251-275. sorular ve açıklamaları
251Lastiklerin hava basıncı dengesiz olursa frenleme anında aşağıdakilerden hangisi olur?
- A)Fren pedalı sertleşir.
- B)Frenlerden ses gelir.
- C)Fren hidroliği azalır.
- D)Araç bir tarafa çeker.
Açıklama — Lastiklerin hava basıncı dengesiz olduğunda, frenleme sırasında araç bir tarafa çekebilir çünkü dengesiz basınç, lastiklerin yola farklı direnç göstermesine neden olur. Bu durum, aracın kontrolünü zorlaştırarak güvenliği tehlikeye atar. Diğer seçenekler, lastik basıncı dengesizliği ile doğrudan ilgili değildir; örneğin, fren pedalı sertleşmesi genellikle fren sistemindeki hidrolik sorunlardan kaynaklanır. Trafik güvenliği açısından, lastiklerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve uygun basınçta tutulması önemlidir. Pratik ipucu: Her yakıt alımında lastik basıncını kontrol etmek, güvenli sürüş için iyi bir alışkanlıktır.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
252Akünün bakımında, elektrolit seviyesinin düşük olduğu gözlemlendiğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
- A)Hava filtresi değiştirilmeli
- B)Kutup başları gevşetilmeli
- C)Asit ilave edilmeli
- D)Saf su ilave edilmeli
Açıklama — Akünün bakımında elektrolit seviyesinin düşük olması durumunda saf su ilave edilmelidir. Çünkü aküdeki elektrolit, su ve sülfürik asit karışımından oluşur ve buharlaşma nedeniyle su kaybı yaşanır. Asit ilave edilmesi yanlış olur, çünkü bu elektrolitin yoğunluğunu artırarak aküye zarar verebilir. Hava filtresi değişimi ve kutup başlarının gevşetilmesi ise akü elektrolit seviyesiyle ilgili değildir. Akü bakımı, aracın güvenli çalışması için önemlidir. Hatırlatma: Aküye sadece saf su eklenmelidir, musluk suyu kullanılmamalıdır.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
253Aracın farlarından biri sönük yanıyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A)Akünün boşalması
- B)Akü kablo bağlantılarının gevşemesi
- C)Marş kablo bağlantılarının gevşemesi
- D)Far kablo bağlantılarının oksitlenmesi
Açıklama — Far kablo bağlantılarının oksitlenmesi, elektrik akışını engelleyerek farın sönük yanmasına neden olabilir. Bu, elektrik devresindeki bir kesinti veya zayıflık olarak düşünülebilir. Akünün boşalması veya akü kablo bağlantılarının gevşemesi, aracın genel elektrik sistemini etkiler, ancak tek bir farın sönük yanmasına neden olmaz. Marş kablo bağlantılarının gevşemesi ise motorun çalışmasını etkiler, farlarla doğrudan ilgisi yoktur. Araçların aydınlatma sistemlerinin düzgün çalışması, trafikte görünürlüğü artırarak güvenliği sağlar. Pratik ipucu: Farlarınızdan biri sönükse, ilk olarak kablo bağlantılarını kontrol edin ve oksitlenme olup olmadığını gözden geçirin.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
254Aşağıdakilerden hangisi sürücülerden beklenen olumlu davranış özelliklerindendir?
- A)Karşılaştığı trafik kazalarında ilk yardım uygulamak
- B)Yolcuların isteğine göre araç kullanmak
- C)Her durumda geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu düşünmek
- D)Emniyet görevlisi olmadığı yerlerde kendi koyduğu kuralları uygulamak
Açıklama — Sürücülerin trafik kazalarında ilk yardım uygulaması, trafik güvenliği ve insan hayatını koruma açısından önemlidir. Bu davranış, sürücülerin topluma karşı sorumluluklarını yerine getirdiğini gösterir. Diğer seçenekler ise yanlış çünkü yolcuların isteğine göre araç kullanmak sürüş güvenliğini tehlikeye atabilir, her durumda geçiş üstünlüğüne sahip olduğunu düşünmek ise trafik kurallarına aykırıdır. Kendi kurallarını uygulamak ise trafik düzenini bozar. Trafik kazalarında ilk yardım bilmek ve uygulamak, sürücülerin bilinçli ve sorumlu davranışlar sergilemesini sağlar. Unutmayın: İlk yardım bilginiz, bir hayat kurtarabilir.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
255Trafikte hangi davranış, "saygı" sınırlarını aşan ve trafik adabına uymayan bir harekettir?
- A)Yayalara geçiş önceliği tanımak
- B)Takip mesafesini korumak
- C)Stresli olarak araç kullanmaya teşvik etmek
- D)Gerektiğinde fermuar sistemiyle yol vermek
Açıklama — Stresli olarak araç kullanmaya teşvik etmek, trafikte saygı sınırlarını aşan bir davranıştır çünkü bu, diğer sürücülerin dikkatini dağıtarak kazalara yol açabilir. Takip mesafesini korumak, yayalara geçiş önceliği tanımak ve gerektiğinde fermuar sistemiyle yol vermek, trafik güvenliği ve akışını sağlamak için önemli davranışlardır. Trafik adabı, diğer sürücülere ve yayalara saygılı olmayı gerektirir. Unutmayın, trafikte sakin ve sabırlı olmak, hem sizin hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini artırır.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
256Aşağıdakilerden hangisi sürücülerde olması gereken davranışlardandır?
- A)Saygıyı öncelikle başkalarından beklemek
- B)Paylaşmayı bilmek ve uygulamak
- C)Kendini üstün görmek
- D)Kendi kendine kurallar koymak
Açıklama — Sürücülerde olması gereken en önemli davranışlardan biri, trafikte paylaşmayı bilmek ve bunu uygulamaktır. Bu, yol hakkını diğer sürücülerle adil bir şekilde paylaşmayı ve gerektiğinde yol vermeyi içerir, böylece trafik akışı düzenli ve güvenli olur. Diğer seçenekler, trafikte saygı ve işbirliği yerine bencilliği teşvik eder; örneğin, kendini üstün görmek veya kendi kurallarını koymak, trafik güvenliğini tehlikeye atar. Trafik güvenliği ilkeleri, tüm sürücülerin uyum içinde hareket etmesini ve kurallara uygun davranmasını gerektirir. Pratik ipucu: Trafikte her zaman empati yaparak, diğer sürücülerin de seninle aynı hedefe ulaşmaya çalıştığını unutma.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
257I- Trafik kültürünün ve güvenlik gelişmesine katkıda bulunmak II- İnsan faktöründen kaynaklanan trafik kazalarının azalmasını sağlamak III- Trafik kazaları nedeniyle, insan, araç ve çevrede meydana gelen zararı azaltmak Verilenlerden hangileri trafik psikolojisinin hedeflerindendir?
- A)I ve II
- B)II ve III
- C)yanlız I
- D)I, II ve III
Açıklama — Trafik psikolojisinin temel hedefleri, trafik kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak, insan faktöründen kaynaklanan kazaları azaltmak ve kazaların neden olduğu zararları minimize etmektir. Bu nedenle, I, II ve III numaralı ifadeler doğru cevabı oluşturur. Diğer seçenekler, trafik psikolojisinin kapsamını tam olarak yansıtmadığı için yanlıştır. Trafik güvenliği ilkeleri, insan faktörünün kazalardaki rolünü azaltmayı ve güvenli bir trafik ortamı oluşturmayı hedefler. Hatırlatma: Trafik psikolojisi, sürücü davranışlarını ve trafik güvenliğini iyileştirmeye odaklanır, bu yüzden her zaman dikkatli ve bilinçli sürüş önemlidir.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
258Bazı sürücülerin, trafik kurallarına uymamasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Trafik işaret levhalarının yeterince bilinmemesi
- B)Trafik kurallarının davranış hâline dönüşmemiş olması
- C)Trafik görevlilerinin ikazlarına karşı tepki göstermek istemeleri
- D)Yanlış algıladıkları kurallara karşı tepki göstermek istemeleri
Açıklama — Trafik kurallarının davranış hâline dönüşmemiş olması, sürücülerin bu kuralları içselleştirmediği ve günlük sürüş alışkanlıklarına entegre etmediği anlamına gelir. Bu durum, kuralların sadece teorik bilgi olarak kalmasına ve pratikte uygulanmamasına yol açar. Diğer seçenekler, örneğin trafik işaret levhalarının bilinmemesi veya trafik görevlilerine tepki gösterme isteği, daha spesifik ve nadir durumları ifade eder. Trafik kurallarının davranış haline gelmesi, güvenli sürüşün temelini oluşturur ve bu, trafik güvenliği ilkelerinin bir parçasıdır. Hatırlatma: Her gün araç kullanırken trafik kurallarını uygulamak, bu kuralların doğal bir davranış haline gelmesine yardımcı olur.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
259Aşağıdakilerden hangisi güvenli sürücülüğü belirleyen kişilik özelliklerindendir?
- A)Kızgın ve yarışmacı motivasyon ile araç kullanma isteği
- B)Trafik ihlallerinin suç teşkil etmediği algısı
- C)Dikkat ve konsantrasyon bozucu davranışlara açık olma eğilimi
- D)Trafik ortamındaki riskleri en aza indirecek biçimde davranma becerisi
Açıklama — Doğru cevap, "Trafik ortamındaki riskleri en aza indirecek biçimde davranma becerisi"dir çünkü güvenli sürücülük, riskleri tanıyıp önlem almayı gerektirir. Diğer seçenekler yanlış çünkü dikkat ve konsantrasyon bozucu davranışlara açık olmak, kızgın ve yarışmacı motivasyonla araç kullanmak ve trafik ihlallerini suç olarak görmemek, kazalara davetiye çıkarır. Trafik güvenliği ilkeleri, sürücülerin dikkatli, sabırlı ve kurallara uygun davranmasını gerektirir. Pratik ipucu: Her zaman "Güvenli sürüş, dikkatli ve sakin bir zihinle başlar" ilkesini aklınızda tutun.
İlk çıkış: 18 Ağustos 2026 · son: 18 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
260Kalp atımları alınamayan yetişkin bir insana, şekildeki gibi pozisyon verilerek yapılan dış kalp masajında, göğüs kemiğine uygulanan baskı ne kadar çökme sağlamalıdır?
- A)2 cm
- B)5 cm
- C)6 cm
- D)1 cm
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafikte karşılaşabileceğimiz en kritik anlardan biri olan ilk yardım bilgisini ölçmektedir. Görselde, bir ilk yardımcının, sert bir zemin üzerine sırtüstü yatırılmış bir kazazedeye dış kalp masajı uyguladığı an betimlenmektedir. İlk yardımcının duruşu, yani kazazedenin yanında diz çökmesi, kollarını bükmeden dik tutması ve omuzlarından güç alarak baskı uygulaması, bu işlemin doğru tekniğini yansıtmaktadır. Sorunun doğru cevabı olan 5 cm, yetişkin bir insanda kalbin etkili bir şekilde kan pompalayabilmesi için gereken ideal göğüs çökme mesafesidir. Bu derinlik, kalbin göğüs kemiği ile omurga arasında yeterince sıkışmasını sağlayarak, beyin ve diğer hayati organlara kan akışının devam etmesine olanak tanır. Türkiye'deki ilk yardım eğitim müfredatına göre, yetişkinlerde göğüs kafesinin yaklaşık üçte biri kadar bir çökmenin hedeflenmesi gerekir ki bu da ortalama 5 cm'ye karşılık gelir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 1 cm ve 2 cm'lik çökmeler, yetişkin bir bireyde kalbi uyararak kan dolaşımını sağlamak için kesinlikle yetersizdir. Bu kadar sığ bir baskı, etkili bir fizyolojik sonuç doğurmayarak müdahalenin başarısız olmasına neden olur. 6 cm seçeneği ise hedeflenen ideal ölçünün üzerindedir. Amaçlanan derinlik 5 cm olarak belirlenmiştir ve bu derinliğin aşılması, yararını artırmadan kaburga kırığı gibi yaralanma riskini yükseltebilir. Bu nedenle en doğru ve güvenli cevap 5 cm'dir. Bu bilgi, sürücülerin yasal sorumlulukları açısından da önemlidir; zira Karayolları Trafik Kanunu, sürücülere kaza yerinde ilk yardım yapma yükümlülüğü getirir. Yanlış bir müdahale yaralının durumunu kötüleştirebileceğinden, doğru tekniği bilmek hayati önem taşır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, yetişkin bir insanda 'Beş santim, hayata beş adımdır' cümlesini düşünebilirsiniz. Bu basit ifade, hayat kurtaran bu kritik ölçüyü unutmamanıza yardımcı olacaktır.
261Bu durumda hangisini yapmak doğrudur? I.Dikkatli bir şekilde fren yapmak II.Sağdaki [yayanın] şeridi geçmesine izin vermek III.Yolda işaret olmadığı için dikkatli şekilde devam etmek
![Bu durumda hangisini yapmak doğrudur? I.Dikkatli bir şekilde fren yapmak II.Sağdaki [yayanın] şeridi geçmesine izin verm — soru görseli](/img/exam-archive/1f413936_tmpphpewejl5_G5lPsCf_jUWEpeX_dSQNKFp_QGaSdwn_HYR8rxy_G7HmNbA_8pzyF43.webp?dpl=dpl_HAEPoiNSsmWqk21s9Cu2rTgwS5zX)
- A)I ve II
- B)Yanlız I
- C)II ve III
- D)I, II ve III
Açıklama — Bu sorunun doğru çözümü, görseldeki zorlu hava ve yol koşullarını trafik kurallarıyla birleştirmeyi gerektirir. Sürücü olarak karlı bir havada, zeminle tutunmanın azaldığı kaygan bir yolda ilerlediğimiz görülmektedir. Yolun sağ tarafında, yayaların beklediği bir noktada 'Yaya Geçidi' trafik levhası bulunmaktadır. Bu dikey işaret levhası, yoldaki zemin işaretleri olan zebra çizgileri kar altında kalsa veya hiç olmasa bile, o alanın yasal olarak bir yaya geçidi olduğunu ve sürücüye özel sorumluluklar yüklediğini bildirir. Bu durumda doğru davranış, I ve II numaralı öncüllerin birlikte uygulanmasıdır. Öncelikle, karla kaplı zemin kaygan olduğu için fren mesafesi normalden önemli ölçüde uzayacaktır. Bu nedenle, yaya geçidine yaklaşırken aracın kontrolünü kaybetmemek ve güvenli bir şekilde durabilmek için ani hareketlerden kaçınarak 'dikkatli bir şekilde fren yapmak' (I) ve hızı azaltmak esastır. İkinci olarak, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca sürücüler, yaya geçidi bulunan yerlerde, geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermekle yükümlüdür. Görseldeki yaya geçmek için beklediğinden, ona 'şeridi geçmesine izin vermek' (II) yasal bir zorunluluktur. Bu iki eylem birbirini tamamlar; sürücü, yasal sorumluluğunu yerine getirip yayaya yol vermek amacıyla güvenli bir frenleme yapar. Üçüncü öncülde belirtilen 'Yolda işaret olmadığı için dikkatli şekilde devam etmek' ifadesi ise tamamen yanlıştır. Yoldaki zemin işaretlerinin görünmemesi, orada bir kural olmadığı anlamına gelmez. Yol kenarındaki dikey 'Yaya Geçidi' levhası, tek başına o alanı yaya geçidi olarak tanımlamak için yeterli ve bağlayıcı bir işarettir. Bu levhayı görmezden gelerek yola devam etmek, hem kanunu ihlal etmek hem de yayanın can güvenliğini tehlikeye atmak demektir. Sadece dikkatli fren yapmayı içeren seçenek de eksiktir, çünkü yavaşlamanın asıl amacı yayaya güvenli bir şekilde yol vermektir; amaçsız bir eylem tek başına doğru kabul edilemez. Unutulmamalıdır ki trafik kurallarında dikey işaret levhaları, görünürlüğü hava koşullarından etkilenebilen yatay zemin işaretlerinden önceliklidir.
262Şekildeki trafik polisinin verdiği işarete göre numaralandırılmış araçlardan hangilerinin geçmesi doğrudur?
- A)1 ve 2
- B)Yalnız 1
- C)1 ve 3
- D)2 ve 4
Açıklama — Bu sorunun doğru çözümü, trafik polisinin vücut diliyle verdiği işaretlerin anlamını bilmekten geçer. Görselde, kollarını iki yana ve yere paralel olarak açmış bir trafik polisi bulunmaktadır. Bu duruş, trafiği düzenleme işaretlerine göre çok net bir anlama sahiptir: Trafik görevlisinin kollarının işaret ettiği istikametteki, yani omuz hizasındaki yollarda bulunan araçlar durmak zorundadır. Görevlinin ön ve arka cephesine bakan yollardaki trafiğin ise geçiş hakkı vardır. Bu durumda, polisin kol istikametinde bulunan 2 ve 4 numaralı araçların durması, önündeki 1 numaralı motosiklet ile arkasındaki 3 numaralı otomobilin ise geçmesi gerekir. Dolayısıyla doğru cevap 1 ve 3 numaralı araçlardır. Diğer seçenekler bu temel kurala aykırıdır; örneğin 2 ve 4 numaralı araçlara geçiş hakkı tanıyan seçenekler yanlıştır çünkü bu araçlar polisin kol hizasında oldukları için durmalıdır. Sadece 1 numaralı aracı içeren seçenek ise eksiktir çünkü kural hem öndeki hem de arkadaki trafiğe geçiş izni verir. Bu kuralı kolayca hatırlamak için "Polisin omuz hizası durur, önü arkası yürür" ifadesi akılda tutulabilir; bu ifade, polisin omuzlarının baktığı yönlerin kapalı, ön ve arka cephesinin ise trafiğe açık olduğunu özetler.
263Şekildeki ışıklı trafik işaret cihazında, yeşil ışık ve kırmızı oklu ışık birlikte yanmaktadır. Bu durumda sürücülerin aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Düz gitmeleri
- B)Düz gideceklerse beklemeleri
- C)Sağa döneceklerse beklemeleri
- D)Yol açıksa sola dönüş yapmaları
Açıklama — Şekildeki trafik işaret cihazında, dairesel yeşil ışık ile sağa dönük kırmızı oklu ışığın birlikte yanması, farklı yönlere giden trafiği ayrı ayrı düzenleyen özel bir durumu gösterir. Bu gibi durumlarda temel kural, oklu ışıkların her zaman dairesel ışıklara göre daha özel bir komut vermesi ve yalnızca gösterdikleri yön için geçerli olmasıdır. Dairesel yeşil ışık, düz gidecek ve sola dönecek sürücülere geçiş izni tanır. Ancak, aynı anda yanan kırmızı oklu ışık, özellikle ve sadece okun gösterdiği yöne, yani sağa dönüşe kesin bir 'DUR' emri verir. Soru, yapılması 'yanlış' olan davranışı sorduğu için doğru cevap, düz gidecek sürücülerin beklemesidir. Çünkü ana yeşil ışık yandığı için düz gitmek isteyen bir sürücünün yolu açıktır ve kurallara uygun olarak ilerlemesi gerekir. Beklemesi, hem trafik akışını gereksiz yere engeller hem de bir kural ihlalidir. Diğer seçenekler olan düz gitmek, sağa dönecekse beklemek ve yol açıksa sola dönmek ise yeşil ışık ve kırmızı okun belirttiği doğru davranışlardır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde de belirtildiği gibi, sürücüler oklu ışığın gösterdiği yöne gideceklerse bu özel ışığa uymak zorundadır; diğer yönler için ise ana ışığın talimatı geçerliliğini korur.
264Şekildeki trafik işaretini gören sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması doğrudur?
- A)Yavaş ve daha dikkatli gitmesi
- B)Yolun solundan gitmesi
- C)Takip mesafesini azaltması
- D)Sağa dönüş lambasını yakması
Açıklama — Bu işaret, ileride sağa doğru tehlikeli bir viraj olduğunu bildirir. Bu nedenle, sürücünün viraja güvenli bir şekilde girebilmesi ve aracın kontrolünü kaybetmemesi için hızını azaltması ve daha dikkatli olması en doğru davranıştır. Yolun solundan gitmek veya takip mesafesini azaltmak kaza riskini artırır; sağa dönüş lambasını yakmak ise bir yol ayrımına girilmediği için gereksiz ve yanıltıcıdır. Unutmayın, virajlara girmeden önce yavaşlamak, güvenli sürüşün altın kuralıdır.
265Sola dönmek istiyorsak hangi rotayı izlememiz gerekiyor? I.Sağ şerit II.Sol şerit III.Her iki yoldan da mümkündür
- A)Yanlız I
- B)Yanlız II
- C)Yanlız III
- D)Hiçbiri
Açıklama — Sola dönüş yapmak isteyen bir sürücünün izlemesi gereken doğru rota, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde açıkça belirtilen kurallara tabidir. Bu kurallara göre, sola dönüş yapacak sürücüler, dönüşe başlamadan önce bulundukları yolun gidiş yönüne ayrılmış kısmının sol kenarına veya çok şeritli yollarda en sol şeride yanaşmak zorundadır. Bu nedenle bu sorunun doğru cevabı 'Yalnız II' yani 'Sol şerit' seçeneğidir. Sürücü, kavşağa yaklaşırken zamanında sol şeride geçmeli, hızını azaltmalı ve dönüş niyetini sinyal vererek diğer sürücülere bildirmelidir. Dönüş manevrası, karşı yönden gelen trafiğin geçişini engellemeyecek şekilde ve dar bir kavisle tamamlanmalıdır. Sol şeritten başlanarak yapılan dar kavisli dönüş, aracın gireceği yeni yolun doğru şeridine güvenli bir şekilde konumlanmasını sağlar. 'Yalnız I' yani 'Sağ şerit' seçeneği ise kesinlikle yanlıştır. Sağ şeritten veya yolun sağ kenarından sola dönmeye çalışmak, hem trafik kurallarının ciddi bir ihlalidir hem de aynı yönde ilerleyip düz gitmek veya sağa dönmek isteyen araçların yolunu keserek kazalara neden olabilecek tehlikeli bir davranıştır. 'Her iki yoldan da mümkündür' seçeneği de hatalıdır, çünkü trafik akışının öngörülebilir ve güvenli olması için dönüşlerde şerit seçimi keyfi değil, net kurallara bağlıdır. Akılda kalması gereken temel ilke şudur: Sola dönüşler yolun soluna yanaşılarak ve dar bir kavisle, sağa dönüşler ise yolun sağına yanaşılarak ve geniş bir kavisle yapılır.
266Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
- A)Kasisli yolu
- B)Tehlikeli çıkış eğimli yolu
- C)Açılan köprüye yaklaşıldığını
- D)Zeminde gevşek malzeme bulunduğunu
Açıklama — Bu işaret, kırmızı üçgen çerçevesi ve içindeki yukarı doğru eğim ile yüzde oranı (%10) sayesinde tehlikeli bir çıkış eğimli yola yaklaşıldığını bildirir. Diğer seçenekler olan kasisli yol, açılan köprü veya zeminde gevşek malzeme işaretleri görsel olarak tamamen farklıdır. Bu tür eğimli yollarda motoru yormamak için uygun vites seçilmeli ve özellikle ağır vasıtaların tırmanma şeridini kullanması gerekebilir. Unutmayın, yukarı doğru eğim ve yüzde işareti her zaman bir tırmanışı, yani çıkışı ifade eder.
267Şekle göre araç sürücüsü hangi şeritleri kullanabilir?
- A)1 ve 3
- B)1, 2 ve 3
- C)2 ve 3
- D)1 ve 2
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için görseli ve trafik kurallarının ardındaki mantığı birlikte ele alalım. Görselde, tek yönde ilerleyen trafik için ayrılmış üç şeritli bir yol görüyoruz ve şerit değiştirme yasağı bulunmadığı varsayılarak durumu değerlendireceğiz. Doğru cevap olan '2 ve 3' seçeneğinin doğruluğu şu temel kurala dayanır: Çok şeritli yollarda araçlar, hızlarına ve trafik durumuna uygun olan şeridi kullanmak zorundadır. Genel kural olarak, trafiği aksatmamak ve yavaş seyretmemek kaydıyla en sağ şeritten (3 numara) gidilir. Önünüzdeki aracı geçmek istediğinizde veya trafik akışı daha hızlıysa, bir solunuzdaki şeride, yani orta şeride (2 numara) geçebilirsiniz. Bu nedenle 2 ve 3 numaralı şeritler, normal seyir ve sollama manevraları için sürücünün genel kullanımına açık olan temel şeritlerdir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 1 numaralı şeridi, yani en sol şeridi içeren tüm seçenekler hatalıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, gidişe ayrılmış üç veya daha fazla şeritli yollarda en sol şerit, sadece kendisinden daha yavaş giden bir aracı 'sollamak' yani geçmek için anlık olarak kullanılır. Sollama işlemi biter bitmez sürücü, yolu ve trafiği kontrol ederek güvenli bir şekilde tekrar orta veya sağ şeride dönmekle yükümlüdür. En sol şeridin sürekli olarak işgal edilmesi yasaktır. Bu kural, trafiğin akıcılığını sağlamak ve sollama yapacak diğer araçlara yol vermek için konulmuştur. Dolayısıyla, sürücü 1 numaralı şeridi 'kullanamaz' değil, 'sürekli olarak işgal edemez'. Sorudaki 'kullanabilir' ifadesi, genel ve sürekli seyir anlamını taşıdığı için 1 numaralı şerit bu kapsama girmez. Bu sebeple '1 ve 2', '1 ve 3' ve '1, 2 ve 3' seçenekleri, en sol şeridin sürekli kullanılabileceği gibi yanlış bir anlam yarattığı için elenir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: En sol şerit, evin misafir odası gibidir; sadece gerektiğinde kısa süreliğine kullanılır, sürekli orada oturulmaz.
268Şekildeki gibi eğimsiz iki yönlü dar yoldaki karşılaşmada 2 numaralı aracın sürücüsü ne yapmalıdır?
- A)İlk geçiş hakkını kendisi kullanmalı
- B)U dönüşü yapmalı
- C)1 numaralı araca yol vermeli
- D)1 numaralı aracın sürücüsünü ikaz edip durdurmalı
Açıklama — Bu görselde, eğimi olmayan, iki yönlü bir karayolunun her iki taraftan daraldığı bir kesimde karşılaşan 1 numaralı otomobil ile 2 numaralı kamyonu görüyoruz. 1 numaralı aracın bulunduğu tarafta, sürücüyü ilerideki yol daralmasına karşı uyaran 'Daralan Kaplama' tehlike uyarı işareti de yer almaktadır. Sorunun doğru cevabı olan '1 numaralı araca yol vermeli' seçeneği, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin bu konudaki açık hükmüne dayanmaktadır. Yönetmeliğe göre, aksini gösteren bir trafik işareti bulunmadıkça, eğimsiz dar yollarda karşılaşan farklı cins araçlardan, belirli bir sıralamaya göre birinin diğerine yol vermesi gerekir. Bu sıralamada kamyonlar, otomobillere yol vermekle yükümlüdür. Kuralın temel mantığı, genellikle daha büyük, ağır ve manevra kabiliyeti daha kısıtlı olan aracın, daha küçük ve çevik olan araca geçiş kolaylığı sağlamasıdır. Bu nedenle, 2 numaralı kamyon sürücüsü daralan yol kesimine girmeden yavaşlamalı, gerekirse durarak 1 numaralı otomobilin güvenle geçip gitmesini beklemelidir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'U dönüşü yapmalı' seçeneği mantıksız ve orantısız bir eylemdir, zira ortada geri dönmeyi gerektirecek bir engel yoktur, sadece bir geçiş önceliği durumu söz konusudur. 'İlk geçiş hakkını kendisi kullanmalı' seçeneği, belirtilen trafik kuralının tam tersi olduğu için doğrudan yanlıştır; bu durumda geçiş hakkı otomobildedir. '1 numaralı aracın sürücüsünü ikaz edip durdurmalı' seçeneği ise hem bir kural ihlali hem de trafikte tehlikeli ve agresif bir davranıştır. Yol vermesi gereken sürücünün, geçiş hakkına sahip olan sürücüyü durdurmaya çalışması kabul edilemez. Bu durumun temelindeki ilke, trafikte düzeni ve güvenliği sağlamak için belirlenmiş geçiş kolaylığı kurallarına uymanın yasal bir yükümlülük olmasıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, dar yolda karşılaşan araçlardan büyük olanın küçük olana yol vermesi gerektiği hatırlanmalıdır.
269Şekildeki 1 numaralı araç sürücüsünün, önündeki aracı geçmesi sırasında aşağıdakilerden hangisini yapması yasaktır?
- A)İşaret vermeden önce iç ve dış aynalardan trafiği kontrol etmesi
- B)Uygun zaman ve mesafede dönüş ışıklarını yakması
- C)Geçiş yapacağı araç sürücüsünü korna veya selektör yaparak uyarması
- D)Önündeki aracı, sağından veya banketten yararlanmak suretiyle geçmesi
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli birlikte dikkatle analiz edelim. Görselde, aynı yönde ilerleyen trafiğe ayrılmış, birden fazla şeridi olan bir karayolu görmekteyiz. Şeritleri ayıran kesik çizgiler, şerit değiştirmenin ve öndeki aracı geçmenin, yani sollama yapmanın, kurallar dahilinde mümkün olduğunu belirtir. 1 numaralı araç sürücüsü, önündeki aracı geçme hazırlığındadır ve soruda bu geçiş sırasında yapılması 'yasak' olan davranış sorulmaktadır. Doğru cevap, önündeki aracı sağından veya banketten yararlanmak suretiyle geçmenin yasak olduğunu belirtir ki bu, temel ve çok tehlikeli bir kural ihlalidir. Karayolları trafik kurallarına göre, geçme manevrası, daima geçilecek aracın solundaki şerit kullanılarak yapılır. Sağdan geçmek, trafikteki diğer sürücülerin beklemediği, öngörülemeyen ve çarpışma riski yüksek bir harekettir. Banket ise bir trafik şeridi değildir; yalnızca arıza gibi zorunlu ve acil durumlarda kullanılmak üzere ayrılmış yol bölümüdür ve sollama amacıyla kullanılması kesinlikle yasaktır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yasak olmadığını, yani yapılması gereken doğru ve güvenli davranışlar olduğunu inceleyelim. Uygun zaman ve mesafede dönüş ışıklarını yakmak, yani sinyal vermek, sollama manevrasının zorunlu bir adımıdır ve niyetinizi diğer sürücülere önceden bildirmenizi sağlar. Aynı şekilde, işaret vermeden önce iç ve dış aynalardan trafiği kontrol etmek de güvenli bir geçişin olmazsa olmazıdır; şerit değiştirmeden önce aynalar ve kör noktalar kontrol edilerek geçiş yapılacak şeridin boş olduğundan emin olunmalıdır. Geçiş yapacağı araç sürücüsünü korna veya selektör yaparak uyarmak ise genel olarak yasaklanmış bir davranış değildir. Işıklı uyarı olan selektör, sollama niyetini belirtmek için kullanılabilir. Sesli uyarı olan kornanın kullanımı ise yerleşim yerleri içinde kural olarak sınırlıdır ve genellikle tehlike anları için kullanılırken, yerleşim yerleri dışında öndeki aracı uyarma amacıyla kullanılabilmektedir. Dolayısıyla bu eylem, her durumda yasak olan sağdan geçmenin aksine, koşullara bağlı olarak izin verilen bir uyarı yöntemi olduğu için yanlış seçenektir. Özetle, ilgili temel trafik kuralı şudur: Öndeki aracı geçme, yani sollama, daima sol şeritten yapılır; sağ şerit veya banket bu amaçla asla kullanılamaz. Unutmayın, trafikte 'sağlama' olmaz, 'sollama' olur ve sollama her zaman soldan yapılır.
270Şekle göre sola dönüş yapmak isteyen 1 numaralı motosiklet sürücüsü ne yapmalıdır?
- A)3 numaralı araca yol verip, 2 numaralı araçtan önce dönmeli
- B)Diğer araçların durmasını sağlamalı
- C)2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemeli
- D)Geçiş hakkını kendisi kullanmalı
Açıklama — Merhaba değerli sürücü adayı. Bu soruyu ve görseli birlikte dikkatle inceleyelim. Görselde, herhangi bir trafik ışığı, trafik polisi veya yol önceliğini belirten bir levha bulunmayan, yani bir kontrolsüz kavşak görüyoruz. Bu kavşağa aynı anda yaklaşan üç araç bulunmaktadır: sola dönmek isteyen 1 numaralı motosiklet, karşı yönden gelip düz gitmek isteyen 2 numaralı otomobil ve motosikletin sağından gelip düz gitmek isteyen 3 numaralı otomobil. Soruda, 1 numaralı motosiklet sürücüsünün ne yapması gerektiği sorulmaktadır. Doğru cevap olan 2 ve 3 numaralı araçların geçmesini beklemesi gerektiği seçeneğini trafik kurallarımızla açıklayalım. Kontrolsüz kavşaklarda geçiş hakkını belirleyen iki temel ve çok önemli kural vardır. Birincisi, dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan yani düz giden araçlara yol vermek zorundadır. Bu kurala göre, sola dönüş yapmak isteyen 1 numaralı motosiklet, karşı istikametten düz bir şekilde geçmekte olan 2 numaralı otomobile yol vermelidir. İkinci temel kural ise, bütün sürücülerin, kendi sağından gelen araca yol vermek zorunda olmasıdır. Bu kurala göre de 1 numaralı motosiklet, kendi sağında bulunan ve düz gitmekte olan 3 numaralı otomobile de yol vermelidir. Bu iki kuralı birleştirdiğimizde, 1 numaralı motosiklet sürücüsünün hem karşıdan düz gelen 2 numaralı araca hem de sağından gelen 3 numaralı araca yol vermesi, yani her ikisinin de geçişini beklemesi gerektiği açıkça görülmektedir. Bu davranış, can ve mal güvenliği için uygulanması zorunlu olan doğru yaklaşımdır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. Diğer araçların durmasını sağlamalı seçeneği kesinlikle yanlıştır, çünkü trafikte geçiş üstünlüğüne sahip araçlar veya görevliler dışında hiçbir sürücünün diğer sürücüleri durmaya zorlama hakkı yoktur ve bu davranış hem kural ihlali hem de kazaya davetiye çıkarmaktır. 3 numaralı araca yol verip, 2 numaralı araçtan önce dönmeli seçeneği ise kuralı eksik bilmekten kaynaklanan tehlikeli bir hatadır. Sağdaki 3 numaralı araca yol vermek doğru olsa da, karşıdan düz gelen 2 numaralı aracın geçiş hakkını yok saymak, dönüş yapan aracın düz gidene yol vermesi kuralını ihlal etmektir ve bu durum ciddi bir çarpışma riskine yol açar. Geçiş hakkını kendisi kullanmalı seçeneği de tamamen yanlıştır. Anlatılan kurallar gereği, bu senaryoda geçiş hakkı en son 1 numaralı motosiklete aittir. Geçiş hakkı kendisindeymiş gibi davranması, hem 2 hem de 3 numaralı araçla kaza yapma olasılığını artırır. Bu sorunun temelindeki kurallar, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen kontrolsüz kavşaklardaki geçiş hakkı sıralamasına dayanır. Özetle kural, dönüş yapan araçların düz gidenlere ve tüm araçların sağdan gelenlere yol vermesini gerektirir. Bu sıralamayı bilmek, kontrolsüz kavşaklarda güvenli sürüşün anahtarıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, kavşakta dönüyorsanız düz gidene ve sağdakine saygı duyup beklemeniz gerektiğini unutmamalısınız; bu basit ilke sizi birçok tehlikeden koruyacaktır.
271Şekildeki otoyolda numaralanmış şeritlerden hangisi ayrılma (yavaşlama) şerididir?
- A)4
- B)2
- C)3
- D)1
272Dizel motorlarda sıkıştırılmış hava üzerine enjektörle aşağıdakilerden hangisi püskürtülür?
- A)Motorin
- B)Benzin
- C)Antifriz
- D)Su buharı
Açıklama — Dizel motorlarda sıkıştırılmış hava üzerine motorin püskürtülür çünkü dizel motorlar, yakıtın sıkıştırılmış hava ile temas ettiğinde kendiliğinden tutuşması prensibiyle çalışır. Benzin, dizel motorlarda kullanılmaz çünkü bu motorlar benzinle çalışacak şekilde tasarlanmamıştır. Antifriz, motor soğutma sisteminde kullanılır ve yakıt olarak kullanılmaz. Su buharı ise motorun çalışması için gerekli bir yakıt değildir. Dizel motorların verimli çalışması için doğru yakıt kullanımı önemlidir. Hatırlatma: Dizel motorlar için motorin, benzinli motorlar için benzin kullanılır.
İlk çıkış: 19 Ağustos 2026 · son: 19 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
273Motoru çalıştırırken uzun süre ve sıkça marş yapılırsa aşağıdakilerden hangisinin olması beklenir?
- A)Akünün boşalması
- B)Hava filtresinin kirlenmesi
- C)Far ampullerinin patlaması
- D)Motor devir göstergesinin arızalanması
Açıklama — Motoru çalıştırırken uzun süre ve sıkça marş yapılması, akünün fazla enerji harcamasına neden olur ve bu durum akünün boşalmasına yol açar. Diğer seçenekler ise bu durumla doğrudan ilişkili değildir; hava filtresi marş yapma ile kirlenmez, far ampulleri marş yapma nedeniyle patlamaz ve motor devir göstergesi de bu nedenle arızalanmaz. Araç bakımında, akünün düzenli kontrol edilmesi ve gereksiz marş yapmaktan kaçınılması önemlidir. Pratik ipucu: Aracı çalıştırmadan önce tüm elektrikli aksamın kapalı olduğundan emin olun, bu akü ömrünü uzatır.
İlk çıkış: 19 Ağustos 2026 · son: 19 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
274Aracın gösterge panelinde şekildeki uyarı lambasının yanıyor olması neyi bildirir?
- A)Yakıt deposu kapağının doğru kapatılmadığını
- B)Emniyet kemerinin takılı olmadığını
- C)Hava yastığı sisteminde bir arıza olduğunu
- D)Araçta elektrikli koltuk sisteminin bulunduğunu
Açıklama — Gösterge panelindeki bu uyarı lambası, emniyet kemerinin takılı olmadığını açıkça gösterir. Bu ışık yandığında, araçtaki sürücü veya yolculardan birinin emniyet kemerini bağlamadığını anlarız ve genellikle sesli bir uyarı da eşlik eder. Türk Karayolları Trafik Kanunu'na göre, araçta bulunan herkesin emniyet kemeri takması zorunludur çünkü bu, kaza anında hayati önem taşıyan bir güvenlik önlemidir. Unutmayın, yola çıkmadan önce emniyet kemerinizi takmak hem sizin hem de sevdiklerinizin güvenliği için ilk adımdır.
275Aşağıdakilerden hangisi yakıt sisteminde yapılan kontrellerden biri değildir?
- A)Yakıt kaçağı kontrolü
- B)Yakıt seviyesi kontrolü
- C)Antifriz kontrolü
- D)Yakıt filtresi kontrolü
Açıklama — Antifriz kontrolü, motorun soğutma sistemine ait bir işlemdir ve yakıt sistemiyle doğrudan bir ilgisi yoktur. Yakıt filtresi kontrolü, yakıt kaçağı kontrolü ve yakıt seviyesi kontrolü ise yakıt sisteminin düzgün çalışmasını sağlamak için yapılan rutin kontrollerdir. Bu kontroller, aracın performansını ve güvenliğini artırmak için önemlidir. Yakıt sistemiyle ilgili kontroller, aracın verimli çalışmasını ve olası arızaların önlenmesini sağlar. Pratik ipucu: Antifriz, soğutma sistemiyle ilgilidir; yakıt sistemiyle karıştırılmamalıdır.
İlk çıkış: 19 Ağustos 2026 · son: 19 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu