101-125. sorular ve açıklamaları
101Resimde görülen uygulama hangi pozisyonun veriliş aşamalarını göstermektedir?
- A)Koma pozisyonu
- B)Alt-çene pozisyonu
- C)Şok pozisyonu
- D)Baş-çene pozisyonu
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz görseller, ilk yardımın en temel ve hayat kurtaran uygulamalarından birini adım adım göstermektedir. Görseli incelediğimizde, I numaralı adımda ilk yardımcının, bilinci kapalı kazazedenin yanına diz çökerek kollarını pozisyonlandırdığını, II numaralı adımda karşı taraftaki bacağını dizden büktüğünü, III numaralı adımda ise bükülen diz ve kazazedenin yanağına yerleştirilen elinden destek alarak kişiyi dikkatlice kendi tarafına doğru yan çevirdiğini ve son olarak IV numaralı adımda ise kazazedenin stabil bir yan yatış pozisyonuna getirildiğini görüyoruz. Bu adımlar, doğru cevap olan Koma pozisyonunun (diğer adıyla derlenme veya iyileşme pozisyonu) verilme tekniğidir. Bu pozisyonun temel amacı, bilinci kapalı olan ancak kendi kendine nefes alıp verebilen bir kazazedenin solunum yolunu açık tutmaktır. Kişi yan yatırıldığında, dilin geriye kayarak soluk borusunu tıkaması ve olası kusmuk, kan gibi sıvıların akciğerlere kaçarak boğulmaya neden olması engellenir. Bu nedenle, resimdeki uygulama Koma pozisyonunu tarif etmektedir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; Alt-çene pozisyonu, özellikle boyun ve omurga yaralanması şüphesi olduğunda, sadece çeneyi öne doğru iterek solunum yolunu açma manevrasıdır ve vücudun döndürülmesini içermez. Şok pozisyonu ise, kazazedenin sırt üstü yatırılıp bacaklarının yaklaşık 30 cm kadar yukarı kaldırılmasıyla uygulanır ve amacı hayati organlara kan akışını artırmaktır; resimdeki yan çevirme işlemiyle hiçbir ilgisi yoktur. Son olarak Baş-çene pozisyonu da, bir el alında, diğer el çenenin altında olacak şekilde başı geriye iterek solunum yolunu açma tekniğidir ve yine Koma pozisyonu gibi bütün vücudu içeren bir pozisyon değildir, genellikle solunum kontrolünden önce yapılan bir manevradır. Bu ilk yardım uygulaması, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca sürücülerin kaza yerinde yardım yükümlülüğü kapsamında, profesyonel ekipler gelene kadar yaralının durumunun kötüleşmesini önleme ve hayat kurtarmaya yardımcı olma sorumluluğunun bir parçasıdır. Temel ilke, bilinci kapalı ama solunumu olan bir kazazedenin solunum yolunu güvence altına almaktır.
102Şekildeki trafik görevlisinin yapmış olduğu işaretin anlamı nedir?
- A)Trafiğin bütün istikametlere kapanma hâli
- B)Trafiğin bütün istikametlere açılma hâli
- C)Trafiği hızlandırma işareti
- D)Trafiği yavaşlatma işareti
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli birlikte dikkatle inceleyelim. Görselde bir trafik görevlisinin, kollarından birini dirsekten kırmadan yukarıya doğru dik bir şekilde kaldırdığını görüyoruz. Bu, trafikteki en net ve kesin komutlardan biridir ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre doğru cevap olan "Trafiğin bütün istikametlere kapanma hâli" anlamına gelir. Bu işaret, bir hazırlık veya uyarı değil, doğrudan bir "DUR" emridir. Bu komutu gören ve kavşağa yaklaşmakta olan bütün sürücüler, güvenli bir şekilde durmak zorundadır. O anda kavşak içerisinde bulunan araçlar ise derhal kavşağı boşaltmalıdır. Dolayısıyla bu işaret, trafiği tüm yönlere kesin olarak kapatır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu da açıklayalım. "Trafiğin bütün istikametlere açılma hâli" seçeneği tamamen yanlıştır, çünkü bir kavşakta trafiğin tüm yönlere aynı anda açılması kazalara davetiye çıkarır; böyle bir trafik işareti mevcut değildir. "Trafiği hızlandırma işareti" de doğru değildir; hızlandırma komutu, görevlinin sürücüye dönük koluyla tekrarlı bir şekilde "gel gel" hareketi yapmasıyla verilir. Görseldeki sabit ve dik duran kol bu anlama gelmez. Son olarak, "Trafiği yavaşlatma işareti" de yanlıştır, çünkü trafiği yavaşlatma hareketi, görevlinin kolunu yere paralel şekilde uzatıp aşağı yukarı yavaşça sallamasıdır. Bu görseldeki hareket ise net bir durma komutudur. Bu işaretin dayandığı temel kural, trafik yönetimindeki hiyerarşidir. Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği'ne göre, trafik görevlisinin işaretleri; trafik ışıklarına, levhalara ve yol çizgilerine göre her zaman önceliklidir. Yani, size yeşil ışık yansa bile görevli bu işareti yapıyorsa mutlaka durmalısınız. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu aklınızda tutun: Polisin tek kolu havadaysa, bu tüm yollar için bir "DUR" emridir. Kısacası, "Polisin eli havada, sürücünün ayağı frende olmalı."
103Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisine yaklaşıldığını bildirir?
- A)Ana yol - tali yol kavşağına
- B)Dönel kavşağa
- C)Açılan köprüye
- D)Kontrollü demir yolu geçidine
Açıklama — Merhaba aday sürücü, bu soruyu ve levhayı en ince ayrıntısına kadar inceleyelim. Görselde, kırmızı çerçeveli ve beyaz zeminli üçgen bir trafik levhası görüyoruz. Bu üçgen şekil, bize ileride bir tehlike olduğunu ve dikkatli olmamız gerektiğini önceden haber veren bir Tehlike Uyarı İşareti olduğunu söyler. Levhanın içindeki siyah sembol ise bu tehlikenin ne olduğunu açıklar: dikey ve kalın bir çizgi ile bu çizgiyi sağdan ve soldan kesen daha ince çizgiler bulunmaktadır. Doğru cevap olan "Ana yol - tali yol kavşağına" seçeneği, levhanın anlamını tam olarak karşılar. Levhadaki kalın ve dikey çizgi, üzerinde seyrettiğiniz ve geçiş üstünlüğüne sahip olduğunuz ana yolu temsil eder. Sağdan ve soldan ana yola bağlanan daha ince çizgiler ise size yol vermesi gereken, yani geçiş hakkı olmayan tali yolları simgeler. Dolayısıyla bu levha, sürücüye "Biraz ileride, her iki yandan tali yolların bağlandığı bir kavşağa yaklaşıyorsun. Geçiş hakkı sende olsa da dikkatli ol, çünkü bu yollardan araçlar çıkabilir." mesajını verir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. A seçeneğindeki "Dönel kavşak" levhası, yine üçgen bir uyarı levhası olmasına rağmen içinde birbirini takip eden dairesel oklar bulunur; bu sembolle hiçbir ilgisi yoktur. B seçeneğindeki "Açılan köprü" levhası ise, iki yana doğru havaya kalkan bir köprü yolunu resmeder ve tamamen farklı bir tehlikeyi bildirir. Son olarak, D seçeneğindeki "Kontrollü demir yolu geçidi" levhası da farklı bir sembol kullanır. Bariyerli, yani kontrollü demir yolu geçidine yaklaşıldığını bildiren levhada bir çit sembolü yer alır. Bariyersiz, yani kontrolsüz demir yolu geçidine yaklaşıldığını bildiren levhada ise bir lokomotif sembolü bulunur. Gördüğünüz gibi, bu sembollerin hiçbiri sorudaki kavşak sembolüyle uyuşmamaktadır. Bu levhanın arkasındaki temel trafik kuralı, kavşaklarda geçiş hakkı ve güvenliğidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, ana yolda seyreden sürücülerin tali yoldan gelenlere göre geçiş önceliği vardır. Ancak bu levha, önceliğiniz olmasına rağmen kavşağa yaklaşırken hızınızı azaltmanız ve her an bir tehlikeyle karşılaşabileceğinizi unutmamanız gerektiğini hatırlatır. Tali yoldan çıkan bir sürücünün "Yol Ver" veya "Dur" levhasına uymama ihtimaline karşı daima tedbirli olmalısınız. Unutmayın, trafikte haklı olmak değil, güvende olmak esastır. Bu levhayı ve benzerlerini aklınızda kolayca tutmak için size basit bir ipucu vereyim: Levhadaki şekli yolun bir haritası gibi düşünün. Kalın çizgi, sizin yolunuz, yani "ana yol"dur. İnce çizgiler ise size bağlanan "tali" yani ikinci dereceden öneme sahip yollardır. Her zaman kalın çizgi, ince çizgiye göre önceliklidir. "Kalın hat, kraldır!" diyerek bu kuralı kolayca hatırlayabilirsiniz.
104Şekildeki trafik işaretini gören sürücü, aşağıdakilerden hangilerini yapmalıdır? I. Hızını artırmalı II. Hızını azaltmalı III. Öndeki araçları geçmekten kaçınmalı
- A)Yalnız I
- B)I ve II
- C)II ve III
- D)I, II ve III
Açıklama — Görselde, kırmızı üçgen çerçeve içinde rüzgarda savrulan bir rüzgar tulumu (windsock) bulunan 'Yandan Rüzgar' tehlike uyarı işareti yer almaktadır. Bu işaret, sürücüyü ilerideki yol kesiminde aracın dengesini ve yönünü etkileyebilecek kuvvetli yan rüzgarlar olabileceği konusunda uyarır. Bu tehlikeyle karşılaşan bir sürücünün alması gereken temel önlemler, II numaralı öncülde belirtilen 'hızını azaltmak' ve III numaralı öncülde belirtilen 'öndeki araçları geçmekten kaçınmak'tır. Hızı azaltmak, rüzgarın ani darbeleri karşısında aracın yola daha sağlam basmasını sağlar ve sürücüye direksiyon hakimiyetini koruması için daha fazla zaman tanır. Öndeki aracı geçmekten kaçınmak ise, sollama gibi riskli bir manevra sırasında hem kendi aracınızın hem de solladığınız aracın rüzgar nedeniyle aniden savrulma ihtimaline karşı alınması gereken hayati bir tedbirdir. Buna karşılık, I numaralı öncülde belirtilen 'hızını artırmak' son derece tehlikeli ve yanlış bir davranıştır. Hız artırmak, rüzgarın araç üzerindeki savurma etkisini fizik kuralları gereği artırır, kontrol kaybı riskini en üst seviyeye çıkarır ve güvenli sürüş ilkesiyle tamamen çelişir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorunluluğunu belirten temel güvenlik ilkesiyle de uyumludur. Tehlike uyarı işaretleri, sürücünün önlem alması için birer ikazdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak: Rüzgar direksiyona vuruyorsa, siz de ayağınızı gazdan çekip frene hazırlanın; rüzgarla yarışılmaz, ona uyum sağlanır.
105Taşıt yolu üzerine çizilen şekildeki yazı ve sembollerden hangileri, sürücülere araçlarını uygun mesafede mutlaka durdurmaları gerektiğini bildirir?
- A)Yalnız I
- B)I ve II
- C)II ve III
- D)I, II ve III
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafikteki en temel güvenlik kurallarından birini anlamanızı ölçmektedir. Soruda, taşıt yolu üzerine çizilmiş yazı ve sembollerden hangisinin sürücülere araçlarını uygun bir mesafede kesin olarak durdurma zorunluluğu getirdiği sorulmaktadır. Bu işaretlemeler arasında yalnızca I numarada yer alan 'DUR' yazısı, sürücüye yaklaşmakta olduğu kavşak veya geçitte, varsa durma çizgisinin gerisinde aracını tamamen durdurması gerektiğini emreden bir yol işaretlemesidir. Bu komut, yavaşlamak veya hız kesmek değil, tekerleklerin hareketinin bir anlığına dahi olsa tamamen durdurulması anlamına gelen kesin bir emirdir. Diğer semboller olan II ve III numaralı işaretlemeler ise farklı anlamlar taşır; bunlar sürücülere bir durma emri vermekten ziyade bilgilendirme veya uyarı amacı güder. Bu tür işaretler sürücüden dikkatli olmasını, hızını ayarlamasını veya belirli bir manevraya hazırlanmasını isteyebilir, ancak 'DUR' yazısı gibi mutlak bir durma zorunluluğu içermezler. Bu nedenle, II ve III numaralı işaretleri içeren seçenekler yanlıştır ve doğru cevap yalnızca 'DUR' yazısını içeren seçenektir. 'DUR' işareti, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca sürücüye geçiş hakkının kendisinde olmadığını, yolu kontrol edip güvenli olduğundan emin olduktan sonra hareket edebileceğini bildirir ve bu kurala uymamak asli kusur sayılır. Akılda kalıcı olması için 'DUR' yazısını trafikteki kırmızı ışık gibi düşünebilirsiniz; pazarlık kabul etmez ve mutlaka durulması gerekir. Diğer semboller ise size 'dur' değil, 'dikkatli ol' veya 'bilgi al' mesajı verir.
106Şekildeki kara yolunda 1 numaralı araç sürücüsünün Aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Geçme sırasında hızını artırması
- B)Yol müsait ise önündeki aracı sollayarak geçmesi
- C)Yol müsait değilse önündeki aracın sağından geçmesi
- D)Bulunduğu şeritte seyretmesi
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için önce görseli dikkatle inceleyelim. Görselde, aynı yöne doğru akan çok şeritli bir kara yolu görüyoruz. Şeritleri ayıran çizgilerin kesik olması, kurallara uymak şartıyla şerit değiştirmenin ve öndeki aracı geçmenin serbest olduğunu gösteriyor. 1 numaralı araç sağ şeritte, diğer araç ise onun ilerisinde sol şeritte seyretmektedir. Soru, 1 numaralı araç sürücüsünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışı bulmamızı istiyor. Doğru cevap olan 'Yol müsait değilse önündeki aracın sağından geçmesi' ifadesinin neden kesinlikle yanlış olduğunu açıklayalım. Karayolları trafik kurallarına göre, trafikteki temel ve en güvenli geçme kuralı, geçilecek aracın solundaki şeridi kullanmaktır. Sağdan geçmek, yalnızca birkaç özel durumda mümkündür; örneğin sol şeritteki bir aracın sola dönmek için yavaşlaması veya trafiğin sıkışık olduğu durumlarda şeritlerin birbirinden bağımsız hızlarda ilerlemesi gibi. Görseldeki durumda bu istisnalardan hiçbiri mevcut değildir. Dolayısıyla, bir aracı sağından geçmeye çalışmak hem kural ihlalidir hem de geçilen aracın kör noktasında kalınabileceği için son derece tehlikelidir. Seçenekteki 'yol müsait değilse' ifadesi, bu tehlikeli manevrayı daha da vahim bir hale getirmekte ve kesinlikle yapılmaması gereken bir eylem olduğunu pekiştirmektedir. Şimdi diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğunu inceleyelim. Geçme sırasında hızını artırması, yasal hız sınırlarını aşmamak koşuluyla geçiş manevrasını mümkün olan en kısa sürede tamamlamaya yardımcı olan bir davranıştır. Yol müsait ise önündeki aracı sollayarak geçmesi, tam olarak kuralların tarif ettiği doğru geçme yöntemidir; sinyal vererek sol şeride geçip öndeki aracı sollamak en güvenli ve yasal yoldur. Bulunduğu şeritte seyretmesi ise her sürücünün en temel hakkı ve sorumluluğudur; eğer geçiş için şartlar uygun değilse veya sürücü geçiş yapmak istemiyorsa, kendi şeridinde güvenli bir şekilde seyrine devam etmesi en doğru davranıştır. Bu sorunun altında yatan temel ilke, geçme manevrasının her zaman soldan yapılması gerektiğidir.
107Şekilde görülen araç geçme işlemiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)2 numaralı aracın arkadan gelen trafiği kontrol etmediği
- B)3 numaralı aracın izlediği şeridin yanlış olduğu
- C)1 numaralı aracın izlediği şeridin yanlış olduğu
- D)3 numaralı aracın geçme yasağına uymadığı
Açıklama — Görselde, üç şeritli bir yolda aynı yönde ilerleyen üç araç bulunmaktadır. Orta şeritteki 2 numaralı araç, sağ şeritteki 1 numaralı aracı sollamak amacıyla sol şeride geçiş yapmak istemektedir. Ancak tam bu esnada, en sol şeritteki 3 numaralı araç zaten 2 numaralı aracı geçme manevrasına başlamıştır. Bu durum, sorunun doğru cevabını net bir şekilde ortaya koymaktadır: 2 numaralı aracın sürücüsü, sollama gibi kritik bir manevraya başlamadan önce yapması gereken en temel ve hayati kontrolü, yani arkadan ve yandan gelen trafiği kontrol etmeyi ihmal etmiştir. Eğer sürücü aynalarını kontrol etseydi veya kör noktasına baksaydı, sol şeritten yaklaşan 3 numaralı aracı fark eder ve şerit değiştirme girişiminde bulunmazdı. Bu ihmal, ciddi bir kaza riskine yol açmaktadır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; 3 numaralı aracın izlediği şerit yanlış değildir, çünkü çok şeritli yollarda en sol şerit geçiş yapmak için kullanılır ve araç bu kurala uygun hareket etmektedir. 1 numaralı aracın en sağ şeritte seyretmesi de hatalı değildir; normal seyrini sürdüren bir araç için doğru konum budur. Son olarak, 3 numaralı aracın bir geçme yasağına uymadığı da söylenemez, çünkü görselde geçişi yasaklayan devamlı bir yol çizgisi veya trafik levhası bulunmamaktadır; kesikli çizgiler geçişin serbest olduğunu gösterir. Bu durumun temelindeki trafik kuralı, bir sürücünün geçme manevrasına başlamadan önce, arkasından gelen başka bir aracın kendisini geçmeye başlamamış olduğundan mutlak suretle emin olmak zorunda olduğunu belirtir. Bu güvenlik adımı, pratikte 'ayna-sinyal-omuz bakışı' sıralamasıyla uygulanır. Akılda kalması gereken en önemli ilke şudur: Geçmeden önce, geçilmediğinizden emin olmalısınız.
108Şekle göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenir?
- A)1 numaralı aracın doğru geçmekte olan 2 numaralı araca yol vermediği
- B)2 numaralı aracın takip mesafesine uymadığı
- C)1 numaralı aracın dönüş işaretini yanlış kullandığı
- D)2 numaralı aracın yanlış şeritte seyrettiği
Açıklama — Merhaba sürücü adayı arkadaşım, bu soruyu ve arkasındaki trafik mantığını en net şekilde anlayalım. Görselde, bir tali yolun anayola bağlandığı ve trafik levhalarıyla kontrol edilen bir kavşak bulunmaktadır. 1 numaralı araç, üzerinde sekizgen kırmızı renkli 'DUR' levhası bulunan tali yoldan anayola çıkış yapmak istemektedir. 2 numaralı araç ise geçiş önceliğine sahip olan anayolda, kendi şeridinde ilerlemektedir. Zaten 2 numaralı aracın bulunduğu yoldaki üçgen şeklindeki levha da sürücüye, ileride bir tali yol bağlantısı olduğunu ve kendisinin anayolda seyrettiğini bildirerek bu durumu teyit eder. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, 'DUR' levhasının bulunduğu bir kavşağa yaklaşan sürücülerin, mutlaka durması, anayoldan gelen araçların geçişini beklemesi ve yolun güvenli olduğuna emin olduktan sonra hareket etmesi zorunludur. Bu kural, geçiş hakkının anayoldaki araçlarda olduğunu kesin olarak belirtir. Görseldeki durumda 1 numaralı araç, bu kurala uymayarak durmamış veya yolu yeterince kontrol etmeden, anayolda kurallara uygun şekilde ilerleyen 2 numaralı aracın önüne çıkarak geçiş hakkını ihlal etmiştir. Bu nedenle, '1 numaralı aracın doğru geçmekte olan 2 numaralı araca yol vermediği' ifadesi bu sahne için kesinlikle söylenebilecek tek doğrudur. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; takip mesafesi, aynı şeritte art arda giden araçlar arasındaki mesafe için geçerli bir kuraldır, oysa bu görselde araçlar farklı yollardan gelerek kavşakta karşılaştığı için bu durum söz konusu değildir. 1 numaralı aracın dönüş işaretini, yani sinyalini yanlış kullandığı iddiası ise görselden doğrulanamaz; aracın sinyal verip vermediğini veya doğru kullanıp kullanmadığını bu statik görüntüden anlamamız mümkün değildir. Son olarak, 2 numaralı aracın yanlış şeritte olduğu iddiası da dayanaksızdır. Görseldeki bilgiler, 2 numaralı aracın anayolda kendi şeridinde normal seyrinde olduğunu göstermektedir ve yanlış şeritte olduğuna dair kesin bir kanıt bulunmamaktadır. Unutma, kavşaklarda trafik levhaları ve ışıklar varsa öncelik sırasını onlar belirler. 'DUR' levhası, sürücüye açıkça 'Öncelik sende değil, dur ve bekle!' mesajını verir.
109Şekilde soru işareti (?) ile gösterilen güç aktarma organının adı nedir?
- A)Vites kutusu
- B)Diferansiyel
- C)Volan
- D)Kavrama
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz şema, bir aracın motorunda üretilen gücün tekerleklere nasıl iletildiğini gösteren güç aktarma organlarını sergilemektedir. Şemada motor, vites kutusu, şaft, akslar ve tekerlekler gibi temel parçaları görüyoruz. Soru işareti, arkadan itişli bu aracın arka tekerleklerinin tam ortasında, şafttan gelen hareketi akslar aracılığıyla tekerleklere dağıtan parçayı göstermektedir. Doğru cevap olan diferansiyel, tam da bu işlevi gören kritik bir parçadır. Diferansiyelin temel görevi, vites kutusundan şaft aracılığıyla gelen dönme hareketini 90 derece yön değiştirerek akslara ve dolayısıyla tekerleklere iletmektir. Ancak asıl hayati rolü, araç viraj alırken ortaya çıkar. Bir virajda, virajın dış tarafında kalan tekerleğin iç taraftakine göre daha fazla mesafe kat etmesi gerekir. Bu nedenle dıştaki tekerleğin daha hızlı dönmesi zorunludur. İşte diferansiyel, bu iki tekerleğin birbirinden farklı hızlarda dönmesine olanak tanıyarak aracın savrulmadan, güvenli ve kolay bir şekilde viraj almasını sağlar. Görseldeki konumu ve işlevi tam olarak diferansiyeli tarif etmektedir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. A seçeneğindeki vites kutusu, motorun hemen arkasında yer alır ve sürücünün aracın hızını ve çekiş gücünü ayarlamak için vites değiştirmesini sağlar; soru işaretinin gösterdiği yerle ilgisi yoktur. C seçeneğindeki volan, motorun krank miline bağlıdır ve motorun sarsıntısız çalışmasına yardımcı olur, ayrıca kavrama sistemi için bir yüzey sağlar. Konumu motor ile vites kutusu arasındadır, yani tamamen farklı bir yerdedir. D seçeneğindeki kavrama (debriyaj) ise motor ile vites kutusu arasında bulunur ve motor gücünü vites kutusuna aktarmayı veya bu aktarımı kesmeyi sağlar. Bu da yine arka aksta bulunan bir parça değildir. Bu parçanın önemi, doğrudan sürüş güvenliği ile ilgilidir. Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelikler, bir aracın trafiğe çıkabilmesi için tüm mekanik aksamının tam ve çalışır durumda olmasını şart koşar. Arızalı bir diferansiyel, özellikle virajlarda aracın yol tutuşunu ve sürüş güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, aracın periyodik bakımlarında güç aktarma organlarının, özellikle de diferansiyelin kontrol edilmesi hayati önem taşır. Bu parçayı unutmamanız için akılda kalıcı bir ipucu: Araç viraj alırken tekerleklerin arasında bir hız "farkı" yaratır. Bu "fark" kelimesinden yola çıkarak adının "diferansiyel" olduğunu kolayca hatırlayabilirsiniz.
110Dört zamanlı benzinli motorlarda, zamanların oluşum sırası aşağıdaki gibidir. Buna göre, hangi zamanda emme supabı açılır ve silindirlere yakıt-hava karışımı girer?
- A)Emme zamanı
- B)Sıkıştırma zamanı
- C)Ateşleme (İş) zamanı
- D)Egzoz zamanı
Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soru aracınızın kalbi olan motorun temel çalışma prensibi olan dört zamanlı döngüyü anlamanızı hedefler. Dört zamanlı benzinli bir motorun çalışma çevrimi sırasıyla Emme, Sıkıştırma, Ateşleme (İş) ve Egzoz zamanlarından oluşur. Soruda, bu döngünün hangi aşamasında silindire yakıt-hava karışımının girdiği sorulmaktadır. Doğru cevap olan Emme zamanı, bu sürecin başlangıcıdır. Motorun çalışabilmesi için yanacak bir yakıt-hava karışımına ihtiyacı vardır. Emme zamanında, piston silindir içinde aşağı doğru hareket ederken bir vakum, yani emme kuvveti oluşturur. Tam bu esnada emme supabı açılır ve bu vakum etkisiyle yakıt-hava karışımı, adeta bir şırınganın sıvı çekmesi gibi silindirin içine çekilir. Bu nedenle bu zamana 'Emme' zamanı denir; bu, motorun ilk nefesini aldığı andır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; Sıkıştırma zamanı ikinci aşamadır ve bu esnada hem emme hem de egzoz supapları kapanır, piston yukarı hareket ederek silindire alınmış olan karışımı sıkıştırır. Amaç, karışımın daha verimli yanmasını sağlamaktır; yani içeri yeni bir karışım alınmaz. Üçüncü aşama olan Ateşleme (İş) zamanında, sıkıştırılmış karışım bujinin bir kıvılcım çakmasıyla ateşlenir ve oluşan patlamanın gücü pistonu hızla aşağı iterek aracın hareketini sağlayan asıl 'iş'i oluşturur. Bu esnada da supaplar kapalıdır ve içeri bir şey girmez. Son olarak Egzoz zamanı, döngünün dördüncü ve son adımıdır. Bu aşamada egzoz supabı açılır ve pistonun yukarı hareketiyle, yanma sonucu oluşan atık gazlar silindirden dışarı itilir. Yani bu zamanda içeri bir şey girmek yerine, içerideki atıklar dışarı atılır. Bu konuyu bilmek, sadece bir sınav sorusunu cevaplamak değil, aynı zamanda sorumlu bir sürücü olmanın bir parçasıdır. Aracınızın motorundan gelen anormal sesleri veya performans düşüklüğünü fark etmeniz, bu temel çalışma prensibini bilmenizle yakından ilgilidir. Karayolları Trafik Kanunu, sürücülerin araçlarını her zaman trafiğe uygun ve güvenli bir durumda bulundurmalarını zorunlu kılar ve motorun bu dört zamanı doğru şekilde tamamlayamaması, aracın arızalı olduğuna işaret edebilir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak motorun çalışma döngüsünü insanın nefes alıp vermesine benzetebiliriz: Motor önce nefes alır (Emme), sonra nefesini tutar (Sıkıştırma), enerjisini üretir (Ateşleme) ve son olarak nefesini verir (Egzoz). İlk adım her zaman nefes almak, yani 'emme' işlemidir.
111Motor çalışır durumda iken marş yapılırsa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
- A)Motor daha hızlı döner.
- B)Motor daha iyi yağlama yapar.
- C)Motor daha yavaş döner.
- D)Marş dişlisi zarar görür.
Açıklama — Motor çalışır durumda iken marş yapılırsa, marş dişlisi ve volan arasında uyumsuz bir etkileşim meydana gelir ve bu da marş dişlisinin zarar görmesine neden olur. Diğer seçenekler ise yanlıştır; çünkü motorun daha hızlı veya daha yavaş dönmesi, ya da daha iyi yağlama yapması gibi durumlar marş işlemiyle ilgili değildir. Bu durum, araçların mekanik sistemlerinin doğru çalışmasını sağlamak için önemlidir. Pratik ipucu: Motor çalışırken marşa basmak yerine, motoru kapatıp tekrar çalıştırmak daha güvenlidir.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
112Motor çalışır durumda iken, aracın gösterge panelinde bulunan şekildeki uyarı lambasının yanıyor olması neyi bildirir?
- A)Araç yakıtının bitmek üzere olduğunu
- B)Araç kapılarından birinin açık kaldığını
- C)Motor yağının değiştirilmesi gerektiğini
- D)Ön ısıtma bujilerinin çalışmakta olduğunu
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve gösterge panelindeki uyarı lambalarını doğru anlamak, güvenli sürüşün temel taşlarından biridir. Soruda gösterilen görsel, bir akaryakıt pompası sembolüdür. Motor çalışır durumdayken gösterge panelinde bu lambanın yanması, araç yakıtının kritik seviyeye düştüğünü ve bitmek üzere olduğunu bildirir. Bu sembol, evrensel bir tasarıma sahiptir ve sürücüyü en kısa zamanda bir yakıt istasyonuna uğraması gerektiği konusunda uyarır. Doğru cevap bu nedenle A seçeneğidir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; B seçeneğindeki araç kapılarından birinin açık kaldığı durumu, genellikle üstten görünüşlü ve kapısı açık bir otomobil piktogramı ile belirtilir, bu görselle hiçbir ilgisi yoktur. C seçeneğinde belirtilen motor yağı uyarısı ise, genellikle ucundan yağ damlayan bir yağdanlık ibriği sembolüyle gösterilir. Ancak bu sembol, yağın değiştirilmesi gerektiğini değil, motor yağ basıncının tehlikeli derecede düştüğünü bildiren acil bir arıza durumunu ifade eder ve araç derhal durdurulmalıdır. Periyodik yağ değişimi uyarısı genellikle ayrı bir servis veya anahtar simgesiyle gösterilir. Son olarak, D seçeneğindeki ön ısıtma bujilerinin çalışmakta olduğunu bildiren ikaz lambası, özellikle dizel motorlu araçlarda bulunur ve sarmal bir yay şeklindedir. Bu lamba, motor soğukken kontak açıldığında yanar ve kısa bir süre sonra söndüğünde motorun çalıştırılmaya hazır olduğunu belirtir, yakıt durumuyla bir bağlantısı yoktur. Bu uyarının altında yatan temel güvenlik ilkesi şudur: Yakıtın tamamen bitmesi, aracın trafikte beklenmedik bir anda durmasına neden olabilir. Özellikle otoyol, köprü veya tünel gibi duraklamanın tehlikeli olduğu yerlerde motorun aniden stop etmesi, hem sizin hem de diğer sürücülerin can güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atar. Motor durduğunda hidrolik direksiyon ve fren servosu gibi yardımcı sistemler de devre dışı kalacağından aracı kontrol etmek ve güvenli bir yere çekmek çok zorlaşır. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun sürücülere yüklediği genel bir sorumluluk olan 'trafiği tehlikeye düşürmeme' ve 'aracı güvenli seyre hazır bulundurma' ilkesiyle doğrudan ilişkilidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Göstergedeki pompa resmi, size en yakın 'pompaya', yani akaryakıt istasyonuna gitmeniz gerektiğini hatırlatan bir dost uyarısıdır.
113I. Aşınmayı azaltmak II. Sürtünmeyi azaltmak III. Yakıt tüketimini artırmak Yukarıdakilerden hangileri motor yağının görevlerindendir?
- A)I ve II
- B)II ve III
- C)Yalnız I
- D)I, II ve III
Açıklama — Motor yağının temel görevleri arasında aşınmayı ve sürtünmeyi azaltmak yer alır, bu nedenle doğru cevap I ve II'dir. Motor yağı, motor parçaları arasında bir film tabakası oluşturarak aşınmayı önler ve sürtünmeyi azaltarak motorun daha verimli çalışmasını sağlar. Yakıt tüketimini artırmak ise motor yağının bir görevi değildir; aksine, doğru yağ kullanımı yakıt verimliliğini artırabilir. Motorun sağlıklı çalışması için düzenli yağ kontrolü ve değişimi önemlidir. Hatırlatma: Yağ seviyesini düzenli kontrol etmek ve üretici tavsiyelerine uygun yağ kullanmak motor ömrünü uzatır.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
114Aşağıdakilerden hangisi motor soğutma suyunun azalmasına sebep olur?
- A)Isıtma bujilerinin arızalanması
- B)Hararet göstergesinin arızalanması
- C)Fren balatalarının aşınması
- D)Radyatör hortumlarının su sızdırması
Açıklama — Radyatör hortumlarının su sızdırması, motor soğutma suyunun azalmasına doğrudan sebep olur çünkü hortumlardaki sızıntılar, sistemdeki suyun dışarı kaçmasına yol açar. Fren balatalarının aşınması, motor soğutma sistemiyle ilgili değildir; fren sistemiyle alakalı bir sorundur. Isıtma bujilerinin arızalanması, motorun çalışmasında sorun yaratabilir ama soğutma suyu seviyesini etkilemez. Hararet göstergesinin arızalanması ise sadece motor sıcaklığını doğru göstermeme sorununa neden olur, su seviyesini etkilemez. Araç bakımında, radyatör hortumlarının düzenli kontrol edilmesi, su sızıntılarını önlemek için önemlidir. Unutmayın: Soğutma sistemindeki bir sorun, motorun aşırı ısınmasına ve ciddi hasarlara yol açabilir.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
115Aracın elektrik sisteminde bulunan sigortalardan biri yanmış ise yerine takılacak olan yeni sigortanın amper değeri eskisine göre nasıl olmalıdır?
- A)Daha küçük
- B)Önemli değildir.
- C)Aynı
- D)Daha büyük
Açıklama — Aracın elektrik sisteminde sigortalar, devreleri aşırı akıma karşı korur. Yanmış bir sigortanın yerine aynı amper değerinde bir sigorta takılmalıdır, çünkü bu, devrenin orijinal tasarımına uygun koruma sağlar. Daha küçük bir sigorta, gereksiz yere sık sık yanarak devrenin çalışmasını engellerken, daha büyük bir sigorta ise aşırı akıma karşı yeterli koruma sağlamaz ve yangın tehlikesi yaratabilir. Elektrik sistemlerinin güvenliği, araç güvenliğinin temel ilkelerinden biridir. Pratik ipucu: Yanmış sigortayı değiştirirken, aracın kullanım kılavuzundaki amper değerini kontrol edin.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
116I. Jant kapağı çıkartılır. II. Kriko ile araç kaldırılır. III. Bijon somunları sökülür. IV. Bijon somunları gevşetilir. V. Aracın hareket etmemesi için gerekli güvenlik önlemleri alınır. Verilenlere göre, araç lastiğinin sökülmesinde doğru işlem sırası nasıl olmalıdır?
- A)I - II - III - IV - V
- B)II - III - I - IV - V
- C)III - II - IV - V - I
- D)V - I - IV - II - III
Açıklama — Araç lastiğinin güvenli bir şekilde sökülmesi için önce aracın hareket etmemesi sağlanmalıdır, bu nedenle ilk adım güvenlik önlemlerinin alınmasıdır. Ardından jant kapağı çıkartılır ve bijon somunları gevşetilir, çünkü somunlar araç yerdeyken daha kolay gevşetilir. Sonrasında kriko ile araç kaldırılır ve bijon somunları tamamen sökülerek lastik çıkartılır. Diğer seçenekler, güvenlik önlemlerini ihmal ettiği veya yanlış sırada işlemler içerdiği için yanlıştır. Lastik değiştirirken aracın kaymasını önlemek için el frenini çekmek ve tekerleklerin altına takoz koymak önemlidir. Unutmayın: "Önce güvenlik, sonra işlem."
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
117Aracın gösterge panelinde bulunan şekildeki ikaz ışığı, aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Egzoz gazları kontrol ikaz ışığı
- B)Motor yağ basıncı ikaz ışığı
- C)Fren balataları aşınmış ikaz ışığı
- D)Emniyet kemeri takılı değil ikaz ışığı
Açıklama — Görseldeki ikaz ışığı, bir yağdanlık ve damlayan bir damla şeklindedir; bu da motor yağ basıncı ikaz ışığı olduğunu açıkça gösterir.
118Aşağıdakilerden hangisi tedbirsiz ve saygısız araç sürmeye örnek değildir?
- A)Aşırı hızdan kaçınmak
- B)Korkutmak veya şaşırtmak
- C)Su, çamur ve benzerlerini sıçratmak
- D)Sigara külü ve izmaritlerini veya başka şeyleri yola atıp dökmek
Açıklama — Aşırı hızdan kaçınmak, trafik güvenliğini artıran bir davranıştır ve tedbirsiz ya da saygısız sürüşe örnek teşkil etmez. Diğer seçenekler ise, sürücülerin çevresine zarar verme veya rahatsız etme potansiyeline sahip davranışlardır. Örneğin, başka sürücüleri korkutmak veya şaşırtmak, su ve çamur sıçratmak ya da yola izmarit atmak, hem saygısızlık hem de tehlike yaratır. Trafik güvenliği ilkeleri, tüm yol kullanıcılarına saygı göstermeyi ve tehlikeli davranışlardan kaçınmayı gerektirir. Unutma: Trafikte saygı, hem kendin hem de başkaları için güvenliği sağlar.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
119Aşağıdakilerden hangisi bir insana yakışmayan tavırlara örnektir?
- A)Işık kırmızıdan yeşile döndüğü anda korna veya selektörle hemen uyarıda bulunmak
- B)Otoyollarda aniden trafik sıkıştığında arkadaki sürücüleri uyarmak için dörtlüleri çalıştırmak.
- C)Trafik ortamında karşı tarafın hatalarını tolere edebilecek şekilde araç kullanmak.
- D)Sisli, yağmurlu, karlı veya görüşün yetersiz olduğu durumlarda sis lambasını açmak.
Açıklama — Işık kırmızıdan yeşile döndüğü anda korna veya selektörle hemen uyarıda bulunmak, sabırsız ve saygısız bir davranıştır. Bu tür aceleci tavırlar, trafik ortamında stres yaratır ve diğer sürücülerin dikkatini dağıtabilir. Diğer seçenekler ise trafik güvenliği ve saygı açısından doğru davranışlardır; örneğin, otoyolda aniden trafik sıkıştığında dörtlüleri yakmak arkadaki sürücüleri uyarır ve kazaları önler. Trafikte karşı tarafın hatalarını tolere etmek ise empati ve hoşgörü göstergesidir. Sisli havalarda sis lambası kullanmak, görüş mesafesini artırarak güvenliği sağlar. Pratik ipucu: Trafikte sabırlı olmak, hem kendi güvenliğinizi hem de diğer sürücülerin güvenliğini artırır.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
120“Engelli sürücülerin park alanına, engelsiz bir araç sürücüsünün park etmesi durumunda ödenecek ceza tutarı hafif bir park kusuruna göre 2 kat daha fazladır.” Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A)Kesilen cezalarla kişilerde farkındalık oluşturmak.
- B)Engelli sürücülere moral vermek.
- C)Devletin kazanç sağlaması.
- D)Engelli sürücülere ödenek sağlamak.
Açıklama — Engelli sürücüler için ayrılmış park alanlarına engelsiz araçların park etmesi durumunda cezanın daha yüksek olmasının temel nedeni, sürücülerde bu konuda farkındalık oluşturmaktır. Engelli bireylerin yaşamını kolaylaştırmak ve onlara saygı göstermek amacıyla bu alanlar özel olarak ayrılmıştır. Diğer seçenekler, cezanın amacını yanlış yorumlamaktadır; örneğin, devletin kazanç sağlaması veya engelli sürücülere moral vermek gibi gerekçeler doğru değildir. Bu tür cezalar, toplumda empati ve saygı kültürünü geliştirmeyi hedefler. Hatırlatma: Engelli park yerleri, sadece engelli sürücülerin kullanımına açıktır ve bu kurala uymak toplumsal bir sorumluluktur.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
121Aşağıdaki etkinliklerden hangisi stresi azaltır?
- A)Diğer şoförlere bağırmak
- B)Hız yapmak
- C)Kırmızı ışıkta geçmek
- D)Derin nefes almak
Açıklama — Derin nefes almak, stres seviyesini düşürmek için etkili bir yöntemdir çünkü vücuda daha fazla oksijen alarak sinir sistemini sakinleştirir. Diğer seçenekler yanlış çünkü: Diğer şoförlere bağırmak, stresi artırır ve agresif davranışlara yol açar; hız yapmak, kaza riskini artırır ve stres seviyesini yükseltir; kırmızı ışıkta geçmek ise hem tehlikeli hem de trafik kurallarını ihlal eder. Trafikte sakin ve dikkatli olmak, güvenli sürüşün temel ilkelerindendir. Hatırlatma: Trafikte stresli hissettiğinizde birkaç derin nefes alarak sakinleşmeye çalışın.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
122"Direksiyon sınavı eğitimlerinin yapıldığı alanlarda “Bu alan sürücü eğitimi alanıdır” ve eğitim araçlarında “Sürücü Adayı” yazmaktadır." Adaylar akan trafikte eğitim görürken veya direksiyon sınavına girdiklerinde diğer sürücüler tarafından hızlı gitmediği, hatalı sürdüğü veya acemiliğin getirdiği doğal süreçlerden ötürü türlü hatalar yapmaları ve devamında diğer araç sürücüleri tarafından el ile, söz ile ya da araçlarını kırmak suretiyle yapmış oldukları davranışların sebebi aşağıdakilerden hangisi olamaz?
- A)Bencil olduklarını
- B)Empati yeteneklerini gelişmiş olduğunu
- C)Psikolojik problemlerinin olduğunu
- D)Yeterince terbiye alamadıklarını
Açıklama — Doğru cevap "Empati yeteneklerini gelişmiş olduğunu" çünkü empati yeteneği gelişmiş bir kişi, sürücü adaylarının yaşadığı zorlukları anlayışla karşılar ve onları rahatsız edici davranışlardan kaçınır. Diğer seçenekler ise, bu tür olumsuz davranışların altında yatan nedenler olabilir; psikolojik problemler, bencillik ve terbiye eksikliği, başkalarına saygısız davranışlara yol açabilir. Trafik güvenliği ilkeleri, tüm sürücülerin birbirine saygılı ve anlayışlı davranmasını gerektirir. Pratik ipucu: Direksiyon başında empati kurarak, diğer sürücülerin de bir zamanlar acemi olduğunu hatırlayın ve onlara karşı sabırlı olun.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
123Emniyet şeritlerinin kullanım amacı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
- A)Ambulans’ın hasta taşıması
- B)Görevi dışında çakar kullanan araçların ulaşım yoludur.
- C)Trafik kazalarında güvenli alan olarak kullanma
- D)Acil durumda durma veya duraklama
Açıklama — Emniyet şeritleri, acil durumlar için ayrılmış özel şeritlerdir ve bu nedenle görevi dışında çakar kullanan araçların bu şeritleri kullanması yasaktır. Bu, emniyet şeritlerinin amacına aykırıdır ve trafik güvenliğini tehlikeye atar. Ambulanslar, acil durumlarda hızlı ve güvenli bir şekilde hasta taşımak için emniyet şeritlerini kullanabilir. Trafik kazalarında emniyet şeritleri, güvenli bir alan sağlayarak kazazedelerin ve müdahale ekiplerinin korunmasına yardımcı olur. Ayrıca, araçlar arıza veya acil durumlarda emniyet şeritlerinde durabilir. Emniyet şeritlerini sadece acil durumlarda kullanmayı unutmayın; aksi takdirde hem trafik kurallarını ihlal etmiş hem de güvenliği tehlikeye atmış olursunuz.
İlk çıkış: 12 Ağustos 2026 · son: 12 Eylül 2026 · 2 oturumda soruldu
124Neye hazırlıklı olmalısınız? I.Bozuk ve kirli bir yola II.Yoldaki işçiler ve inşaat ekipmanlarına III.Polis tarafından düzenlenen bir trafik akışında
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)II ve III
Açıklama — Bu soruda, bir yol çalışması alanına yaklaşırken sürücünün hangi durumlara hazırlıklı olması gerektiği sorgulanmaktadır. Genellikle üçgen şeklindeki 'Yolda Çalışma' tehlike uyarı işareti, sürücüyü ilerideki potansiyel tehlikelere karşı önceden bilgilendirir. Bu işaretin temel amacı, sürücüyü iki ana riske karşı uyarmaktır. Birincisi, inşaat veya bakım faaliyetleri sebebiyle yol yüzeyinin bozulmuş, kirlenmiş veya kayganlaşmış olabileceğidir; bu durum 'Bozuk ve kirli bir yola' hazırlıklı olmayı gerektirir (I. öncül). İkincisi ise, çalışma alanında veya yakınında her an hareket halinde olabilecek yol işçileri, iş makineleri ve diğer inşaat ekipmanlarının bulunma ihtimalidir; bu da 'Yoldaki işçiler ve inşaat ekipmanlarına' karşı dikkatli olmayı zorunlu kılar (II. öncül). Bu nedenle, doğru cevap her iki olasılığı da kapsayan I ve II'dir. Sürücü bu uyarıyı gördüğünde hızını düşürmeli ve dikkatini en üst seviyeye çıkarmalıdır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince, 'Yalnız I' seçeneği eksiktir çünkü sadece yolun fiziki durumuna odaklanmak, yoldaki bir işçiyi veya makineyi gözden kaçırma gibi hayati bir riski göz ardı eder. Benzer şekilde, 'Yalnız II' seçeneği de yetersizdir; çalışanlara odaklanırken inşaat kaynaklı bir çukura girmek veya yola dökülmüş malzemeler nedeniyle kontrolü kaybetmek de ciddi bir tehlikedir. 'II ve III' seçeneği ise III. öncül nedeniyle yanlıştır. Soruda trafiğin polis tarafından düzenlendiğine dair herhangi bir bilgi veya işaret bulunmamaktadır. Yol çalışması alanlarında trafik akışı genellikle levhalar ve bariyerlerle sağlanır, polis kontrolü her zaman olan bir durum değildir. Sürücüler varsayımlara göre değil, mevcut ve gözle görülen işaretlere göre hareket etmelidir. İlgili kural, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan tehlike uyarı işaretlerinin anlamlarına uymayı gerektirir. Bu yönetmeliğe göre, tehlike uyarı işaretini gören sürücü, hızını azaltmak ve belirtilen tehlikeye karşı gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Unutulmamalıdır ki, yolda çalışma işareti çifte bir uyarı taşır: Hem yolun durumuna hem de yoldaki insan ve makine varlığına karşı hazırlıklı olunmalıdır.
125Şekildeki trafik işaretini gören sürücü aşağıda kilerden hangisini yapmalıdır?
- A)Banketten gitmelidir.
- B)Aracının hızını artırmalıdır.
- C)Öndeki aracı geçmemelidir.
- D)Geçiş hakkını kendisi kullanmalıdır.
Açıklama — Görselde yer alan trafik işareti, kırmızı üçgen çerçeveli bir Tehlike Uyarı İşaretidir ve sürücüye ileride bir yaya geçidine yaklaşıldığını bildirir. Bu levhanın temel amacı, sürücüyü potansiyel bir tehlikeye karşı önceden uyararak hızını düşürmesini ve yaya geçidini kullanan veya kullanmak üzere olan yayalara yol vermek için hazırlıklı olmasını sağlamaktır. Bu uyarı doğrultusunda sürücünün yapması gereken en önemli davranışlardan biri, öndeki aracı geçmemektir. Yaya geçitlerine yaklaşırken öndeki bir aracı sollamak, ilgili trafik kuralları uyarınca yasaklanmıştır. Bu yasağın en temel nedeni, sollama sırasında öndeki aracın, sürücünün görüş alanını kapatarak yola aniden çıkabilecek bir yayayı görmesini engelleme riskidir. Bu durum, ciddi kazalara yol açabileceğinden, yaya güvenliğini sağlamak amacıyla bu kural getirilmiştir. Dolayısıyla sürücü, bu işareti gördüğünde sadece hızını azaltmak ve yayalara ilk geçiş hakkını tanımakla kalmamalı, aynı zamanda kesinlikle sollama yapmaktan da kaçınmalıdır. Diğer seçenekler ise açıkça hatalıdır. Banketler, acil durumlar haricinde araç trafiği için değildir ve bu levha banketten gidilmesi yönünde bir talimat içermez. Sürücünün hızını artırması, bir tehlike uyarısı karşısında yapılması gerekenin tam tersi olup son derece tehlikelidir. Geçiş hakkını kendisinin kullanması da yanlıştır, çünkü görevli veya ışıklı işaret bulunmayan yaya geçitlerinde geçiş üstünlüğü daima yayalara aittir ve sürücü bu hakka riayet etmek zorundadır.