976-978. sorular ve açıklamaları
976Manuel vitesli bir otomobili normal sürüş sırasında motoru stop etmeden durdurmak isteyen sürücü aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
- A)Debriyaja basmadan vitesi birinci vitese almalıdır.
- B)Gaz pedalına basarak motor devrini artırmalıdır.
- C)Hareket hâlindeyken el frenini çekmelidir.
- D)Frenle yavaşlamalı, durmaya yakın debriyaja tamamen basarak aracı durdurmalıdır.
Açıklama — Fren aracın hızını azaltır. Durmaya yakın debriyaja tamamen basılması, motor ile aktarma sistemi arasındaki bağlantıyı keserek motorun stop etmesini önler. “Debriyaj ve frene birlikte basmak” ifadesi yerine bu sıralamayı öğretmek daha anlaşılırdır.
977Şekildeki banketli yoldan geceleyin faydalanmak isteyen yayanın, aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)El fenerini sürücülerin dikkatini dağıtmadan kullanması
- B)Kendi gidiş yönüne göre sol bankette yürümesi
- C)Kendi gidiş yönüne göre sağ bankette yürümesi
- D)Açık renkte elbise giymesi
Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soru trafikteki en savunmasız unsurlardan biri olan yayaların, özellikle gece ve yaya yolu bulunmayan bir ortamda can güvenliğini nasıl sağlaması gerektiğini ölçen temel bir sorudur. Şehirler arası yollarda sıkça karşılaşılan, yaya kaldırımı olmayan, kenarlarında banket olarak tabir edilen toprak veya çakıl zemin bulunan iki yönlü bir karayolunda, bir yayanın gece vakti yapmaması gereken, yani yanlış olan davranış sorulmaktadır. Doğru cevap olan, yayanın 'kendi gidiş yönüne göre sağ bankette yürümesi'nin yanlış olmasının sebebi, trafik güvenliğinin en temel mantığına dayanır. Türkiye'de trafik sağdan aktığı için, kendi gidiş yönünüze göre sağ bankette yürüdüğünüzde, arkanızdan gelen araçları göremezsiniz. Özellikle gece koşullarında, bir sürücünün sizi fark etmesi çok geç olabilir ve sizin de tehlikeyi görüp zamanında tepki verme şansınız kalmaz. Bu durum, tehlikeye sırtı dönük yürümekle eşdeğerdir ve son derece tehlikelidir. Diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğuna gelince; açık renkte elbise giymek kesinlikle doğrudur, çünkü açık renkler ve yansıtıcı malzemeler, araç farlarının ışığını yansıtarak yayanın sürücüler tarafından çok daha erken fark edilmesini sağlar. El fenerini sürücülerin dikkatini dağıtmayacak şekilde kullanmak da bir diğer hayati güvenlik önlemidir. El feneri hem yayanın kendi önünü görmesine yardımcı olur hem de hareketli bir ışık kaynağı olarak sürücülerin dikkatini çeker; ancak fenerin ışığını doğrudan sürücülerin gözüne tutmamak kritik öneme sahiptir. Yayanın kendi gidiş yönüne göre sol bankette yürümesi ise en güvenli ve zorunlu olan davranıştır. Bu kural, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde de açıkça belirtilmiştir. Sol bankette yürüdüğünüzde, size en yakın şeritten karşıdan gelen araçları net bir şekilde görürsünüz. Onların farları sizi aydınlatır, siz de onların geldiğini görürsünüz. Bu karşılıklı görüş, hem yayanın hem de sürücünün olası bir tehlike anında tepki vermek için yeterli zamana sahip olmasını sağlar. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Yolda yürürken tehlikeye sırtınızı değil, yüzünüzü dönün. Yani, araçlar arkanızdan değil, daima karşınızdan gelmelidir.
978Şekildeki trafik işareti neyi bildirir?
- A)Ehlî hayvanların giremeyeceğini
- B)Ehlî hayvanların yola çıkabileceğini
- C)Vahşi hayvanların yola çıkabileceğini
- D)Hayvanla çekilen taşıtların yola çıkabileceğini
Açıklama — Görselde, kırmızı renkli kalın bir çerçeveye sahip, beyaz zeminli üçgen bir trafik levhası görüyoruz. Levhanın merkezinde ise siyah renkte bir inek silüeti bulunmaktadır. Bu levha, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan Tehlike Uyarı İşaretleri grubuna aittir ve anlamı, ehlî hayvanların yola çıkabileceğidir. Bu bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücüyü ilerideki yol kesiminde büyükbaş veya küçükbaş evcil hayvanların aniden yola çıkma veya yol üzerinde bulunma ihtimaline karşı uyarır. Levhadaki inek figürü, genel olarak koyun, keçi, at gibi tüm ehlî hayvanları temsil eder. Bu levhanın ehlî hayvanların giremeyeceğini bildirdiği düşüncesi yanlıştır, çünkü bu bir yasaklama değil, bir uyarı işaretidir. Yasaklama işaretleri genellikle kırmızı çerçeveli daire şeklinde olur ve bir eylemi veya girişi men eder; oysa bu levha bir tehlikeye karşı dikkatli olmamızı söyler, bir şeyi yasaklamaz. Vahşi hayvanların yola çıkabileceğini belirttiği de hatalıdır, çünkü Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde vahşi hayvanlar için ayrı bir tehlike uyarı işareti bulunur ve bu levhada genellikle bir geyik figürü kullanılır. Görseldeki inek figürü, açıkça evcil bir hayvanı temsil etmektedir. Son olarak, hayvanla çekilen taşıtların yola çıkabileceğini ifade etmesi de yanlıştır. Bu durum için de at arabası gibi bir figür içeren farklı bir trafik işareti mevcuttur. Sorudaki levha, bir taşıtı çeken değil, serbest halde dolaşabilen hayvanları işaret eder. Bu işaretin temel güvenlik ilkesi, sürücünün öngörülü davranmasını sağlamaktır. Sürücüler bu tür uyarıları gördüklerinde hızlarını düşürmeli, dikkatlerini artırmalı ve ani bir duruma karşı hazırlıklı olmalıdır. Özellikle kırsal bölgelerde, meraların veya ahırların yakınında sıkça karşılaşılan bu levha, hayvanların tahmin edilemez hareketler yapabileceğini ve bir çarpışmanın hem hayvan hem de araç içindekiler için ciddi sonuçlar doğurabileceğini hatırlatır. Kuralı akılda tutmak için üçgenin tehlikeyi, inek figürünün ise sürpriz bir hayvanı temsil ettiği ve bu tür bir tehlike ile sürprize karşı en iyi önlemin yavaşlamak olduğu düşünülebilir.