551-575. sorular ve açıklamaları
551Fren pedalına basıldığında fren lambaları yanmıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Distribütör arızalıdır.
- B)Fren müşiri arızalıdır.
- C)Geri vites müşiri arızalıdır.
- D)Flaşör arızalıdır.
Açıklama — Fren pedalına basıldığında fren lambalarının yanmaması, genellikle fren müşirinin arızalı olmasından kaynaklanır. Fren müşiri, fren pedalına basıldığında elektrik devresini tamamlayarak fren lambalarının yanmasını sağlar. Flaşör ve geri vites müşiri, fren lambalarıyla ilgili değildir; flaşör sinyallerle, geri vites müşiri ise geri vites lambalarıyla ilgilidir. Distribütör ise motorun ateşleme sisteminin bir parçasıdır ve fren lambalarıyla bağlantısı yoktur. Trafik güvenliği açısından, fren lambalarının düzgün çalışması arkadaki sürücülerin fren yapıldığını fark etmesini sağlar. Hatırlatma: Fren lambalarınızın çalıştığını düzenli olarak kontrol edin.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
552Araçta, kullanım ömrünü tamamlamış lastiklerin kullanılması aşağıdakilerden hangisini artırır?
- A)Direksiyon hâkimiyetini
- B)Aracın yol üzerinde tutunmasını
- C)Sürüş konforunu
- D)Trafik kazası riskini
Açıklama — Kullanım ömrünü tamamlamış lastikler, yol tutuşunu azaltarak aracın kontrolünü zorlaştırır ve bu da trafik kazası riskini artırır. Sürüş konforu, lastiklerin esnekliği ve yol tutuşuyla doğrudan ilgilidir; eski lastikler bu konforu sağlamaz. Direksiyon hâkimiyeti ve aracın yol üzerinde tutunması da lastiklerin durumu ile ilişkilidir; bu nedenle eski lastikler bu özellikleri olumsuz etkiler. Lastiklerin diş derinliği ve genel durumu, trafik güvenliği açısından düzenli olarak kontrol edilmelidir. Hatırlatma: Lastiklerin diş derinliği 1.6 mm'nin altına düşmemelidir.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
553Aşağıdakilerden hangisinin, normalin çok altında eksilmesi veya özelliğini kaybetmesi durumunda motor aşırı ısınarak zarar görür?
- A)Akü elektroliti
- B)Motor yağı
- C)Fren hidroliği
- D)Antifriz
Açıklama — Motor yağı, motor parçalarının sürtünmesini azaltarak aşırı ısınmayı önler; bu nedenle, motor yağı seviyesinin normalin çok altına düşmesi motorun aşırı ısınmasına ve zarar görmesine neden olur. Antifriz, motorun soğutma sisteminde donmayı önler, ancak motorun yağlanmasıyla doğrudan ilgisi yoktur. Fren hidroliği fren sisteminin çalışması için gereklidir ve akü elektroliti ise akünün işlevselliğini sağlar, motorun ısınmasıyla ilgili değildir. Araç bakımında motor yağ seviyesini düzenli kontrol etmek, motorun sağlıklı çalışması için kritik bir güvenlik ilkesidir. Pratik ipucu: Her yakıt alımında motor yağ seviyesini kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
554Süspansiyon sisteminde bulunan ve yay salınım süresini kısaltan, şekilde soru işareti (?) ile gösterilmiş parça aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Amortisör
- B)Şaft
- C)Volan
- D)Kavrama
Açıklama — Bu soruda bir otomobilin şematik çizimi üzerinde, tekerleklerin yanında konumlandırılmış süspansiyon sistemi elemanları görülmektedir. Soru işareti, helezon bir yayın içine yerleştirilmiş piston benzeri bir parçayı işaret etmektedir ki bu yapı amortisör ve yay grubudur. Doğru cevap olan amortisör, süspansiyon sisteminin vazgeçilmez bir parçasıdır çünkü yoldaki engebelerden kaynaklanan darbeleri emen yayın, bu darbe sonrası devam eden salınımını, yani zıplama hareketini sönümleme görevini üstlenir. Amortisör, içindeki hidrolik sıvı veya gaz sayesinde yayın salınım enerjisini ısıya dönüştürerek bu hareketi hızla bitirir ve soruda belirtildiği gibi "yay salınım süresini kısaltır". Bu sayede tekerleğin yolla temasının kesilmesini önleyerek sürüş güvenliği ve konforu sağlar. Diğer seçeneklerin yanlış olmasının sebebi ise tamamen farklı sistemlere ait olmalarıdır. A seçeneğindeki şaft, gücü tekerleklere ileten bir aktarma organıdır. B seçeneğindeki volan, krank miline bağlı olan ve sahip olduğu atalet sayesinde motorun dönüş hareketinin düzgün ve sarsıntısız olmasını sağlayan bir parçadır. C seçeneğindeki kavrama (debriyaj) ise vites değiştirmek için motorla vites kutusu arasındaki bağlantıyı kesen bir sistemdir. Bu parçaların hiçbiri süspansiyonla veya darbe sönümlemeyle ilgili değildir. Trafik güvenliği açısından bu konu son derece önemlidir; arızalı amortisörler yol tutuşunu tehlikeli bir şekilde zayıflatır, fren mesafesini uzatır ve özellikle virajlarda savrulma riskini artırır. Bu sebeple, araçların periyodik muayenelerinde amortisörlerin durumu kontrol edilir ve arızaları bir kusur olarak değerlendirilebilir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Yay zıplatır, amortisör ise aracı yola oturtur.
555Aşağıdakilerden hangisi motorda yapılan ve yakıt tasarrufuna etki eden ayarlardan biri değildir?
- A)Rölanti ayarı
- B)Avans ayarı
- C)Far ayarı
- D)Buji ayarı
Açıklama — Far ayarı, aracın aydınlatma sistemine ilişkin bir ayardır ve motorun çalışması veya yakıt tasarrufu üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur. Buji ayarı, avans ayarı ve rölanti ayarı ise motorun verimli çalışmasına katkıda bulunarak yakıt tüketimini etkileyebilir. Özellikle buji ve avans ayarları, motorun ateşleme sisteminin düzgün çalışmasını sağlar, rölanti ayarı ise motorun boşta çalışırken yakıt tüketimini optimize eder. Yakıt tasarrufu sağlamak için motorun düzenli bakımı önemlidir. Pratik ipucu: Aracınızın motor ayarlarını düzenli kontrol ettirerek yakıt tasarrufu sağlayabilirsiniz.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
556Trafik içinde sorumluluk, yardımlaşma, tahammül, saygı, fedakârlık, sabır vb. değerlere sahip olabilme yetisidir. Bu cümlede tanımı yapılan kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Mizaç
- B)Konuşma üslubu
- C)Beden dili
- D)Trafik adabı
Açıklama — Doğru cevap "Trafik adabı" çünkü trafik adabı, trafikteki tüm bireylerin birbirine karşı sorumluluk, saygı, sabır ve yardımlaşma gibi olumlu davranışlar sergilemesini ifade eder. Mizaç, bir kişinin karakteristik özelliklerini tanımlar ve trafikle doğrudan ilgili değildir. Beden dili, iletişimde kullanılan fiziksel ifadeleri kapsar, ancak trafik adabının yerini tutmaz. Konuşma üslubu ise iletişim tarzını belirtir, fakat trafikteki davranışları tanımlamaz. Trafik adabı, trafik güvenliği ve akışının sağlanmasında önemli bir unsurdur. Hatırlatma: Trafikte her zaman empati yaparak diğer sürücülerin ve yayaların da güvenliğini düşünmek, trafik adabının temelidir.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
557Ailesi ile birlikte yolculuk yapan bir sürücü, aracını hız limitlerini aşarak sürdüğünde ailesinin hayatını da tehlikeye atmış olacaktır. Bu sürücü, hız ihlalinden kaynaklanan olası bir kazada sevdiklerinin canını riske atmakla trafikte hangi temel değeri yerine getirmemiş olur?
- A)Hırçınlık
- B)Bencillik
- C)Sorumluluk
- D)Hoşnutsuzluk
Açıklama — Sürücünün hız limitlerini aşarak ailesinin hayatını tehlikeye atması, temel bir sorumluluk ihlalidir. Sorumluluk, trafikte hem kendi hem de başkalarının güvenliğini sağlamak için kurallara uymayı gerektirir. Diğer seçenekler ise bu bağlamda uygun değildir; örneğin hırçınlık ve bencillik, sürücünün kişisel tutumlarını ifade ederken, hoşnutsuzluk duygusal bir durumu belirtir. Hız limitlerine uymak, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen temel bir güvenlik ilkesidir. Pratik ipucu: Hız limitlerini aşmak, sadece ceza değil, sevdiklerinizin güvenliği açısından da büyük bir risktir.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
558Bir sürücünün trafik içindeki istenmeyen durumlara öfkelenmesi ve bu öfkeyi belli etmesi yerine, hangi davranışı göstermesi hâlinde çok daha huzurlu bir trafik ortamı oluşur?
- A)Aşırı stres yapması
- B)Hoşgörülü olması
- C)Bencil davranması
- D)Sürekli kornaya basması
Açıklama — Trafikte hoşgörülü olmak, sürücülerin birbirine karşı anlayış göstermesini ve olası gerginliklerin azalmasını sağlar. Bu, daha huzurlu ve güvenli bir trafik ortamı yaratır. Bencil davranmak, aşırı stres yapmak veya sürekli kornaya basmak ise diğer sürücüleri rahatsız eder ve trafik akışını olumsuz etkiler. Trafik güvenliği ilkeleri, sürücülerin sakin ve anlayışlı olmalarını teşvik eder. Pratik bir ipucu: Trafikte karşılaştığınız her durumu kişisel algılamayın, herkesin hata yapabileceğini unutmayın.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
559Öndeki araç düşük hızla seyrettiği için sinirlenip aracı çok yakından takip etmek, trafik adabındaki hangi kavramın ihlalidir?
- A)Sabır ve Güvenli Mesafe
- B)Yol Bilgisi
- C)Hızlı Karar Verme
- D)Aracın Yakıt Tasarrufu
Açıklama — Öndeki aracı düşük hızda seyrettiği için çok yakından takip etmek, sabır ve güvenli mesafe ilkesinin ihlalidir. Trafikte sabırlı olmak ve öndeki araçla güvenli bir mesafeyi korumak, ani fren veya durma durumlarında kazaları önlemek için hayati önem taşır. Diğer seçenekler, bu durumla doğrudan ilgili değildir; yol bilgisi, aracın yakıt tasarrufu veya hızlı karar verme, bu senaryoda sabır ve mesafe kadar kritik değildir. Trafik kurallarına göre, takip mesafesi hızınıza ve yol koşullarına göre ayarlanmalıdır. Hatırlatma: "2 saniye kuralı" ile öndeki araçla aranızda güvenli bir mesafe bırakmayı unutmayın.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
560Trafikte hangi temel değere sahip olan sürücü, kendini yaya olan yol kullanıcısının yerine koyar ve aracını kaldırıma park etmekten kaçınır?
- A)Empati düzeyi yüksek
- B)Bencil
- C)Görgü seviyesi düşük
- D)Sorumsuz
Açıklama — Doğru cevap "Empati düzeyi yüksek" çünkü empati, bir kişinin kendini başkasının yerine koyarak onun ihtiyaçlarını ve duygularını anlamasını sağlar. Empati sahibi bir sürücü, yaya olan kişilerin kaldırımda rahatça yürümesi gerektiğini düşünerek aracını kaldırıma park etmekten kaçınır. Diğer seçenekler, görgü seviyesi düşük, sorumsuz ve bencil olmak, başkalarının haklarını ve ihtiyaçlarını göz ardı etmeye yol açar, bu da trafik güvenliği ve toplumsal düzen açısından olumsuz sonuçlar doğurur. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, araçların kaldırıma park edilmesi yasaktır, çünkü bu durum yayaların güvenliğini tehlikeye atar. Unutma: Empati, trafikte saygılı ve güvenli bir ortam oluşturmanın anahtarıdır.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
561Trafik denetim görevlileriyle iletişim kuran sürücünün, trafik adabı açısından özen göstermesi gereken davranış şekli aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Karşısındaki kişiyi suçlaması
- B)Empati kurmaktan kaçınması
- C)Karşısındaki kişiye saygı duyması
- D)Karşısındaki kişiyi dinlemekten kaçınması
Açıklama — Trafik denetim görevlileriyle iletişimde saygı göstermek, sürücünün trafik adabına uygun davranış sergilemesini sağlar. Saygı, karşılıklı anlayış ve işbirliğini kolaylaştırır. Diğer seçenekler, empati kurmamak veya dinlememek gibi davranışlar, iletişimi zorlaştırır ve yanlış anlamalara yol açabilir. Trafik güvenliği ilkeleri, sürücülerin trafik görevlilerine karşı nazik ve saygılı olmasını önerir. Hatırlatma: Trafikte her zaman saygı ve empati, güvenli ve huzurlu bir yolculuğun anahtarıdır.
İlk çıkış: 30 Ağustos 2026 · son: 30 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
562Trafik kazasına karışanlar aşağıdakilerden hangisini yapmakla yükümlüdürler?
- A)Kaza yerinde trafik güvenliği ve ilk yardım tedbirlerini almakla
- B)Olay yerinden hemen uzaklaşarak yetkililere haber vermekle
- C)Diğer sürücülerin geçişini engellemekle
- D)Kaza yapan araçların yerlerini değiştirmekle
Açıklama — Trafik kazasına karışanların öncelikli görevi, kaza yerinde trafik güvenliğini sağlamak ve ilk yardım tedbirlerini almaktır. Bu, hem kendi güvenliklerini hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini korumak için gereklidir. Diğer seçenekler, yanlış davranışları içerir: Olay yerinden uzaklaşmak, sorumluluktan kaçmak anlamına gelir; diğer sürücülerin geçişini engellemek, trafik akışını bozarak daha fazla tehlikeye yol açabilir; kaza yapan araçların yerlerini değiştirmek ise delillerin kaybolmasına neden olabilir. Trafik kazası sonrası ilk yapılacak şey, güvenli bir alan oluşturmak ve gerekiyorsa ilk yardım uygulamaktır. Hatırlatma: Kaza anında sakin kalın ve öncelikle güvenliği sağlayın.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
563Denetim ve kontroller sırasında, araç muayene süresini (sahip değiştirme hâli hariç) geçirdikleri tespit edilenlere aşağıdakilerden hangisi uygulanmaz?
- A)Para cezası verilir.
- B)Araçları trafikten men edilir.
- C)Muayene yaptırmaları için ek-33 belgesi düzenlenerek ek süre verilir.
- D)Sürücü belgesine (ehliyetine) 6 ay süreyle el konulur.
Açıklama — Araç muayene süresini geçiren sürücülerin ehliyetine el konulması gibi bir uygulama yoktur, bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir. Muayene süresini geçiren araç sahiplerine genellikle para cezası verilir ve araçları trafikten men edilebilir. Ayrıca, muayene yaptırmaları için belirli bir süre tanınır ve ek-33 belgesi düzenlenir. Bu uygulamalar, araçların güvenli bir şekilde trafikte seyretmesini sağlamak amacıyla yapılır. Hatırlatma: Araç muayene tarihlerini takvimine not alarak zamanında kontrol ettir, böylece ceza ve diğer yaptırımlardan kaçınabilirsin.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
564Şekle göre kontrolsüz kavşakta karşılaşan araçlardan hangisi ilk geçiş hakkını kullanmalıdır?
- A)1 nolu araç
- B)2 nolu araç
- C)Hızı az olan araç
- D)Hızı fazla olan araç
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için önce görseli dikkatle inceleyelim. Görselde herhangi bir trafik ışığı, levhası veya görevli bulunmayan, bu nedenle 'kontrolsüz kavşak' olarak tanımlanan bir kavşak görüyoruz. 1 numaralı araç sola dönüş yapmak isterken, karşı yönden gelen 2 numaralı araç ise düz bir şekilde yoluna devam etme niyetindedir. Bu durumda ilk geçiş hakkı 2 nolu araca aittir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, kontrolsüz kavşaklarda dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara yol vermek zorundadır. Burada 1 numaralı araç sola dönüş manevrası yaptığı için, karşı yönden düz gelen 2 numaralı aracın geçişini beklemelidir; çünkü düz giden aracın geçiş üstünlüğü vardır. Geçiş hakkı hiçbir zaman araçların hızıyla belirlenmez. 'Hızı az olan' veya 'hızı fazla olan' aracın önceliği olduğu düşüncesi tehlikeli bir yanılgıdır. Aksine, sürücüler kavşaklara yaklaşırken yavaşlamak ve kontrollü olmak zorundadırlar. Geçiş üstünlüğü, hızla değil, kanunla belirlenmiş kurallarla tayin edilir. Bu sorunun temelindeki güvenlik ilkesi, trafiğin ana akışını korumak ve en çok risk barındıran manevrayı, yani sola dönüşü yapan sürücüye daha fazla sorumluluk yüklemektir. Bu kuralı unutmamanız için akılda kalıcı bir ipucu şudur: 'Dönüş yapan, düz gideni bekler.' Bu basit kural, benzeri tüm kavşaklarda hayat kurtarır ve sınavda doğru cevabı bulmanızı sağlar.
565Şekildeki karşılaşmada hangi araç öncelikle geçiş hakkını kullanmalıdır?
- A)Tarım traktörü
- B)Otobüs
- C)İş makinesi
- D)At arabası
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu sorunun doğru yanıtını bulmak için görseldeki durumu Karayolları Trafik Yönetmeliği kurallarına göre analiz etmeliyiz. Görselde, herhangi bir trafik ışığı, trafik polisi veya geçiş önceliğini belirten levha bulunmayan bir kontrolsüz kavşak yer almaktadır. Bu tür kavşaklarda geçiş hakkı sıralamasını belirleyen önemli faktörlerden biri araçların cinsidir. Kurala göre, motorsuz araçlar, lastik tekerlekli traktörler ve iş makineleri, kontrolsüz kavşaklarda diğer motorlu araçlara yol vermek zorundadır. Bu durumda otobüs, 'diğer motorlu araçlar' kategorisine girerken; tarım traktörü, iş makinesi ve at arabası ise yol vermesi gereken araçlar sınıfında yer alır. Bu nedenle, kavşaktaki diğer üç araca göre geçiş önceliği otobüse aittir ve kavşağı ilk olarak o kullanmalıdır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; tarım traktörü ve iş makinesi, yönetmelik uyarınca otobüs gibi motorlu taşıtlara yol vermekle yükümlü oldukları için geçiş önceliğine sahip değildir. At arabası ise motorsuz bir taşıt olduğu için kavşaktaki tüm motorlu araçların geçişini beklemek durumundadır. Bu sorunun temelindeki kural, farklı sınıftaki araçların karşılaştığı kontrolsüz kavşaklardaki geçiş hiyerarşisidir. Eğer bu kavşakta bulunan tüm araçlar otomobil gibi aynı sınıfta olsaydı, o zaman 'her sürücü sağındaki araca yol verir' veya 'dönüş yapan sürücüler, düz gitmekte olan sürücülere yol verir' gibi farklı kurallar devreye girerdi. Ancak araç sınıfları farklı olduğundan, öncelik bu hiyerarşiye göre belirlenir. Özetle, yavaş hareket eden araçlar olarak kabul edilen traktör ve iş makineleri ile motorsuz taşıtlar, normal yolcu veya yük taşıyan motorlu araçlara yol verir.
566Bölünmüş karayolunda meydana gelen trafik kazasında aşağıdakilerden hangisi asli kusur sayılır?
- A)En soldaki şeridi sürekli işgal etmek
- B)Öndeki araca arkadan çarpmak
- C)Aracın cinsine ve teknik yapısına uygun olmayan hızla gitmek
- D)Alkol alarak araç kullanmak
Açıklama — Öndeki araca arkadan çarpmak, sürücünün takip mesafesini korumadığı anlamına gelir ve bu durum asli kusur sayılır çünkü sürücünün dikkat ve kontrol eksikliğini gösterir. En soldaki şeridi sürekli işgal etmek, hız ve geçiş kurallarına uymamakla ilgili bir ihlaldir ancak doğrudan kazaya sebep olan bir kusur değildir. Aracın cinsine uygun olmayan hızla gitmek ve alkol alarak araç kullanmak da tehlikeli davranışlardır fakat bu soruda doğrudan kazanın sebebi olarak belirtilmemiştir. Takip mesafesini korumak, güvenli sürüşün temel ilkelerindendir; her 10 km/s hız için en az bir araç boyu mesafe bırakmak önemlidir.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
567Bu durumda nasıl davranmak zorundasınız?
- A)Aracın hızını iyice azaltıp, fren yapmaya hazır olmanız gerekir
- B)Çocuklar mutlaka duracakları için, aynı hızla yola devam edilir
- C)Arkadan gelen aracı engellememek için, aynı hızla yola devam edilir
- D)Hızımı azaltmadan devam ederim
Açıklama — Bu sorudaki görsel, yerleşim yeri içinde, yol kenarında çocuklar ve bir yayanın bulunduğu, sürücünün öngörülü olmasını gerektiren tipik bir trafik durumunu göstermektedir. Bu senaryoda yapılması gereken tek güvenli ve sorumlu davranış, aracın hızını belirgin şekilde azaltıp fren yapmaya hazır olmaktır. Bunun temel sebebi, yayaların ve özellikle de çocukların hareketlerinin kesinlikle öngörülemez olmasıdır; her an yola doğru bir adım atabilir veya koşabilirler. Hızınızı azaltmak, size olası bir tehlike anında tepki vermek ve güvenli bir şekilde durabilmek için hayati bir zaman kazandırır. Fren yapmaya hazır olmak ise, ayağınızı gaz pedalından çekip fren pedalının üzerine getirerek beklemeniz anlamına gelir ve bu da acil bir durumda frenlemeye başlama sürenizi en aza indirir. Bu davranış, ihtiyatlı (defansif) sürüş tekniğinin temel bir prensibidir. Diğer seçenekler ise tehlikeli yanılgılar içerir. Çocukların mutlaka duracağını varsaymak ölümcül bir hata olabilir. Arkadaki aracı engellememek için yaya güvenliğini riske atmak, önceliklerin yanlış belirlendiğini gösterir; unutmayın ki bir yayanın can güvenliği, trafikteki birkaç saniyelik akıştan kıyaslanamayacak kadar önemlidir. Arkadaki sürücü de kurallar gereği güvenli takip mesafesini korumak ve önündeki aracın yavaşlayabileceğini öngörmek zorundadır. Tehlikeyi tamamen görmezden gelerek yola devam etmek ise kabul edilemez bir sürüş davranışıdır. Genel kural olarak sürücüler, hızlarını yolun, trafiğin ve görüş şartlarının gerektirdiği seviyeye indirmekle yükümlüdür. Özellikle yayaların bulunduğu bölgelerde yavaşlamak hem yasal hem de vicdani bir zorunluluktur. Kısacası, yol kenarında bir yaya, özellikle bir çocuk gördüğünüzde, onu her an yola fırlayacakmış gibi düşünerek tedbirinizi almalısınız.
568Bu durumda ne yapmalısınız?
- A)levhadan dolayı park edemem
- B)polisin işaretine uymalıyım
- C)levhadan dolayı polisin işaretine uymak gerekmez
- D)hızlanarak devam etmeliyim
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak trafikteki en temel kurallardan birini kavramak demektir. Görselde, bir aracın sürücü koltuğundan bakış açısıyla, yolun ortasında duran ve elindeki işaretle durma veya kenara yanaşma talimatı veren bir trafik polisi görülmektedir. Aynı zamanda, polisin işaret ettiği yerde duraklamanın ve park etmenin yasak olduğunu belirten bir trafik levhası bulunmaktadır. Bu durum, bir trafik görevlisinin talimatı ile sabit bir trafik işaretinin çeliştiği klasik bir senaryodur. Doğru cevap olan 'polisin işaretine uymalıyım' seçeneği, trafikteki uyulması gereken kuralların öncelik sıralaması (hiyerarşisi) ilkesine dayanır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde açıkça belirtilen bu hiyerarşiye göre, trafiği düzenlemekle görevli kişilerin (trafik polisi, jandarma vb.) işaret ve talimatları, diğer tüm kurallardan daima daha üstündür. Bu kural sözel olarak ifade edildiğinde; trafik görevlisinin işaretleri, ışıklı trafik işaretlerinden, trafik işaret levhalarından ve yol çizgilerinden her zaman önce gelir. Dolayısıyla, bir polis memurunun talimatı, trafik ışıklarının, levhaların ve yol çizgilerinin o an için belirttiği kuralları geçersiz kılar. Polis memuru, bir denetim, kaza, yol çalışması veya trafiğin anlık akışını düzenlemek gibi özel bir nedenle sizi normalde yasak olan bir yerde durduruyor olabilir. Bu nedenle onun talimatına uymak hem yasal bir zorunluluk hem de trafik güvenliğinin bir gereğidir. Diğer seçeneklere gelirsek; 'levhadan dolayı park edemem' veya 'levhadan dolayı polisin işaretine uymak gerekmez' gibi düşünceler, polisin talimatının levhanın o anki geçerliliğini ortadan kaldırdığı gerçeğini yok saydığı için yanlıştır ve polisin talimatına uymamak ciddi bir ihlaldir. 'Hızlanarak devam etmeliyim' seçeneği ise bir trafik polisinin açık dur emrine karşı gelinebilecek en tehlikeli ve sorumsuz davranıştır, asla düşünülmemelidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Trafikte 'canlı' olan, yani trafik görevlisinin talimatı; 'cansız' olanlardan, yani trafik ışığı, levha veya yol çizgisinin talimatından her zaman önce gelir.
569Aşağıdakilerden hangisi yeni motorun alıştırılması (rodaj) zamanında yapılması uygundur?
- A)Motoru yüksek devirde çalıştırmak
- B)Ani duruş ve kalkıştan kaçınmak
- C)Motoru tam yükte çalıştırmak
- D)Uzun yolda aynı hızla devamlı gitmek
Açıklama — Yeni motorun alıştırılması (rodaj) döneminde ani duruş ve kalkıştan kaçınmak, motorun parçalarının düzgün bir şekilde uyum sağlamasına yardımcı olur. Bu süreçte motorun aşırı zorlanmaması önemlidir. Uzun yolda aynı hızla devamlı gitmek, motorun farklı devirlerde çalışmasını engeller ve bu da parçaların uyum sürecini olumsuz etkileyebilir. Motoru yüksek devirde çalıştırmak ve tam yükte çalıştırmak ise motorun aşırı ısınmasına ve aşınmasına neden olabilir. Rodaj döneminde motoru nazikçe kullanmak, uzun ömürlü ve verimli bir performans sağlar. Unutma: Rodaj döneminde motoru farklı hızlarda çalıştırmak ve ani hareketlerden kaçınmak, motorun sağlıklı bir şekilde alışmasına yardımcı olur.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
570Aşağıdakilerden hangisi bujilerin ayarsız oluşu veya aşınmasına bağlı olarak meydana gelir?
- A)Akünün çabuk bitmesi
- B)Motorun çekişten düşmesi
- C)Motorun hararet yapması
- D)Motorun yağ yakması
Açıklama — Bujilerin ayarsız veya aşınmış olması, motorun verimli çalışmasını engelleyerek çekişten düşmesine neden olur. Buji, motorun yanma odasında kıvılcım oluşturarak yakıt-hava karışımını ateşler; ayarsızlık veya aşınma bu süreci olumsuz etkiler. Diğer seçenekler, bujiyle doğrudan ilgili değildir: Hararet genellikle soğutma sistemi sorunlarından, akü bitmesi elektrik sisteminden, yağ yakma ise motorun iç parçalarındaki aşınmalardan kaynaklanır. Trafik güvenliği açısından, motorun düzgün çalışması aracın kontrolünü artırır ve güvenli sürüş sağlar. Pratik ipucu: Motor performansında düşüş fark ederseniz, bujileri kontrol ettirmek iyi bir başlangıç olabilir.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
571Aşağıdakilerden hangisi silindir içinde sıkıştırılmış olan yakıt-hava karışımını elektrik kıvılcımı ile ateşler?
- A)Buji
- B)Distribütör
- C)Ateşleme bobini
- D)Kontak anahtarı
Açıklama — Buji, silindir içinde sıkıştırılmış olan yakıt-hava karışımını elektrik kıvılcımı ile ateşleyen parçadır. Buji, motorun çalışması için gerekli olan yanma işlemini başlatır. Distribütör, ateşleme sisteminde kıvılcımın doğru bujiye iletilmesini sağlar, ancak doğrudan ateşleme yapmaz. Ateşleme bobini, aküyü yüksek voltaja çevirerek bujiye iletir, fakat kıvılcımı oluşturmaz. Kontak anahtarı ise motoru çalıştırmak için elektrik devresini tamamlar, ancak ateşleme işlemiyle doğrudan ilgisi yoktur. Araç bakımında bujilerin düzenli kontrolü, motor performansı ve yakıt tasarrufu için önemlidir. Unutmayın: Motorun düzgün çalışması için bujilerin temiz ve sağlam olması gerekir.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
572Hareket hâlindeki aracın stop ettirilmeden durdurulabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?
- A)Gaz pedalına basılması
- B)El freninin çekilmesi
- C)Debriyaj ve fren pedalına birlikte basılması
- D)1. vitese takılması
Açıklama — Aracın hareket halindeyken stop ettirilmeden durdurulabilmesi için debriyaj ve fren pedalına birlikte basılması gerekir. Bu, motorun durmadan aracın yavaşlamasını ve güvenli bir şekilde durmasını sağlar. El freninin çekilmesi ani duruşa neden olabilir ve aracın kontrolünü kaybetmenize yol açabilir. Gaz pedalına basmak aracı hızlandırır, durdurmaz. 1. vitese takmak ise sadece düşük hızlarda kullanılmalıdır ve durdurma işlevi görmez. Güvenli sürüş için debriyaj ve frenin birlikte kullanılması, aracın kontrolünü kaybetmeden durdurulmasını sağlar. Pratik ipucu: Fren yaparken debriyajı kullanmak, motorun stop etmesini önler ve aracın daha yumuşak durmasını sağlar.
573Aracın belli bir mesafede gidebileceği kadar yakıtın araç üzerinde bulundurulmasına yarayan parça hangisidir?
- A)Karter
- B)Torpido
- C)Yakıt deposu
- D)Bagaj
Açıklama — Yakıt deposu, aracın belli bir mesafede gidebilmesi için gerekli yakıtı saklayan parçadır. Bagaj, eşyaların taşınması için kullanılır; karter, motor yağını depolar; torpido ise küçük eşyaların saklandığı bir bölmedir. Yakıt deposunun sağlam ve sızdırmaz olması, güvenli sürüş için önemlidir. Hatırlatma: Yakıt seviyesini düzenli kontrol ederek yolda kalma riskini azaltabilirsiniz.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
574Aşağıdakilerden hangisi, dizel motorlarda depodaki yakıtın bitmesi sonucunda meydana gelir?
- A)Depo kapağı ve çevresinin kirlenmesi
- B)Hava filtresinin kirlenmesi
- C)Yakıt deposunun delinmesi
- D)Yakıt sisteminin hava yapması
Açıklama — Dizel motorlarda yakıtın bitmesi, yakıt sistemine hava girmesine neden olur. Bu durum, motorun çalışmasını engeller çünkü hava, yakıtın enjektörlere ulaşmasını engeller. Hava filtresinin kirlenmesi, yakıt bitmesiyle ilgili değildir; bu, hava yoluyla gelen kirlerin birikmesiyle oluşur. Yakıt deposunun delinmesi, dış etkenlerle meydana gelir ve yakıt bitmesiyle bağlantılı değildir. Depo kapağı ve çevresinin kirlenmesi ise yakıtın bitmesiyle doğrudan ilişkili değildir. Yakıt sisteminin hava yapması, motorun çalışmasını etkileyebileceği için düzenli yakıt kontrolü önemlidir. Hatırlatma: Yakıt seviyesini sık sık kontrol edin ve depo bitmeden yakıt alın.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
575Dört zamanlı dizel motorlarda, zamanların oluşum sırası aşağıdaki gibidir: Emme zamanı → Sıkıştırma zamanı → Ateşleme zamanı → Egzoz zamanı Buna göre, hangi zamanda sadece hava pistonla sıkıştırılır?
- A)Ateşleme zamanı
- B)Egzoz zamanı
- C)Emme zamanı
- D)Sıkıştırma zamanı
Açıklama — Dört zamanlı dizel motorlarda sıkıştırma zamanında sadece hava pistonla sıkıştırılır. Bu, dizel motorların temel çalışma prensibidir; çünkü dizel motorlarda yakıt, sıkıştırılan havanın ısısıyla ateşlenir. Emme zamanında hava silindire alınır, ateşleme zamanında yakıt püskürtülerek ateşleme gerçekleşir ve egzoz zamanında yanma ürünleri dışarı atılır. Bu süreçte sadece sıkıştırma zamanında hava sıkıştırıldığı için diğer seçenekler yanlıştır. Pratik ipucu: Dizel motorlarda ateşleme buji ile değil, sıkıştırılan havanın ısısı ile gerçekleşir, bu yüzden sıkıştırma zamanı önemlidir.
İlk çıkış: 31 Ağustos 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu