güvenli olduğunu gösterir. Aracın fabrika verilerine veya ulaşabileceği maksimum hıza uygun olmayan bir hız endeksine sahip lastik kullanmak, özellikle yüksek süratlerde lastiğin aşırı ısınmasına, yapısının bozulmasına ve patlamasına neden olabilir, bu da ciddi kazalara yol açabilir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. Lastiğin özel dönüş yönü, genellikle lastik yanağında bir ok işareti veya 'ROTATION' kelimesiyle belirtilir, 'H' harfiyle bir ilgisi yoktur. Yük endeksi ise, 'H' harfinden hemen önce gelen '88' sayısıdır ve bu lastiğin taşıyabileceği maksimum ağırlığı (bu örnek için 560 kg) belirtir. Son olarak, lastiğin yolcu aracı için olduğunu belirten bir işaret, genellikle Amerikan standartlarında kodun başında 'P' (Passenger) harfiyle yer alır, Avrupa standartlarında ise bu harf çoğunlukla bulunmaz; dolayısıyla 'H' harfinin bu özellikle bir bağlantısı yoktur. Bu bilgiler, Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin temelini oluşturan araçların teknik şartlara uygun ve güvenli olması ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Aracınızın güvenliği için, lastiklerinizin üreticinin belirttiği yük ve hız kapasitesine uygun olması hem yasal bir gereklilik hem de hayati bir güvenlik önlemidir. Unutmamak için pratik bir ipucu olarak, lastik kodunun sonundaki harfin hız limitini belirttiğini ve 'H' harfinin 'Hız' kelimesini çağrıştırdığını düşünebilirsiniz.
336Bir sürücünün, arkasındaki ambulansın geçişini kolaylaştırmak için kendi şeridinden feragat etmesi hangi temel değere dayanır?
- A)Trafik polisine yakalanma korkusu
- B)Kendi aracını koruma içgüdüsü
- C)Fedakarlık ve Hayat Hakkına Saygı
- D)Yolun boş olması
Açıklama — Sürücünün arkasındaki ambulansın geçişini kolaylaştırmak için kendi şeridinden feragat etmesi, fedakarlık ve hayat hakkına saygı temel değerine dayanır. Bu davranış, acil durumdaki bir aracın hızlı ve güvenli bir şekilde ilerlemesine olanak tanır, böylece zamanında müdahale edilebilecek bir hayat kurtarılabilir. Diğer seçenekler, sürücünün bencilce veya korku temelli davranışlarını ifade eder ve acil durum araçlarının geçiş önceliği ilkesine uygun değildir. Trafik kuralları, acil durum araçlarına yol verilmesini zorunlu kılar. Pratik ipucu: Siren sesi duyduğunuzda, hemen çevrenizi kontrol edin ve güvenli bir şekilde yol vermek için hazırlanın.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
337Karlı havada zincir takmaya çalışan bir sürücünün sorununa, bu konuda daha deneyimli ve becerikli diğer bir sürücünün çözüm bulması, trafikte hangi temel değere sahip olunduğunu gösterir?
- A)Trafik kültüründe birbirini uyarma
- B)Kendini eleştirme
- C)Yardımlaşma
- D)İnatlaşma
Açıklama — Karlı havada zincir takmaya çalışan bir sürücüye yardım etmek, trafikte yardımlaşma değerini gösterir. Yardımlaşma, sürücülerin birbirine destek olarak güvenli ve akıcı bir trafik ortamı oluşturmasına katkı sağlar. Diğer seçenekler, bu durumda uygun değildir; örneğin, "birbirini uyarma" veya "kendini eleştirme" yardımlaşma eylemini tam olarak ifade etmez. Trafikte yardımlaşma, güvenli sürüşün temel ilkelerinden biridir ve sürücülerin birbirine destek olması, olası kazaları önlemeye yardımcı olur. Hatırlatma: Zor hava koşullarında yardımlaşmak, hem sürücülerin hem de yolcuların güvenliğini artırır.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
338Örneğin, bir yaya olarak kendinizi düşünün. Yağmurlu bir havada yanınızdan geçen şoförlerin sizi ıslatmamak için geçişlerine dikkat etmesi trafikte ............. 'ya örnektir? Noktalı yere hangisinin yazılması en uygun olur?
- A)özgecilik
- B)bencillik
- C)saygısız
- D)feragat
Açıklama — Özgecilik, başkalarının yararını düşünerek hareket etmeyi ifade eder. Yağmurlu havada sürücülerin yayaları ıslatmamak için dikkatli geçiş yapması, bu davranışın bir örneğidir. Bencillik, sadece kendi çıkarını düşünmeyi ifade eder ve bu durumda uygun değildir. Saygısız, başkalarına karşı saygısız davranışları tanımlar, bu da yanlıştır. Feragat, bir haktan vazgeçmeyi ifade eder, bu durumla ilgisizdir. Trafikte diğer yol kullanıcılarına saygı göstermek, güvenli ve uyumlu bir trafik ortamı yaratır. Pratik ipucu: Yağmurlu havalarda su birikintilerine yaklaşırken hızınızı azaltarak yayalara saygı gösterin.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
339Karayollarında trafiğin akışını engelleyecek şekilde, iki aracın yan yana gelip durarak sohbet etmesi hangi etik kurala aykırıdır?
- A)Yolun asfalt kalitesine
- B)Araçların mekanik ömrüne
- C)Sadece yakıt tüketimine
- D)Diğer yol kullanıcılarının zaman ve ulaşım hakkına
Açıklama — Bu soruda doğru cevap, "Diğer yol kullanıcılarının zaman ve ulaşım hakkına" seçeneğidir çünkü iki aracın yan yana durarak sohbet etmesi, diğer sürücülerin yolunu engeller ve trafik akışını bozar. A ve B seçenekleri, yakıt tüketimi ve araçların mekanik ömrüyle ilgili olup, bu durumla doğrudan bir bağlantısı yoktur. D seçeneği ise yolun asfalt kalitesine etkisi olmadığından yanlıştır. Trafikte akışı engellemek, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bir ihlaldir ve diğer sürücülerin haklarına saygı göstermemek anlamına gelir. Pratik ipucu: Trafikte durmanız gerekiyorsa, bunu diğer araçların geçişini engellemeyecek şekilde yapın.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
340Hangi kavram, trafikte bir hata yapan diğer sürücüyü sertçe uyarmak yerine, onun hatasını telafi etmeye çalışmayı ve güvenliği korumayı ifade eder?
- A)Feragat ve fedakarlık
- B)Öfke ve inatlaşma
- C)Bencillik
- D)Tahammülsüzlük
Açıklama — Doğru cevap "Feragat ve fedakarlık" çünkü trafikte güvenliği sağlamak için diğer sürücülerin hatalarını telafi etmeye çalışmak, empati ve hoşgörü gerektirir. Bu yaklaşım, kazaları önlemeye yardımcı olur ve trafik akışını daha güvenli hale getirir. Diğer seçenekler ise genellikle çatışma ve risk doğurur; "Öfke ve inatlaşma" ve "Tahammülsüzlük" trafikte gerginliği artırır, "Bencillik" ise diğer sürücülerin güvenliğini tehlikeye atabilir. Trafikte hoşgörü ve anlayış, güvenli sürüşün temel ilkelerindendir. Pratik ipucu: Her zaman diğer sürücülerin de hata yapabileceğini düşünerek, sakin ve anlayışlı kalmayı hedefleyin.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
341I. Öz eleştiri yapabilmek II. Risk almaya meyilli olmak III. Trafikte diğer araç sürücülerini taciz etmek IV. Hata yapan sürücüleri uygun bir dille uyarmak Yukarıdakilerden hangileri güvenli sürüşü olumsuz yönde etkileyen kişilik özelliklerindendir?
- A)II ve III
- B)I ,II ve III
- C)I ve II
- D)Yalnız I
Açıklama — Güvenli sürüşü olumsuz etkileyen kişilik özellikleri arasında risk almaya meyilli olmak ve trafikte diğer araç sürücülerini taciz etmek yer alır. Bu davranışlar, sürücünün dikkatsiz ve saldırgan bir tutum sergilemesine neden olur, bu da kazalara yol açabilir. Öz eleştiri yapabilmek ve hata yapan sürücüleri uygun bir dille uyarmak ise güvenli sürüşü destekleyen olumlu davranışlardır. Trafik güvenliği ilkeleri, sürücülerin sakin ve saygılı bir şekilde hareket etmelerini önerir. Pratik ipucu: Trafikte her zaman empati yapın ve diğer sürücülerin de hata yapabileceğini unutmayın.
İlk çıkış: 21 Ağustos 2026 · son: 21 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
342Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?
- A)Hemzemin geçit
- B)Kontrollü demir yolu geçidi
- C)Kontrolsüz demir yolu geçidi
- D)Tramvay hattı ile oluşan kavşak
Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soruyu ve işaretleri doğru anlamak trafikteki en önemli güvenlik adımlarından biridir. Görselde, kırmızı çerçeveli üçgen bir tehlike uyarı levhası içerisinde, üst kısmında elektrik aldığı pantografı da görünen bir tramvayın siyah renkli silüetini görüyoruz. Bu levha, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde 'Tramvay Hattı ile Oluşan Kavşak' olarak tanımlanmıştır. Levhanın üzerindeki tramvay resmi, sürücüyü ilerideki yol kesişiminin bir tramvay hattı ile olduğunu net bir şekilde bildirir. Bu nedenle, sürücünün bu kavşağa yaklaşırken hızını azaltması, dikkatini artırması ve tramvayın geçiş hakkına hazırlıklı olması gerektiğini ifade eder. Dolayısıyla 'Tramvay hattı ile oluşan kavşak' seçeneği doğru yanıttır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. 'Hemzemin geçit' ifadesi, karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği yerler için kullanılan genel bir terimdir; ancak bu levha, demiryolunun türünü (tramvay) özel olarak belirttiği için daha spesifik ve doğru olan seçenek tercih edilmelidir. 'Kontrollü demir yolu geçidi' levhası, üzerinde bariyer (parmaklık) simgesi taşır ve geçidin güvenliğinin bariyer veya ışıklarla sağlandığını belirtir; görseldeki levhada bu simge yoktur. 'Kontrolsüz demir yolu geçidi' levhası ise üzerinde eski tip bir lokomotif silüeti barındırır ve geçitte bariyer veya ışıklı bir işaret gibi otomatik kontrol mekanizmalarının bulunmadığını, bu yüzden sürücünün durup yolu bizzat kontrol ederek geçmesi gerektiğini anlatır. Görseldeki araç bir tren değil, şehir içi raylı sistem aracı olan bir tramvaydır. İlgili temel trafik kuralı şudur: Tramvayların geçiş üstünlüğü değil, geçiş hakkı yani geçiş önceliği vardır. Aksini belirten bir işaret veya trafik ışığı yoksa, tramvay hattı ile kesişen bir yolda geçiş hakkı daima tramvayındır. Bu levhayı gördüğünüzde mutlaka yavaşlamalı, tramvay yolunu kontrol etmeli ve gelen bir tramvay varsa ona yol vermek için durmalısınız. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Levhadaki resim neyse, tehlike odur. Resimde şehir içi tramvayı görüyorsanız, tehlike de genel bir demir yolu değil, spesifik olarak bir tramvay hattıdır.
343Şekildeki trafik işaretlerinin anlamları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A)I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol
- B)I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol
- C)I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol
- D)I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda sıkça karıştırılan iki önemli trafik tanzim işaretiyle karşı karşıyayız. Görselde, I numara ile gösterilen, kırmızı bir çember içinde tamamen beyaz bir zemin bulunan bir levha ve II numara ile gösterilen, kırmızı bir daire içinde yatay beyaz bir şerit bulunan bir levha yer alıyor. Bu iki işaretin anlamını doğru bilmek, hem sınav başarınız hem de trafikteki güvenliğiniz için kritik öneme sahiptir. Doğru cevap, I numaralı levhanın 'Taşıt Trafiğine Kapalı Yol' ve II numaralı levhanın 'Girişi Olmayan Yol' anlamına geldiğini belirten seçenektir. I numaralı levha, o yola her iki yönden de motorlu veya motorsuz taşıtların girmesinin kesinlikle yasak olduğunu belirtir; ancak bu yasaklama yayaları kapsamaz, yani yayalar bu yola girebilir. Bu işaret genellikle yayalaştırılmış bölgelerde, yol yapım çalışmalarında veya yolun taşıt trafiğine tamamen kapatıldığı durumlarda kullanılır. II numaralı levha ise 'Girişi Olmayan Yol' anlamındadır. Bu levha, genellikle tek yönlü bir yola ters yönden girilmesini engellemek için konsa da, trafiğin sadece belirli bir yönden akmasına izin verilen herhangi bir yolun girişinde de kullanılabilir. Yani bu yola girmeniz yasaktır, ancak yolun diğer ucundan size doğru gelen araç trafiği olabilir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Yol ver' işareti, kırmızı kenarlı, tepesi aşağıda duran beyaz zeminli bir üçgendir ve I numaralı levha ile ilgisi yoktur. 'Dur' işareti ise sekizgen şeklinde, kırmızı zeminli ve üzerinde beyaz harflerle 'DUR' yazan bir levhadır. 'Azami hız sınırlaması' levhası kırmızı çember içinde rakamlar barındırırken, 'Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu' levhası ise beyaz veya gri zeminli, üzerinde çapraz siyah veya gri çizgiler bulunan daire şeklinde bir levhadır ve görseldeki işaretlerle hiçbir benzerliği yoktur. Bu işaretler, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan ve sürücülere belirli bir yasaklama veya kısıtlama bildiren 'Trafik Tanzim İşaretleri' grubuna aittir. Bu işaretlere uymak, hem kendi can güvenliğimiz hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için mutlak bir zorunluluktur. 'Taşıt trafiğine kapalı yol' levhası bir yolu her iki yönden de taşıt kullanımına kapatırken, 'Girişi olmayan yol' levhası ise yolun sadece sizin bulunduğunuz yönden girişini yasaklar. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: I numaralı işaretin içi tamamen boş, yani bu yol her türlü taşıt için 'bomboş' olmalı, kimse giremez. II numaralı işaretteki yatay beyaz çizgi ise size karşı kurulmuş bir 'bariyer' gibidir ve 'Bu yönden giriş yok!' der. Bu basit görsel ayrım, sınavda ve trafikte doğru kararı vermenizi sağlayacaktır.
344Verilen şekle göre 2 numaralı aracın hangisini yapması doğrudur?
- A)Yayaları ikaz ederek bekletmesi
- B)Sol şeride geçip yoluna devam etmesi
- C)Bisiklet yolunu kullanması
- D)Bu bölgede azami 30 kilometre/saathızla gitmesi
Açıklama — Görselde, bir okul bölgesinde yer alan yaya geçidine yaklaşmakta olan iki araç görülmektedir. Yolun sağ tarafında, sürücüleri uyaran okul bölgesi levhası ve bu bölgedeki azami hız sınırının 30 kilometre/saat olduğunu bildiren trafik levhası bulunmaktadır. Bu nedenle 2 numaralı aracın yapması gereken doğru davranış, hızını bu yasal sınıra düşürerek en fazla 30 kilometre/saat hızla ilerlemesidir. Sürücülerin trafik işaret ve levhalarına uyması yasal bir zorunluluktur. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; bisiklet yolları motorlu taşıtların kullanımına kapalıdır, bu yolları kullanmak yasaktır. Yaya geçitlerinde öncelik koşulsuz olarak yayalarındır; sürücünün yayaları ikaz ederek bekletmesi değil, aksine yavaşlayıp durarak onlara ilk geçiş hakkını vermesi gerekir. Ayrıca, yaya geçitlerine yaklaşırken şerit değiştirmek ve öndeki aracı sollamak kesinlikle yasak ve tehlikeli bir davranıştır. Bu manevra, özellikle öndeki aracın yayalara yol vermek için yavaşladığı durumlarda, sürücünün yayaları görmesini engelleyerek ciddi kazalara neden olabilir. Temel kural, sürücülerin hem trafik levhalarına uyması hem de yaya geçitlerinde yayalara mutlak öncelik tanımasıdır.
345Şekildeki “park etme bilgi işaretine” göre hangi numaralı araçlar yanlış park etmiştir?
- A)Yalnız 3
- B)1 ve 2
- C)1 ve 3
- D)2 ve 3
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soru trafikteki en temel ve sık karşılaşılan durumlardan birini, yani işaret levhalarına göre park etme kuralını ölçmektedir. Görseli incelediğimizde, bir yol kenarında park etmiş üç araç ve bir "Park Yeri" levhası görüyoruz. Bu sorunun kilit noktası, sadece "P" harfini taşıyan ana levha değil, onun hemen altındaki küçük, tamamlayıcı levhadır. Bu ek levha, o alanda araçların nasıl park etmesi gerektiğini gösteren bir şemadır ve sürücüler için bağlayıcı bir talimattır. Levhadaki şema, araçların park etmesi gereken düzeni açıkça göstermektedir. Bu bilgiyi temel alarak araçları değerlendirelim. 1 ve 2 numaralı araçlar, tam da levhada gösterilen düzene uygun şekilde park etmişlerdir. Bu nedenle bu iki aracın park ediş şekli doğrudur. Ancak 3 numaralı araca baktığımızda, kaldırıma dik olarak, yani aracın önü veya arkası yola bakacak şekilde park ettiğini görüyoruz. Bu park şekli, levhadaki şemayla tamamen çelişmektedir ve bu nedenle yanlıştır. Soru bize hangi araçların yanlış park ettiğini sorduğu için doğru cevap "Yalnız 3" olmalıdır. Bu nedenle, 1 ve 2 numaralı doğru park etmiş araçları da hatalı kabul eden diğer seçenekler yanlıştır. Bu sorunun temel aldığı kural, trafik işaret levhalarına uyma zorunluluğudur; özellikle park levhalarının altındaki tamamlayıcı paneller, park etme biçimini kesin olarak belirler ve bu gösterime uymak mecburidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: "Levhanın altındaki şekil, park etmenin emridir. Şekil nasıl gösteriyorsa, aracını da o şekilde yerleştir!" Bu basit kural, park cezalarından ve trafikte yaratılacak tehlikelerden kaçınmanızı sağlar.
346Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Hızını azaltması
- B)Takip mesafesini artırması
- C)Öndeki aracı geçmesi
- D)Duraklama yapmaktan kaçınması
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak hem sınav başarınız hem de trafikteki güvenliğiniz için hayati önem taşır. Görselde, 1 numaralı aracın, ilerisi tam olarak görünmeyen bir tepeüstüne doğru yaklaştığı anlaşılmaktadır. Bu tür bir yol kesimi, sürüş sırasında özel dikkat ve tedbir gerektirir. Soruda bizden 1 numaralı sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışı bulmamız isteniyor. Doğru cevap olan 'Öndeki aracı geçmesi' seçeneğinin neden yanlış olduğuna bakalım. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, görüş yetersizliği olan tepeüstlerinde, dönemeçlerde, tünellerde ve demir yolu geçitlerinde öndeki aracı geçmek, yani sollama yapmak kesinlikle yasaktır. Görseldeki tepeüstü, karşıdan gelen şeridin sürücü tarafından görülmesini engeller. Bu durumda yapılacak bir sollama denemesi, karşıdan gelen bir araçla kafa kafaya çarpışma gibi feci bir kazayla sonuçlanabilir. Bu gibi yerlerde yol üzerindeki devamlı şerit çizgileri de genellikle bu yasağı pekiştirir ve şerit değiştirilemeyeceğini bildirir. Diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğunu ve dolayısıyla sorunun cevabı olamayacağını inceleyelim. Hızını azaltması kesinlikle doğru ve gerekli bir davranıştır. İlerisi görünmeyen bir tepeüstüne yaklaşırken hızı düşürmek, olası bir tehlikeye karşı sürücüye güvenli bir tepki verme zamanı kazandırır. Takip mesafesini artırması da aynı şekilde bir güvenlik önlemidir. Öndeki aracın ani fren yapma ihtimaline karşı aradaki mesafeyi açmak, arkadan çarpmayı önler ve güvenli sürüşün temel prensiplerindendir. Duraklama yapmaktan kaçınması da doğru bir davranıştır, çünkü tepeüstü gibi görüşün kısıtlı olduğu yerlerde trafiği tehlikeye düşürebileceği ve akışı engelleyebileceği için zorunlu haller dışında duraklama yapmak yasaktır. Kısacası, diğer üç seçenek güvenli sürüş ilkeleriyken, öndeki aracı geçmek açık bir kural ihlali ve büyük bir risktir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: 'Görüşün kapalıysa, sollama kapalıdır.' Yolun ilerisini net bir şekilde göremediğiniz hiçbir yerde sollama yapmamalısınız.
347Şekilde iki yönlü ve üç şeritli kara yolu bölümünde seyreden araçlar görülmektedir.Yol çizgilerine göre hangi numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır?
- A)Yalnız 3
- B)1 ve 2
- C)2 ve 3
- D)1, 2 ve 3
Açıklama — Bu sorunun doğru bir şekilde çözülebilmesi için en önemli ipucu, soru metninde yer alan 'yol çizgilerine göre' ifadesidir. Bu ifade, sürücülerin manevralarının doğruluğunu veya yanlışlığını yol çizgilerinin anlamlarına bakarak değerlendirmemiz gerektiğini belirtir. Görseldeki iki yönlü ve üç şeritli yolda, şerit kullanım kuralları çizgilerle belirlenmiştir. 3 numaralı araç, orta şeritten en sol şeride geçerek hatalı bir sollama yapmaktadır. Çünkü en sol şerit, karşı yönden gelen trafiğe aittir ve bu şeride geçmek, karşıdan gelen araçla kafa kafaya çarpışma riski taşıyan son derece tehlikeli bir ihlaldir. Genellikle bu tür yollarda orta şerit ile karşı yön şeridini ayıran çizgi devamlı (kesintisiz) bir çizgidir ve bu çizginin aşılması kesinlikle yasaktır. Bu nedenle 3 numaralı araç sürücüsü açıkça hatalıdır. 2 numaralı araç sürücüsü ise, önündeki 1 numaralı aracı sollamak için kendi şeridinden orta şeride geçmeye çalışmaktadır. Ancak bu tip yollarda, gidiş yönüne ayrılmış en sağ şerit ile ortak kullanılan orta şeridi ayıran çizgi de genellikle devamlı çizgidir. Devamlı yol çizgisi, o şeritteki araçların şerit değiştirmesini ve sollama yapmasını yasaklar. Dolayısıyla, 2 numaralı araç sürücüsü de devamlı çizgiyi ihlal ederek yasak bir sollama manevrasına başladığı için hatalıdır. 1 numaralı araç ise kendi şeridinde kurallara uygun şekilde ilerlediği için herhangi bir hata yapmamaktadır. Özetle, iki yönlü ve üç şeritli yollarda orta şerit sadece geçişler için kullanılabilir, ancak bu kullanımın yasal olması sürücünün kendi tarafındaki yol çizgisinin kesikli olmasına bağlıdır. Karşı yöne ait şeride geçmek ise her durumda yasaktır. Bu kurallar doğrultusunda, yol çizgilerini ihlal ettikleri için hem 2 hem de 3 numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır.
348Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
- A)2 - 1 - 3 - 4
- B)1 - 2 - 4 - 3
- C)2 - 1 - 4 - 3
- D)4 - 1 - 2 - 3
Açıklama — 1. Varsa Geçiş Üstünlüğü Olan Araçlar: Ambulans, itfaiye ve polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlar her zaman en önceliklidir. 2. Düz Giden Araçlar: Hangi yöne dönerse dönsün dönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol vermek zorundadır. 3. Sağdaki Araç Kuralı: Kavşakta veya dönel kavşak dışında, aynı hakka sahip araçlar karşılaştığında, sürücüler her zaman sağından gelen araca yol vermelidir. 4. Dönüş Yapan Araçlar: Sağa veya sola dönüş yapacak araçlar, bu kurallar çerçevesinde diğerlerine öncelik tanımalıdır.
349Şekilde soru işareti (?) ile gösterilen sistemin görevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yakıt tüketimini azaltmak
- B)Aracın fren mesafesini kısaltmak
- C)Yoldan gelen darbelerin etkisini azaltmak
- D)Aracın daha çabuk hızlanmasını sağlamak
Açıklama — Görselde soru işareti ile gösterilen sistem, helezon yay ve amortisörden oluşan süspansiyon sistemidir. Bu sistemin temel görevi, doğru cevapta belirtildiği gibi, yoldan gelen darbelerin etkisini azaltmaktır. Süspansiyon, tekerlekler ile araç gövdesi arasında bir tampon işlevi görerek yoldaki çukurlar, tümsekler ve diğer yüzey bozukluklarının yarattığı sarsıntıları emer. Bu sayede hem sürücü ve yolcular için konforlu bir sürüş sağlanır hem de tekerleklerin yolla temasının sürekli olması temin edilerek aracın yol tutuşu ve kontrolü artırılır. Diğer seçenekler incelendiğinde, 'Yakıt tüketimini azaltmak' görevi doğrudan motor verimliliği, aracın aerodinamik yapısı ve lastik özellikleriyle ilgilidir; süspansiyonun birincil görevi bu değildir. 'Aracın fren mesafesini kısaltmak' ise temel olarak fren sisteminin sorumluluğundadır. Süspansiyon sistemi, tekerleklerin yola sağlam basmasını sağlayarak frenlemeye dolaylı bir katkı sunsa da, fren mesafesini kısaltan ana unsur değildir; hatta bozuk bir süspansiyon fren mesafesini tehlikeli biçimde uzatabilir. 'Aracın daha çabuk hızlanmasını sağlamak' da motor ve güç aktarma organlarının görevidir; süspansiyon bu süreçte yalnızca yol tutuşuna yardımcı olur. Güvenlik açısından, Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği uyarınca araçların trafiğe çıkmadan önce teknik olarak kusursuz olması gerekir. Süspansiyon sistemi, aracın yol tutuşunu, direksiyon hakimiyetini ve fren güvenliğini doğrudan etkileyen hayati bir donanım olduğundan, arızalı olması trafik güvenliğini tehlikeye düşüren bir arıza olarak değerlendirilir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, süspansiyonu aracın iskelet sistemindeki eklemlere benzetebiliriz; yoldaki pürüzleri 'yumuşatarak' gövdeyi, yani içindeki yolcuları sarsıntılardan korur.
350Şekildeki araç güç aktarma organlarının adları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A)I. Şaft - II. Diferansiyel - III. Aks
- B)I. Şaft - II. Aks - III. Diferansiyel
- C)I. Aks - II. Diferansiyel - III. Şaft
- D)I. Diferansiyel - II. Aks - III. Şaft
Açıklama — Görseldeki I numaralı parça, motor ve şanzımandan gelen gücü arka tekerleklere taşıyan uzun mil olan şafttır. II numaralı parça, şafttan aldığı gücü tekerleklere farklı hızlarda dönme imkanı sağlayarak aktaran diferansiyeldir. III numaralı parça ise diferansiyelden tekerleklere doğrudan güç ileten akslardır. Bu parçaların doğru çalışması, aracın yol tutuşu ve güvenli sürüş için kritik öneme sahiptir. Unutmayın, güç motordan şaft ile gelir, diferansiyel ile dağıtılır ve akslar ile tekerleklere ulaşır.