926-950. sorular ve açıklamaları
926Şekildeki araç sürücüsü kavşaktan sağa dönerek seyrini sürdürmek istiyor. Bu sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Yayaların geçişini beklemesi
- B)Sağa sinyal vermesi
- C)Kavşağa yaklaşırken hızını düşürmesi
- D)Yayaları ikaz ederek durdurup, seyrini sürdürmesi
Açıklama — Yayaları ikaz ederek durdurup seyrini sürdürmek kesinlikle yanlıştır, çünkü yaya geçidinde veya geçmek üzere olan yayaların geçiş üstünlüğü vardır. Sürücüler, yayaların can güvenliğini tehlikeye atmadan, onlara yol vermek zorundadır. Sağa sinyal vermek, hız düşürmek ve yayaların geçişini beklemek ise güvenli ve kuralına uygun sürüşün temel gereklilikleridir. Türk Karayolları Trafik Kanunu, yaya geçitlerinde yayalara yol vermeyi zorunlu kılar. Unutmayın, direksiyon başındayken yayaların her zaman önceliği olduğunu aklınızdan çıkarmayın.
927Şekildeki karşılaşmada öncelikle görev hâlindeki itfaiye aracının geçmesi gerekir. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
- A)İtfaiye aracının ana yolda olması
- B)İtfaiye aracının geçiş üstünlüğüne sahip olması
- C)İtfaiye aracının diğer araca göre daha güçlü olması
- D)Otomobilin tali yolda olması
Açıklama — Görselde, herhangi bir trafik ışığı ya da işaret levhası bulunmayan, yani kontrolsüz bir kavşakta karşılaşan bir itfaiye aracı ile bir binek otomobil görmekteyiz. Soruda bu durumda önceliğin görev halindeki itfaiye aracında olduğu belirtilerek bunun sebebi sorulmaktadır. Bu durumun doğru açıklaması, itfaiye aracının geçiş üstünlüğüne sahip olmasıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre itfaiye, ambulans, polis gibi belirli araçlar, görevlerini yerine getirirken can ve mal güvenliğini tehlikeye atmamak şartıyla bazı trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı değildirler. Bu özel hakka 'geçiş üstünlüğü' denir. Soruda itfaiye aracının 'görev hâlinde' olduğu özellikle vurgulanmıştır, bu da onun geçiş üstünlüğünü kullandığı anlamına gelir. Bu nedenle, kavşaktaki diğer tüm sürücüler, itfaiye aracının sesli veya ışıklı işaretini aldıklarında derhal yolu açmakla, gerekirse durarak geçişini kolaylaştırmakla yasal olarak yükümlüdür. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakıldığında; trafikte geçiş önceliği araçların motor gücü veya büyüklüğü gibi fiziksel özelliklerine göre değil, tamamen trafik kurallarına göre belirlenir. Ayrıca, görselde yolların ana yol ya da tali yol olduğunu belirten herhangi bir trafik işareti bulunmadığı için kavşak, eşdeğer yolların kesiştiği kontrolsüz bir kavşak olarak kabul edilir. Dolayısıyla otomobilin tali yolda ya da itfaiyenin ana yolda olduğuna dair bir kanıt yoktur. Kaldı ki, itfaiye aracı tali yolda bile olsa, görev halindeyken sahip olduğu geçiş üstünlüğü sayesinde yine ilk geçiş hakkına sahip olurdu. Bu durumun temelindeki 'Geçiş Üstünlüğü' ilkesi, görev halindeki belirli araçların trafikteki diğer tüm unsurlara göre öncelikli olduğunu belirtir ve acil müdahalenin saniyelerle ölçüldüğü hayati durumlar için düzenlenmiş kritik bir kuraldır.
928Resimde görülen koruma başlığını, aşağıda verilenlerden hangilerinin kullanması zorunludur? I- Motosiklet yolcuları II- Motosiklet sürücüleri III- Motorlu bisiklet yolcuları IV- Motorlu bisiklet sürücüleri
- A)I, II, III ve IV
- B)I ve II
- C)I, II ve III
- D)III ve IV
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak, trafikteki en savunmasız gruplardan birinin güvenliği için hayati önem taşır. Görselde, iki tekerlekli motorlu araç kullanıcıları için tasarlanmış bir koruma başlığı, yani kask görülmektedir. Sorunun doğru cevabı, I, II, III ve IV numaralı öncüllerin tamamını içeren seçenektir, çünkü Türk Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelik bu konuda hiçbir ayrım yapmaz. Kural son derece nettir: Karayolunda seyreden hem motosikletlerin hem de motorlu bisikletlerin (mopedlerin) sürücüleri ile bu araçlarda yolcu olarak bulunan herkesin koruma başlığı takması zorunludur. Bu nedenle belirtilen tüm gruplar bu zorunluluğa dahildir. Diğer seçenekler ise bazı grupları dışarıda bıraktığı için eksiktir ve bu yüzden yanlıştır. Unutmayın ki kanun, aracın gücü (motosiklet veya moped) ya da üzerindeki konumunuz (sürücü veya yolcu) arasında bir fark gözetmez; iki tekerlekli motorlu bir araç üzerindeyseniz, başınızın korunması esastır. Bu kuralın temelindeki güvenlik ilkesi, bir kaza anında en ölümcül darbelerin baş bölgesine alınması gerçeğidir ve kask, bu darbelerin etkisini azaltarak hayat kurtaran en kritik ekipmanların başında gelir. Bu bilgiyi aklınızda tutmak için şu basit ipucunu kullanabilirsiniz: İki teker üzerindeyse herkes, kask başında olacak, istisna yok.
929Bu durumda hangisi doğrudur? I.Tramvayın geçmesine izin vermeliyim II.Motosikletin geçmesine izin vermeliyim III.Tramvay önce benim dönmeme izin vermeli
- A)I, II ve III
- B)Yalnız I
- C)I ve II
- D)II ve III
Açıklama — Bu sorudaki trafik durumunu doğru analiz etmek için öncelikle görseldeki en kritik unsuru, yani 'Yol Ver' levhasını anlamamız gerekir. Sürücüsü olduğumuz araç, bir kavşağa tali yoldan yaklaşmaktadır ve bu durum, yolun kenarında bulunan ters üçgen şeklindeki 'Yol Ver' levhasıyla açıkça belirtilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bu levha, sürücünün ana yoldaki trafiği kontrol etmesi, ana yoldan gelen araçların geçişini beklemesi ve onlara ilk geçiş hakkını tanıması gerektiğini emreder. Görselde, kesiştiğimiz ana yol üzerinde hem bir tramvay hem de bir motosiklet bulunmaktadır. Tali yolda olduğumuz için, ana yolda bulunan bu araçların her ikisine de yol vermek zorundayız. Bu nedenle 'I. Tramvayın geçmesine izin vermeliyim' ve 'II. Motosikletin geçmesine izin vermeliyim' öncülleri doğrudur. 'III. Tramvay önce benim dönmeme izin vermeli' öncülü ise temel trafik kuralına aykırıdır, çünkü geçiş üstünlüğü tali yoldaki araçta değil, ana yoldaki araçlardadır. Sadece tramvaya yol verip motosikletin geçiş hakkını yok saymak da hatalı olurdu, çünkü motosiklet de ana yolda seyrettiği için tramvay ile aynı geçiş hakkına sahiptir. Raylı sistem araçlarının, diğer araçlarla eşit koşullarda karşılaştıklarında genel bir geçiş önceliği olduğu doğrudur. Ancak bu özel durumda tramvayın önceliği raylı sistem aracı olmasından değil, tıpkı motosiklet gibi ana yolda bulunmasından kaynaklanmaktadır. 'Yol Ver' levhası, sürücüye mutlaka durmasını değil, ana yoldaki trafiğe engel olmayacak şekilde, gerekirse durarak yol vermesini bildirir. Bu kuralı akılda tutmak için levhanın anlamını 'Önce onlar, sonra sen!' şeklinde özetleyebiliriz.
930Bacaktaki kanamalarda şekilde gösterilen hangi bölgeye basınç uygulanmalıdır?
- A)Boyun
- B)Koltuk altı
- C)Köprücük kemiği üzeri
- D)Kasık
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafikte karşılaşılabilecek en kritik anlardan biri olan ciddi yaralanmalarda hayat kurtarmak için bilinmesi gereken temel bir ilk yardım bilgisini ölçmektedir. Görselde, bir insan vücudu üzerinde kanamaları kontrol altına almak amacıyla kullanılan dört ana basınç noktası işaretlenmiştir: boyun, köprücük kemiği üzeri, koltuk altı ve kasık. Soru, özellikle bacaktaki bir kanama durumunda bu noktalardan hangisine basınç uygulanması gerektiğini sormaktadır. Doğru cevap olan 'Kasık' seçeneğinin gerekçesi şudur: Vücudumuzdaki kanı kalpten uzuvlara taşıyan büyük atardamarlar bulunur. Bacağa kan götüren ana atardamar, yani femoral arter, kasık bölgesinden geçer. Bu bölgede atardamar, hem cilde oldukça yakındır hem de hemen altındaki leğen kemiğine doğru bastırılarak sıkıştırılabilir. Dolayısıyla, bacaktaki şiddetli bir kanamayı yavaşlatmak veya durdurmak için kanamanın olduğu yer ile kalp arasındaki bu en etkili noktaya, yani kasığa, elle, avuç içi veya yumrukla güçlü bir şekilde baskı uygulamak, kan akışını keserek yaralıya zaman kazandıran hayati bir müdahaledir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Boyun' bölgesi, baş ve yüzdeki kanamalar için bir basınç noktasıdır ancak buradaki şah damarına baskı yapmak beyne giden kan akışını kesebileceği için son derece tehlikelidir, çok dikkatli uygulanması gerekir ve bacak kanamasıyla hiçbir ilgisi yoktur. 'Koltuk altı' ise koldaki şiddetli kanamaları durdurmak için kullanılır, çünkü kola giden ana atardamar bu bölgeden geçer ve bacağa giden kan akışına bir etkisi olmaz. Benzer şekilde, 'Köprücük kemiği üzeri' de omuz ve kolun üst kısmındaki kanamaları kontrol etmek için kullanılan bir basınç noktasıdır ve bacak için tamamen alakasızdır. Bu sorunun dayandığı temel güvenlik ilkesi, 'atardamar basınç noktalarına baskı' tekniğidir. Bu ilke, bir uzuvdaki kanamayı durdurmak için kanayan yerin üzerine doğrudan baskı yapmanın yetersiz kaldığı durumlarda, kanamanın kaynağını kesmek amacıyla kanayan bölge ile kalp arasındaki ana damar üzerine baskı uygulanması gerektiğini belirtir. Bu bilgi, Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği sürücülerin kaza yerinde ilk yardım yapma yükümlülüğünün önemli bir parçasıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Kanayan bir uzvu, patlamış bir bahçe hortumuna benzetin; suyu kesmek için hortumun patlak yerine değil, musluğa en yakın noktasına basmanız gerekir. Bacak için bu 'ana musluk' kasıktır.
931Buradaki geçiş sırası nasıl doğru olur? I.Sarı aracın geçmesine izin veririm II.Sarı aractan önce dönerim. III.Kırmızı aractan önce dönerim.
- A)I ve II
- B)Yalnız II
- C)II ve III
- D)Yalnız I
Açıklama — Doğru cevap "Yalnız I" çünkü görseldeki "Yol Ver" levhası, bizim ana yoldaki araçlara ve özellikle tramvaya yol vermemiz gerektiğini belirtir.
932Şekildeki trafik işaretini gören sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Geçiş hakkını yayalara vermesi
- B)Aracının hızını azaltması
- C)Yolu kontrol etmesi
- D)Öndeki aracı geçmesi
Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soruyu ve levhayı doğru anlamak, trafikteki en savunmasız unsurlardan olan yayaların can güvenliğini korumak için hayati önem taşır. Görselde, kırmızı çerçeveli üçgen bir levha içinde, yaya geçidi üzerinde yürüyen bir insan figürü görüyoruz. Bu, sürücüye ileride, yol üzerinde çizgilerle belirlenmiş bir yaya geçidi olduğunu ve bu noktaya dikkatli yaklaşması gerektiğini önceden bildiren bir tehlike uyarı işaretidir. Doğru cevap olan 'Öndeki aracı geçmesi' seçeneğinin yanlış bir davranış olmasının sebebi, trafik kurallarının bu konuda çok net olmasıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği, tepe üstlerine, dönemeçlere, kavşaklara, demir yolu geçitlerine ve özellikle yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken öndeki aracın geçilmesini (sollama yapılmasını) kesin olarak yasaklar. Bu yasağın mantığı çok basittir: Sollama yaparken, solladığınız araç sizin görüş alanınızı kısıtlar. Tam o esnada yaya geçidine adımını atan bir çocuğu veya yetişkini görmeniz imkansız hale gelir ve bu durum, geri dönüşü olmayan, çok acı sonuçlar doğurabilecek bir kazaya davetiye çıkarır. Bu nedenle, yaya geçidine yaklaşıldığını bildiren bu levhayı gördüğünüz andan itibaren sollama manevrasına başlamak veya devam etmek kesinlikle yanlıştır. Diğer seçenekleri incelediğimizde, 'Yolu kontrol etmesi' ifadesi, bu levhanın temel amacıdır; sürücüden beklenen, dikkatini artırması ve yaya geçidine yaklaşan veya üzerinde bulunan bir yaya olup olmadığını kontrol etmesidir, bu yüzden yapılması gereken doğru bir davranıştır. 'Aracının hızını azaltması' da aynı şekilde zorunlu ve doğru bir eylemdir. Tüm tehlike uyarı levhaları, sürücüye hızını yavaşlatması ve olası tehlikeye karşı hazırlıklı olması gerektiğini söyler. Yaya geçidine, gerektiğinde güvenle durabilecek bir hızla yaklaşmak esastır. 'Geçiş hakkını yayalara vermesi' ise en temel kuraldır. Işıklı işaret veya bir trafik görevlisinin bulunmadığı yaya geçitlerinde, geçiş önceliği kayıtsız şartsız yayalarındır. Sürücü, yaya geçidinde bir yaya varsa veya geçmek üzere ise durup ona yol vermekle yükümlüdür. Dolayısıyla diğer üç seçenek sürücünün yapması gereken doğru davranışlarken, öndeki aracı geçmek yasaklanmış ve tehlikeli olan yanlış davranıştır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Üçgen levha 'ileride tehlike var, hazırlan' demektir. Yaya geçidi levhası ise 'ileride bir can karşına çıkabilir, yavaşla, dikkat et ve asla sollama yapma' anlamına gelir.
933Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
- A)Sağa ve sola mecburi yönü
- B)İleri ve sola mecburi yönü
- C)Ada etrafında dönüleceğini
- D)Dönel kavşak yaklaşımını
Açıklama — Bu işaret, mavi zemin üzerinde beyaz oklarla ileri ve sola doğru mecburi yönü gösterir. Sürücüler bu işareti gördüklerinde, ya düz devam etmek ya da sola dönmek zorundadır; başka bir yöne gitmelerine izin verilmez. Diğer seçenekler olan dönel kavşak yaklaşımı, sağa ve sola mecburi yön veya ada etrafında dönüleceği ifadeleri, görseldeki okların yönüyle uyuşmadığı için yanlıştır. Bu tür mecburi yön işaretleri, trafik akışını düzenleyerek kavşaklarda veya yol ayrımlarında oluşabilecek karışıklıkları ve kazaları önlemek amacıyla kullanılır. Unutmayın, mavi zeminli ve beyaz oklu işaretler her zaman "yapılması gerekeni" yani mecburi yönü bildirir.
934Şekildeki bölünmüş kara yolunda, 3 numaralı araç sürücüsünün azami (en yüksek) hızı saatte kaç kilometredir?
- A)30
- B)90
- C)50
- D)70
Açıklama — Bu sorunun doğru cevabı, Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen ve araç cinslerine göre farklılık gösteren azami hız limitleri kuralına dayanmaktadır. Görselde, yerleşim yeri dışında bulunan bir bölünmüş kara yolu görülmektedir. Bu tür yollarda, aksini gösteren özel bir trafik işareti bulunmadığı sürece, her araç kendi cinsi için belirlenmiş olan yasal azami hız sınırına uymak zorundadır. Doğru cevap olan saatte 70 kilometre, soruda 3 numara ile gösterilen aracın cinsi için bu yol tipinde izin verilen en yüksek hızı ifade etmektedir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 50 km/s seçeneği doğru değildir, çünkü bu hız, aksini belirten bir işaret olmadıkça, Türkiye'deki yerleşim yerleri içindeki genel yasal hız sınırıdır ve görseldeki yol bir yerleşim yeri dışı yoldur. 90 km/s seçeneği de yanlıştır; eğer 3 numaralı araç bir otomobil olsaydı, bu yoldaki yasal azami hızı saatte 110 kilometre olurdu. 90 km/s hızı ise genellikle otomobiller için iki yönlü kara yollarında veya bölünmüş yollarda minibüs gibi farklı araç türleri için geçerli bir limittir. Sorunun cevabı 70 olduğuna göre, 3 numaralı araç bu kategorilerden birine ait değildir. Benzer şekilde, 30 km/s gibi daha düşük hızlar ise genellikle okul bölgeleri gibi özel tehlike arz eden alanlar için trafik işaretleriyle belirlenen istisnai limitlerdir ve bu yolun genel yapısıyla uyumlu değildir. Sonuç olarak, bu soru sürücülerin sadece yol tipine göre genel kuralları değil, aynı zamanda kullandıkları aracın cinsine özel olarak atanan hız limitlerini de bilmelerinin önemini vurgulamaktadır. Bu bağlamda 70 km/s, 3 numaralı aracın bu yolda yasal olarak ulaşabileceği en yüksek hızdır.
935Şekildeki kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
- A)1 - 3 - 2
- B)1 - 2 - 3
- C)2 - 3 - 1
- D)3 - 2 - 1
Açıklama — Bu soruda, trafik levhalarıyla kontrol edilen bir anayol-tali yol kavşağındaki geçiş hakkı sıralaması sorulmaktadır. Doğru sıralamanın 1 - 3 - 2 olmasının gerekçesi Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen geçiş hakkı kurallarına dayanmaktadır. İlk olarak, kavşaktaki araçların yol durumuna bakılır. 1 numaralı traktör anayolda, 2 ve 3 numaralı araçlar ise üzerinde "Yol Ver" levhası bulunan tali yollarda yer almaktadır. Trafik kuralları hiyerarşisine göre, anayoldaki araçlar tali yoldan kavşağa giren araçlara göre mutlak geçiş üstünlüğüne sahiptir. Bu nedenle, anayolda bulunan 1 numaralı traktör, kavşağı ilk kullanan araç olmalıdır. Bu kural gereği sıralama kesinlikle 1 ile başlamalıdır. 1 numaralı araç geçtikten sonra, tali yollarda bulunan 2 ve 3 numaralı araçların geçiş hakkı değerlendirilir. Her iki araç da tali yolda olduğu için birbirlerine karşı yol levhalarından kaynaklanan bir üstünlükleri yoktur. Bu durumda, genel geçiş hakkı kuralı olan "sürücüler, kavşaklarda sağdan gelen araca yol vermek zorundadır" ilkesi devreye girer. Görseldeki konumlarına göre 3 numaralı araç, 2 numaralı aracın sağında yer almaktadır. Dolayısıyla, 2 numaralı araç sürücüsü, kendi sağındaki 3 numaralı araca yol vermekle yükümlüdür. Bu sebeple, 1 numaralı traktörden sonra geçiş hakkı 3 numaralı araca aittir. En son olarak, kavşaktaki diğer araçlar geçişini tamamladıktan sonra yolun güvenli hale gelmesiyle 2 numaralı otomobil geçişini yapar. Sonuç olarak, kurallara uygun geçiş hakkı sıralaması 1 - 3 - 2 şeklinde oluşur. Diğer seçeneklerden C ve D, anayoldaki aracın ilk geçiş hakkına sahip olduğu temel kuralını ihlal ettiği için doğrudan yanlıştır. A seçeneği (1 - 2 - 3) ise tali yoldaki araçlar arasında geçerli olan sağdaki araca yol verme kuralını göz ardı ettiği için hatalıdır.
936Resimde görülen pozisyon, aşağıdaki durumların hangisinde uygulanır?
- A)Koma
- B)Omurga yaralanması
- C)Şok
- D)Tam tıkanma
Açıklama — Görselde görülen pozisyon, ilkyardım literatüründe 'koma pozisyonu' veya 'derlenme pozisyonu' olarak adlandırılır ve doğru cevap 'Koma' seçeneğidir. Bu pozisyonun tek bir ana amacı vardır: Bilinci kapalı fakat kendi kendine solunumu ve nabzı olan bir kişinin solunum yolunu güvence altına almak. Koma durumundaki bir kişi yutkunma ve öksürme gibi koruyucu reflekslerini kaybettiği için en büyük tehlike, dilin geriye kayarak soluk borusunu tıkaması veya midedeki içeriğin kusma yoluyla solunum yoluna kaçmasıdır. Pozisyon verilirken yaralının vücudu yana döndürülür, üstteki bacağı karına doğru bükülerek destek sağlanır, alttaki kolu öne doğru uzatılır ve üstteki elinin sırtı kazazedenin yanağının altına yerleştirilerek başın hafifçe geriye eğik kalması sağlanır. Bu duruş, yer çekimi sayesinde hem dilin önde kalmasını hem de olası sıvıların (kan, kusmuk vb.) ağızdan dışarı akmasını sağlayarak boğulmayı önler ve kişinin nefes almaya devam etmesine olanak tanır. Diğer seçenekler ise kesinlikle yanlıştır. 'Omurga yaralanması' şüphesi olan bir kazazede, solunumun durması gibi mutlak bir zorunluluk olmadıkça asla hareket ettirilmemelidir; kişiyi döndürmek omurilikte geri döndürülemez hasarlara, felce veya ölüme neden olabilir. Bu durumda yapılması gereken, baş-boyun-gövde eksenini bozmadan sabitlemek ve 112'yi beklemektir. 'Şok' durumundaki bir kazazedeye uygulanması gereken pozisyon, sırtüstü yatırıp bacakları hayati organlara kan akışını artırmak amacıyla yaklaşık 30 cm kadar yukarıya kaldırmaktır; resimdeki yan yatış pozisyonunun şok tedavisiyle ilgisi yoktur. Son olarak, soluk yolu 'Tam tıkanma' yaşayan ve bilinci açık bir kişiye 'Heimlich manevrası' (karına bası) uygulanır; kişi bilincini kaybederse derhal temel yaşam desteğine (kalp masajı) başlanır ve koma pozisyonu bu durumda etkisizdir. Bu konunun dayandığı temel ilke, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin sürücülere yüklediği ilkyardım bilme ve uygulama sorumluluğudur. Unutmayın, ilkyardımın altın kuralı 'önce zarar verme' ilkesidir ve doğru durumu doğru pozisyonla eşleştirmek bu kuralın temelidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu aklınızdan çıkarmayın: 'Bilinç kapalı, nefes varsa; yan çevir, hayatı kurtar.'
937Şekildeki trafik işaretini gören sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Yolu kontrol etmesi
- B)Aracını yavaşlatması
- C)Takip mesafesini azaltması
- D)Bu bölgeden dikkatli geçmesi
Açıklama — Görselde, kırmızı üçgen çerçeve içinde, kayarak ilerleyen bir otomobil figürünün yer aldığı 'Kaygan Yol' tehlike uyarı işaretini görüyoruz. Bu levha, sürücüye ilerideki yol kesiminin yağmur, kar, buz, dökülmüş yağ veya mıcırlı bir yapı gibi nedenlerle kaygan olabileceği ve lastiklerin yol tutuşunun azalacağı uyarısını yapar. Doğru cevap olan 'Takip mesafesini azaltması' seçeneğinin yanlış bir davranış olmasının temel sebebi, kaygan bir yolda aracın durma mesafesinin normalden çok daha fazla uzamasıdır. Lastiklerin yol tutuşu azaldığı için fren yapıldığında araç hemen durmaz, bir süre daha kaymaya devam eder. Bu durumda öndeki araçla aradaki mesafeyi azaltmak, ani bir frenleme anında ona çarpmak için adeta bir davetiye çıkarmaktır. Güvenli sürüş, tam tersine, bu gibi tehlikeli yol şartlarında takip mesafesini normalin en az iki katına çıkarmayı gerektirir. Diğer seçenekleri incelediğimizde, 'Yolu kontrol etmesi' sürücünün temel bir görevidir; levha bir tehlike olasılığını bildirir, sürücü ise bu tehlikenin (ıslaklık, buzlanma, mıcırlanma vb.) ne olduğunu görmek için yolu gözlemlemelidir. 'Aracını yavaşlatması' ise bu levhayı gördükten sonra yapılması gereken en önemli ve ilk eylemdir. Düşük hız, hem kontrol kaybı riskini azaltır hem de olası bir tehlike anında durmak için daha fazla zaman ve mesafe tanır. Benzer şekilde, 'Bu bölgeden dikkatli geçmesi' de genel bir güvenlik kuralı olup, yavaşlamayı, ani direksiyon hareketlerinden ve sert frenlemeden kaçınmayı içeren doğru bir sürücü davranışıdır. Dolayısıyla diğer üç seçenek, bu levha karşısında yapılması gereken doğru ve güvenli eylemlerdir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun sürücülerin hızlarını ve takip mesafelerini yol, hava ve trafik şartlarına göre ayarlamaları gerektiğini belirten temel güvenlik ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Kural, sürücülerin öndeki aracı her zaman güvenli bir mesafeden takip etmek zorunda olduğunu belirtirken, kaygan zemin gibi özel durumlarda bu mesafenin kesinlikle artırılması gerektiğini vurgular. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Kaygan yolda mesafe azalmaz, artar; çünkü fren tutmaz, araç kayar.
938Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
- A)Kontrolsüz kavşağa yaklaşıldığını
- B)Ana yol - tali yol kavşağına yaklaşıldığını
- C)Demir yolu geçidine yaklaşıldığını
- D)Dönel kavşağa yaklaşıldığını
Açıklama — Şekildeki trafik işareti, ana yolda seyreden sürücülere sağdan bir tali yolun yaklaştığını bildirir. Bu işaret, ana yolda öncelikli olduğunuzu ancak tali yoldan katılım olabileceği için dikkatli olmanız gerektiğini gösterir. Diğer seçenekler olan dönel kavşak, kontrolsüz kavşak veya demir yolu geçidi işaretleri farklı sembollere sahiptir. Bu bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücülerin kavşağa yaklaşırken hızlarını düşürmeleri, tali yoldan gelebilecek araçlara karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini hatırlatır. Unutmayın, öncelik sizde olsa bile kavşaklarda her zaman ekstra dikkatli olun ve diğer sürücülerin hatalarını da göz önünde bulundurun.
939Şekle göre hangi numaralı araçların, bulundukları şeridi sürekli olarak işgal etmeleri yasaktır?
- A)1 ve 3
- B)2 ve 3
- C)1 ve 2
- D)3 ve 4
Açıklama — Bu soru, çok şeritli yollarda doğru şerit kullanımı kuralını ölçmektedir. Görselde, her iki yönde de ikişer şeridi bulunan bölünmüş bir karayolu görülmektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, bu tür yollarda sürücüler, gidiş yönlerine ayrılmış şeritlerden en sağdakini normal seyir şeridi olarak kullanmak zorundadır. Trafiğin akış yönüne göre en solda bulunan şerit ise yalnızca öndeki bir aracı geçmek (sollamak) amacıyla kullanılır. Geçme işlemi tamamlandıktan sonra, trafik güvenliği sağlanır sağlanmaz sürücünün tekrar sağ şeride dönmesi gerekir. Bu kuralın amacı, trafiğin akıcı ve güvenli bir şekilde ilerlemesini sağlamaktır. Görseli incelediğimizde, 2 ve 3 numaralı araçların, kendi gidiş yönlerinin en sol şeridinde seyrettiklerini görüyoruz. Önlerinde geçmeleri gereken bir araç olmamasına rağmen bu şeridi sürekli olarak kullanmaları, sol şeridin gereksiz işgali anlamına gelir ve bu durum yasaktır. Bu davranış, arkadan daha hızlı gelen araçların geçişini engelleyerek trafik akışını yavaşlatır ve tehlikeli durumlara yol açabilir. Diğer yandan, 1 ve 4 numaralı araçlar kendi gidiş yönlerindeki en sağ şeritte, yani normal seyir şeridinde kurallara uygun şekilde ilerlemektedir. Dolayısıyla, bulundukları şeridi sürekli olarak işgal etmeleri yasak olan araçlar 2 ve 3 numaralı araçlardır. Unutulmamalıdır ki sol şerit, geçiş yapmak içindir, sürekli seyretmek için değildir.
940Şekle göre 1 numaralı araca arkadan çarpan 2 numaralı araç sürücüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenir?
- A)Hız kurallarına uymadığı
- B)Gözlerinin iyi görmediği
- C)Araç lastiklerinin eski olduğu
- D)Takip mesafesi kuralını ihlal ettiği
Açıklama — Görseldeki duruma göre, 1 numaralı araca arkadan çarpan 2 numaralı araç sürücüsü hakkında kesinlikle söylenebilecek olan, takip mesafesi kuralını ihlal ettiğidir. Trafik kurallarının en temel prensiplerinden biri, her sürücünün önündeki araçla arasında, o aracın ani ve beklenmedik bir şekilde durması dahil her türlü acil durumda güvenle durabilecek kadar bir mesafe bırakma zorunluluğudur. 2 numaralı aracın 1 numaralı araca çarpması, bu güvenli mesafenin korunmadığının somut bir kanıtıdır. Öndeki aracın ani fren yapmasının nedeni ne olursa olsun, bu durum arkadan çarpan sürücünün takip mesafesini doğru ayarlama sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Diğer seçenekler ise kesinlik taşımaz. Sürücünün gözlerinin iyi görmediği, yasal hız sınırını aştığı veya aracının lastiklerinin eski olduğu gibi iddialar, görselden kanıtlanamayacak birer varsayımdır. Sürücü yasal hız sınırları içinde seyrediyor olsa bile, o hıza uygun takip mesafesini bırakmamış olabilir; bu nedenle kazanın temel nedeni hızdan çok yetersiz mesafedir. İlgili trafik mevzuatında belirtildiği üzere, sürücüler önlerindeki aracı, seyir hızlarının kilometre cinsinden değerinin en az yarısı kadar metrelik bir mesafeden takip etmekle yükümlüdür. Örneğin, 90 km/s hızla giden bir aracın önündeki araçla arasında en az 45 metre mesafe bırakması gerekir. Bu mesafenin kontrolü için pratik bir yöntem olan '2 saniye kuralı' da kullanılabilir. Bu kurala göre, öndeki araç yol kenarındaki sabit bir nesnenin (levha, ağaç gibi) yanından geçerken 'bin bir, bin iki' diye saymaya başlanır; eğer sayma bitmeden aynı nesnenin hizasına gelinmişse takip mesafesi yetersiz demektir. Ayrıca, yağışlı, sisli veya kaygan zemin gibi görüş ve yol koşullarının olumsuz olduğu durumlarda bu mesafenin daha da artırılması gerektiği unutulmamalıdır. Sonuç olarak, trafikte bazı istisnai durumlar haricinde, arkadan çarpan sürücü asli kusurlu kabul edilir, çünkü güvenli mesafeyi korumak her zaman arkadaki sürücünün temel sorumluluğudur.
941Şekildeki gibi sola dönüş yapacak olan 2 numaralı araç sürücüsü aşağıdakilerden hangilerini yapmalıdır? I. Dar bir kavisle dönmeli II. Yayanın geçmesini beklemeli III. Sola dönüş lambasını yakmalı IV. İlk geçiş hakkını 1 numaralı araca vermeli
- A)I, II ve III.
- B)I ve IV.
- C)II, III ve IV.
- D)II ve III.
Açıklama — Merhaba sürücü adayı arkadaşım, 20 yıllık tecrübemle bu önemli kavşak sorusunu tüm detaylarıyla açıklayayım. Görselde, trafik levhalarıyla düzenlenmiş bir kavşak görüyoruz. 2 numaralı araç, üzerinde 'Yol Ver' levhası bulunan tali yoldan gelerek sola, anayola doğru bir dönüş yapmak istiyor. 1 numaralı araç ise anayolda düz ilerliyor. Ayrıca, 2 numaralı aracın gireceği yolda, bir yaya geçidinde karşıya geçmekte olan bir yaya bulunuyor. Bu sahneyi doğru analiz ettiğimizde, doğru cevabın neden II, III ve IV numaralı öncülleri içeren seçenek olduğunu net bir şekilde anlarız. Öncelikle, 2 numaralı sürücünün yapması gerekenleri sırasıyla ele alalım. Üçüncü öncülde belirtildiği gibi, sürücü dönüş niyetini diğer yol kullanıcılarına bildirmek için sola dönüş lambasını, yani sinyalini mutlaka yakmalıdır; bu, trafikte iletişimin ve öngörülebilirliğin temel kuralıdır. Ardından, dördüncü öncüle bakalım; 2 numaralı aracın bulunduğu yoldaki ters üçgen şeklindeki 'Yol Ver' levhası, sürücüye anayoldaki araçlara ilk geçiş hakkını vermesi gerektiğini emreder. 1 numaralı araç anayolda olduğundan, 2 numaralı araç onun geçmesini beklemek zorundadır. Son olarak, ikinci öncülde belirtildiği gibi, dönüş yapacağı yolda yaya geçidinde bulunan yayayı gördüğü için, Karayolları Trafik Kanunu gereği durup yayanın güvenle geçişini tamamlamasını beklemelidir. Yayalar, yaya geçitlerinde her zaman önceliklidir. Bu üç adımı, yani sinyal vermek, anayoldaki araca yol vermek ve yayaya yol vermek, sırasıyla ve eksiksiz uygulamak güvenli ve kurallara uygun bir sürüşün gereğidir. Şimdi yanlış olan birinci öncüle bakalım. 'Dar bir kavisle dönmeli' ifadesi temelden yanlıştır çünkü trafik kuralına göre sağa dönüşler dar, sola dönüşler ise daima geniş bir kavisle yapılır. Sola dar kavisle dönmek, sürücünün karşı şeride girmesine ve tehlike yaratmasına neden olur. Bu nedenle birinci öncülün olduğu her seçenek elenir. Sadece yayanın geçmesini beklemek ve sinyal vermek de yeterli değildir; sürücünün en temel görevlerinden biri olan ve 'Yol Ver' levhasıyla pekiştirilen, anayoldaki 1 numaralı araca yol verme kuralını göz ardı etmek hatalı olur. Bu soruda temel alınan trafik ilkesi, tali yoldaki bir sürücünün anayola girerken anayoldaki tüm araçlara ve manevrası sırasında yolunu kesebileceği tüm yayalara öncelik tanıması zorunluluğudur. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutma: Kavşakta ters üçgeni, yani 'Yol Ver' levhasını görürsen, bu 'önce dur ve saygı göster' demektir. Kime mi? Anayoldaki araca ve yaya geçidindeki yayaya. Sola dönüşler de her zaman yolu genişçe kucaklayarak yapılır.
942Şekildeki kavşakta ilk geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
- A)1 - 2 - 3
- B)1 - 3 - 2
- C)2 - 3 - 1
- D)3 - 1 – 2
Açıklama — Şekildeki kavşakta, 2 numaralı araç kavşağa girmiş ve dönüşüne başlamış durumdadır, bu nedenle ilk geçiş hakkı onundur.
943Şekildeki kazada hangi numaralı araç sürücüsü asli kusurlu sayılır?
- A)2
- B)3
- C)4
- D)1
Açıklama — Görselde, bir anayol ile tali yolun kesiştiği bir T kavşakta meydana gelen bir trafik kazası betimlenmektedir. 1, 3 ve 4 numaralı araçlar anayolda seyrederken, 2 numaralı araç tali yoldan anayola katılmaya çalışmaktadır. Bu durumu, 2 numaralı aracın bulunduğu yoldaki sekizgen 'DUR' levhası ve 4 numaralı aracın arkasında görülen 'Anayol-Tali Yol Kavşağı' uyarı levhası net bir şekilde göstermektedir. Kaza, tali yoldan çıkan 2 numaralı aracın, anayolda kendi şeridinde ilerleyen 3 numaralı araca yandan çarpmasıyla gerçekleşmiştir. Bu senaryoda asli kusurlu olan sürücü 2 numaralı aracın sürücüsüdür. Bunun temel gerekçesi, trafik kurallarının en önemlilerinden biri olan geçiş hakkı kuralını ihlal etmesidir. Tali yoldan anayola çıkan bir sürücü, anayoldaki tüm araçlara ilk geçiş hakkını vermekle yükümlüdür. Ayrıca, 2 numaralı aracın karşılaştığı 'DUR' levhası, sürücüye sadece yavaşlamasını değil, kavşak girişinde mutlaka tam olarak durmasını, anayolun her iki tarafını da dikkatlice kontrol etmesini ve yolun tamamen boş ve güvenli olduğundan emin olduktan sonra hareket etmesini emreder. 2 numaralı sürücü bu emre uymamış, anayoldaki 3 numaralı aracın geçişini beklemeden kavşağa girerek kazaya sebep olmuştur. Bu ihlal, Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen asli kusur hallerinden sayılan 'kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak' kapsamına girer. Diğer araçlar incelendiğinde; 1 numaralı araç anayolda kendi şeridinde ilerlemektedir ve kazayla doğrudan bir ilgisi bulunmadığından asli kusurlu sayılamaz. 3 numaralı araç, anayolda seyrettiği için geçiş hakkına sahiptir. Kendi yolunda ilerlerken tali yoldan kontrolsüzce çıkan aracın mağduru olduğu için kazadaki asli kusur ona ait değildir. 4 numaralı araç ise kazanın arkasında, yine anayolda kurallara uygun seyretmektedir ve kazanın oluşumunda herhangi bir dahli bulunmadığı için asli kusurdan sorumlu tutulamaz. İlgili temel trafik ilkesi, kavşaklarda geçiş hakkı önceliğidir; trafik işaretleriyle belirlenmiş tali yoldan anayola çıkan araçlar, anayoldaki araçlara yol vermek zorundadır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Tali yoldaysan 'misafir', anayoldaysan 'ev sahibi' sayılırsın; misafir, ev sahibine daima öncelik tanır.
944Haritada yeri gösterilen illerden hangisi daha güneydedir?
- A)Uşak
- B)Sivas
- C)Trabzon
- D)Konya
Açıklama — Haritada gösterilen illere baktığımızda, Konya diğer seçeneklere göre en güneyde, yani aşağıda konumlanmıştır. Trabzon Karadeniz kıyısında en kuzeyde, Sivas orta Anadolu'da daha kuzeydoğuda, Uşak ise batıda ve Konya'dan daha kuzeydedir. Bu tür harita okuma soruları, sürücülerin genel coğrafya bilgisi ve yön bulma becerilerini ölçer. Yolculuk planlarken haritaları doğru okumak, gideceğiniz yere güvenli ve doğru bir şekilde ulaşmanız için çok önemlidir.
945Şekilde soru işareti (?) ile gösterilen ve şafttan aldığı hareketi aksa ileten güç aktarma organının adı nedir?
- A)Balata
- B)Vites kutusu
- C)Amortisör
- D)Diferansiyel
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda bir otomobilin güç aktarma organları şeması ve soru işaretiyle belirtilmiş bir parça yer almaktadır. Doğru cevap 'Diferansiyel'dir. Diferansiyelin temel görevi, şafttan aldığı dönme hareketinin yönünü 90 derece değiştirerek tekerleklere güç ileten akslara aktarmaktır. Bununla birlikte, diferansiyelin çok daha kritik bir işlevi daha bulunur: Araç viraj alırken, virajın dışındaki tekerleğin içteki tekerlekten daha fazla yol kat etmesi gerekir. Diferansiyel, bu iki tekerleğin birbirinden farklı hızlarda dönmesine izin vererek aracın savrulmadan, güvenli bir şekilde virajı tamamlamasını sağlar. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; 'Balata', fren sisteminde sürtünme yaratarak aracı yavaşlatan veya debriyaj sisteminde güç akışını kontrol eden bir sürtünme elemanıdır ve görseldeki parçadan tamamen farklıdır. 'Amortisör', tekerleklerin yanında bulunan ve yaylarla birlikte çalışan bir süspansiyon sistemi parçasıdır; görevi yoldaki sarsıntıları emerek sürüş konforu ve yol tutuşu sağlamaktır, güç aktarımıyla bir ilgisi yoktur. 'Vites kutusu' ise motordan aldığı gücü düzenleyerek şafta ileten organdır, yani gücü şafttan almaz, tam tersine şafta verir. Bu nedenle bu seçenekler yanlıştır. Trafik güvenliği açısından, aracınızın diferansiyel dahil tüm güç aktarma organlarının bakımlı olması büyük önem taşır. Arızalı bir diferansiyel, ses ve titreşime yol açabileceği gibi özellikle virajlarda aracın yol tutuşunu olumsuz etkileyerek sürüş güvenliğini tehlikeye atabilir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, araçların trafiğe çıkabilmesi için teknik olarak kusursuz ve güvenli olması zorunludur. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, virajlarda tekerleklerin dönüş hızları arasında bir 'fark' yaratan bu parçanın adının 'diferansiyel' olduğunu hatırlayabilirsiniz.
946Aracın gösterge panelinde şekildeki uyarı lambasının yanıyor olması neyi bildirir?
- A)Lastik hava basıncının düşük olduğunu
- B)Motor kaputunun tam kapanmadığını
- C)Soğutma sıvısı sıcaklığının çok yükseldiğini
- D)Fren balatalarının görevini tam yapmadığını
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz gösterge paneli uyarı ışığı, sürüş güvenliği açısından son derece önemli bir bilgiyi bize iletir. Görselde, alt kısmında dişleri belirgin olan ve yandan kesilmiş bir lastik silüeti içinde bir ünlem işareti yer almaktadır. Bu sembol, evrensel olarak Lastik Basıncı İzleme Sistemi'nin (TPMS) bir uyarısıdır ve doğru cevap olan lastik hava basıncının düşük olduğunu bildirir. Bu, aracınızın bir veya daha fazla lastiğindeki hava basıncının, üreticinin belirlediği güvenli seviyenin altına düştüğü anlamına gelir. Düşük lastik basıncı, aracın yol tutuşunu olumsuz etkiler, fren mesafesini artırır, yakıt tüketimini yükseltir ve en önemlisi, lastiğin aşırı ısınıp aniden patlamasına yol açarak ciddi kazalara sebep olabilir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; motor kaputu uyarısı genellikle ön kaputu açık bir araba resmiyle gösterilir. Soğutma sıvısı sıcaklığının yükselmesi, yani hararet uyarısı ise, üzerinde dalgalı çizgiler bulunan bir termometre simgesiyle belirtilir ve genellikle kırmızı renktedir. Fren balatalarının aşındığını bildiren uyarı da, iki yanında kesik çizgiler bulunan bir daire şeklindedir; parantez içindeki ünlem işareti ise daha çok genel fren sistemi arızaları için kullanılır ve hiçbiri sorudaki lastik şeklini içermez. Karayolları Trafik Kanunu uyarınca bir sürücü, aracının trafiğe çıkmaya elverişli ve güvenli durumda olmasını sağlamakla yükümlüdür ve düşük basınçlı lastiklerle seyahat etmek bu temel ilkeyi ihlal eder. Bu ışık yandığında, ani manevralardan kaçınarak ilk fırsatta güvenli bir yerde durup lastik basınçlarını kontrol etmek ve ideal seviyeye getirmek gerekir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Tekerlek içindeki ünlem, 'Lastiğinin havasına önem ver!' diye sizi uyarır.
947Motor çalışır durumda iken aracın gösterge panelinde şekildeki ikaz ışığının yanıyor olmasının sebebi, aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A)Fren hidroliğinin eksilmesi
- B)Yağ seviyesinin azalması
- C)Depodaki yakıtın azalması
- D)Radyatörde antifrizin olmaması
Açıklama — Soruda gösterilen ikaz ışığı, motor yağı basınç uyarı lambasıdır. Stilize edilmiş bir yağdanlık şeklindeki bu evrensel sembol, motor çalışır durumdayken yandığında, yağlama sisteminde acil müdahale gerektiren kritik bir sorun olduğunu bildirir. Bu ışık, öncelikli olarak motor yağı basıncının tehlikeli derecede düştüğünü gösterir. Yağ basıncındaki bu düşüşün en yaygın nedenlerinden biri yağ seviyesinin kritik düzeyin altına inmesidir, bu nedenle 'Yağ seviyesinin azalması' seçeneği doğru cevaptır. Motor yağı, hareketli metal parçalar arasında bir film tabakası oluşturarak sürtünmeyi ve aşınmayı engeller, aynı zamanda motorun soğumasına yardımcı olur. Yeterli yağ basıncı olmadığında, motorun kritik noktaları yağlanamaz, bu da aşırı ısınmaya ve çok kısa sürede 'yatak sarması' olarak bilinen, tamiri son derece masraflı ve ciddi motor hasarlarına yol açar. Bu sebeple, seyir halindeyken bu kırmızı renkli uyarı lambası yanarsa yapılması gereken, aracı derhal güvenli bir yere çekip motoru durdurmaktır. Diğer seçenekler farklı ikaz ışıklarıyla belirtilir: Depodaki yakıtın azalması genellikle benzin pompası figürü olan bir ışıkla, fren hidroliğinin eksilmesi gibi genel fren sistemi sorunları içinde ünlem işareti bulunan dairesel bir sembolle, radyatördeki soğutma sıvısı sorunları ise suda yüzen bir termometreyi andıran motor hararet ikaz ışığıyla sürücüye bildirilir. Bu uyarıyı dikkate almamak, motorun aniden kilitlenmesiyle hem kendi güvenliğiniz hem de trafikteki diğer paydaşların güvenliği için ciddi bir risk oluşturur.
948Şekildeki kara yolu üzerinde soru işareti (?) ile gösterilen, çizgilerle belirlenmiş alana ne ad verilir?
- A)Yaya yolu
- B)Banket
- C)Yaya geçidi
- D)Bisiklet yolu
Açıklama — Görselde soru işaretiyle gösterilen ve taşıt yolu üzerine çizilmiş kalın, beyaz, paralel çizgilerden oluşan alan bir yaya geçididir. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca yaya geçidi, taşıt yolu üzerinde yayaların güvenli bir şekilde karşıya geçmelerini sağlamak amacıyla trafik işaretleri ve yer işaretlemeleriyle belirlenmiş alandır. Fotoğrafta görülen hem 'zebra deseni' olarak bilinen bu yer işaretlemesi hem de yol kenarındaki üzerinde yaya figürü bulunan trafik levhası, bu alanın bir yaya geçidi olduğunu kesin olarak doğrulamaktadır. Diğer seçeneklerin yanlış olma nedenleri ise şöyledir: Yaya yolu, genellikle kaldırım olarak bilinen ve karayolunun taşıt yolu kenarında, sadece yayaların kullanımı için ayrılmış olan kısımdır; taşıt yolunun üzerinde yer almaz. Banket, yaya yolu bulunmayan yollarda taşıt yolu kenarında yer alan, zorunlu durumlarda yayaların, hayvanların ve arıza yapan araçların kullanabildiği, kaplama türü asfalt, stabilize veya toprak olabilen kısımdır. Bisiklet yolu ise bisiklet sürücülerine tahsis edilmiş özel bir yoldur ve genellikle üzerinde bisiklet sembolü gibi ayırt edici işaretlemeler bulunur. Bu soruyla ilgili bilinmesi gereken en önemli kural, sürücülerin yaya geçitlerine yaklaşırken hızlarını azaltmaları ve geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermelerinin zorunlu olmasıdır. Bu, yaya önceliği ilkesi olarak kanunla güvence altına alınmıştır ve trafik güvenliğinin temelini oluşturur. Unutulmamalıdır ki, yerdeki o beyaz çizgiler yayaların güvenli adımlarını temsil eder ve bu adımlara her zaman öncelik tanınmalıdır.
949Hangi davranış doğru? I.tramvayın geçmesine izin vermeliyim II.motosikletin geçmesine izin vermeliyim III.Tramvay önce benim dönmeme izin vermeli
- A)Yalnız I
- B)I ve II
- C)I ve III
- D)I,II ve III
Açıklama — Bu kavşakta, öncelikle motosikletin geçmesine izin vermeliyiz çünkü biz sola dönerken karşıdan gelen ve sola dönecek olan motosiklete yol vermek zorundayız.
950Bu durumda nasıl davranman doğru olur?
- A)Sollamak için karşıdan gelen araç geçene kadar beklerim
- B)Hiçbiri
- C)Yük taşımalarını beklerim
- D)Karşıdan gelen aracın geçmesini beklemeden önünden sollarım
Açıklama — Merhaba sürücü adayı. Bu görselde, yerleşim yeri içindeki iki yönlü bir yolda ilerlerken, kendi şeridimizin sağ tarafa park etmiş ve yükleme/boşaltma yapan bir kamyonet tarafından kısmen kapatıldığını görüyoruz. Bu engeli aşmak için sollamamız, yani karşı şeride geçmemiz gerekiyor. Ancak ileriye dikkatle baktığımızda, karşı yönden bir aracın bize doğru yaklaşmakta olduğunu net bir şekilde fark ediyoruz. Bu durumda doğru davranış, sollamak için karşıdan gelen aracın güvenli bir şekilde geçip gitmesini beklemektir. Bu seçeneğin doğru olmasının temel sebebi, trafik güvenliğinin en temel prensibidir: Sollama manevrası, ancak ve ancak karşı şerit tamamen boş ve emniyetli olduğunda yapılabilir. Karşıdan gelen aracın geçiş hakkı vardır ve biz onun şeridini geçici olarak kullanacağımız için bu hakkına saygı göstermek ve tehlike oluşturmamak zorundayız. Karşıdan gelen aracı beklemeden sollamaya kalkışmak son derece tehlikelidir ve bir kafa kafaya çarpışmaya, yani en ölümcül kaza türlerinden birine davetiye çıkarmaktır. Bu, Karayolları Trafik Kanunu'nun sollama kurallarını açıkça ihlal etmektir. Yük taşıyanların işini bitirmesini beklemek ise gereksizdir; bizim için öncelikli olan trafik akışının güvenliğidir, kamyonetin ne kadar süre orada kalacağı değil. Karşı şerit müsait olduğu an, bekleme yapmadan güvenle geçişimizi yapabiliriz; fazladan beklemek arkamızda gereksiz birikmeye yol açabilir. 'Hiçbiri' seçeneği de yanlıştır, çünkü uygulanması gereken doğru ve güvenli prosedürü eksiksiz bir şekilde tarif eden bir seçenek mevcuttur. Bu durumun altında yatan temel trafik kuralı şudur: Bir aracı geçmek için karşı yöne ait şeridi kullanacak olan sürücü, bu şeridin geçişi tamamlayıncaya kadar boş ve güvenli olduğundan kesinlikle emin olmalıdır. Karşıdan gelen trafiğin hızını ve mesafesini doğru bir şekilde kestirmeden asla sollamaya başlanmamalıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutma: Karşı şerit senin misafir olduğun bir alandır. Ev sahibi, yani o şeridin asıl kullanıcısı geliyorsa, yol vermek ve beklemek senin görevin.