22 Ağustos 2026 Genel Sınav Soruları

1Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın öncelikli amaçlarındandır?

• A)Trafikteki kaza sayısını azaltmak
• B)Sağlık personelinin mesleki başarısını artırmak
• C)İnsanları zararlı alışkanlıklarından uzaklaştırmak
• D)Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak

Açıklama — İlk yardımın öncelikli amacı, kazazedelerin yaşamsal fonksiyonlarının sürdürülmesini sağlamaktır. Bu, kişinin hayatta kalması için temel gerekliliktir. Diğer seçenekler, ilk yardımın doğrudan hedefleriyle ilgili değildir; örneğin, trafik kazalarını azaltmak veya sağlık personelinin başarısını artırmak ilk yardımın doğrudan amacı değildir. İlk yardım, olay yerinde profesyonel sağlık ekibi gelene kadar hayati tehlikeyi en aza indirmek için yapılan müdahalelerdir. Hatırlatma: İlk yardımda öncelik, solunum, dolaşım ve bilinç kontrolüdür.

2Aşağıdakilerden hangisi organların çalışmasını, bilinç, algılama, anlama, hareketlerin birbiri ile uyum ve denge içinde olmasını sağlayan vb. işlevleri kontrol eden sistemi oluşturan yapılardandır?

• A)Omurilik
• B)Pankreas
• C)Böbrekler
• D)Akciğerler

Açıklama — Omurilik, merkezi sinir sisteminin bir parçası olarak organların çalışmasını, bilinç, algılama, anlama ve hareketlerin uyum içinde olmasını sağlayan işlevleri kontrol eder. Pankreas, böbrekler ve akciğerler ise sindirim, boşaltım ve solunum sistemleriyle ilgili organlardır ve bu tür işlevleri kontrol etmezler. Trafikte dikkat ve algı çok önemlidir; bu nedenle merkezi sinir sisteminin sağlıklı çalışması, sürücünün güvenli bir şekilde araç kullanabilmesi için gereklidir. Hatırlatma: Araç kullanırken dikkat dağınıklığına neden olabilecek her türlü etkenden kaçının, çünkü bu durum merkezi sinir sisteminin işlevlerini olumsuz etkileyebilir.

3Kazazedenin dolaşımı değerlendirilirken; I. Bebeklerde kol atardamarından, II. Çocuk ve yetişkinlerde şah damarından nabız alınır. Verilenler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)I. doğru, II. yanlış
• B)I. yanlış, II. doğru
• C)Her ikisi de doğru
• D)Her ikisi de yanlış

Açıklama — Kazazedenin dolaşımını değerlendirirken bebeklerde kol atardamarından, çocuk ve yetişkinlerde ise şah damarından nabız alınması doğru bir uygulamadır. Bebeklerde kol atardamarı daha yüzeyde ve erişilebilir olduğundan tercih edilirken, çocuk ve yetişkinlerde şah damarı daha belirgin ve güvenilir sonuç verir. Diğer seçenekler, bu temel tıbbi bilgiyi göz ardı ettiği için yanlıştır. Trafik kazalarında ilk yardım uygulamaları, kazazedeye doğru ve hızlı müdahale edilmesini sağlar. Hatırlatma: Bebeklerde kol, yetişkinlerde boyun nabzını kontrol et!

4Aşağıdakilerden hangisi solunum durmasının belirtilerinden biri değildir?

• A)Dudakların morarması
• B)Göz bebeklerinin küçülmesi
• C)Göğüs hareketlerinin kaybolması
• D)Nefes alma ve verme sesinin duyulamaması

Açıklama — Göz bebeklerinin küçülmesi solunum durmasının bir belirtisi değildir çünkü solunum durması genellikle oksijen eksikliğine bağlı olarak göz bebeklerinin genişlemesine neden olur. Dudakların morarması, göğüs hareketlerinin kaybolması ve nefes alma sesinin duyulamaması ise vücudun yeterince oksijen alamadığını gösteren tipik belirtilerdir. Trafik kazalarında ilk yardım uygulamalarında, solunum durması belirtilerini tanımak hayati önem taşır. Hatırlatma: Solunum durması belirtilerini hızla tanıyıp müdahale etmek, hayat kurtarıcı olabilir.

5Baş ve omurga yaralanması olmayan,bilinci kapalı kazazedenin hava yolunu açmak için kazazedeye aşağıdaki baş pozisyonlarından hangisi verilir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Bu soru, ilk yardımın en temel ve hayat kurtaran adımlarından biri olan, bilinci kapalı bir kazazedede hava yolu açıklığının nasıl sağlanacağını ölçmektedir. Doğru cevap, ilk yardımda 'Baş Geri-Çene Yukarı' pozisyonu olarak bilinen manevrayı göstermektedir. Bilinci kapalı bir kişide kaslar tamamen gevşediği için, dil kökü geriye doğru kayarak soluk borusunun girişini bir kapak gibi tıkayabilir ve solunumu engelleyebilir. Bu hayat kurtarıcı pozisyonu vermek için, bir el kazazedenin alnına konularak baş nazikçe geriye doğru itilir, diğer elin parmakları ise çene kemiğinin altından tutularak çene yukarı doğru kaldırılır. Bu basit hareket, dil kökünü gırtlaktan uzaklaştırarak solunum yolunu açar ve kazazedenin tekrar nefes alıp vermesine olanak tanır. Soruda özellikle 'baş ve omurga yaralanması olmadığı' vurgulandığı için bu manevra en doğru ve güvenli yöntemdir. Diğer seçenekler ise tehlikeli veya etkisizdir. Sırt üstü düz yatış pozisyonu, müdahale edilmemiş durumun kendisidir ve bu pozisyonda dilin soluk yolunu tıkama riski en yüksektir. Başın altına destek konularak öne doğru bükülmesi, çenenin göğse yaklaşmasına neden olarak hava yolunu açmak yerine tam tersi bir etki yaratır ve soluk borusunu daha da daraltır. Yarı oturur pozisyon ise genellikle bilinci açık olan ve astım krizi veya kalp rahatsızlığı gibi nedenlerle nefes darlığı çeken hastalara rahatlama amacıyla verilir; bilinci kapalı bir kazazedede baş kontrolü olmayacağından, başın öne düşerek yine soluk yolunu tıkama riski vardır. Unutulmamalıdır ki, bu manevra ile hava yolu açıldıktan ve kazazedenin solunumunun devam ettiği anlaşıldıktan sonra, bir sonraki adım olarak kazazedenin güvenli bir şekilde yan yatırıldığı koma (derlenme) pozisyonuna getirilmesi gerekir. Akılda kalıcı bir benzetme yapmak gerekirse; bahçe hortumu büküldüğünde su akmaz, bilinci kapalı kişinin soluk yolu da bükülmüş bir hortum gibidir. Başı geriye itip çeneyi kaldırarak o hortumu düzleştirir ve nefesin rahatça akmasını sağlarsınız.

6Yetişkinlere yapılan dış kalp masajı uygulamasıyla ilgili olarak verilenlerden hangisi doğrudur?

• A)Göğüs kemiği 3 cm aşağı inecek şekildebası uygulanması
• B)Ellerin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden ve göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulması
• C)Göğüs kemiğinin alt ve üst ucunun tespit edilerek üst yarısına, orta ve yüzük parmağının dik olarak yerleştirilmesi
• D)Uygulama hızının dakikada 30 bası olacakşekilde ayarlanması

Açıklama — Ellerin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsekler bükülmeden ve göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulması, doğru bir dış kalp masajı tekniğidir. Bu, etkili bir basınç uygulayarak kan dolaşımını sağlamak için önemlidir. Diğer seçenekler yanlış çünkü: Göğüs kemiğinin alt ve üst ucunun tespit edilmesi ve parmakların dik yerleştirilmesi etkisizdir; dakikada 30 bası yetersizdir, ideal hız 100-120 bası olmalıdır; göğüs kemiği 3 cm yerine 5-6 cm aşağı inmelidir. Trafik kazalarında ilk yardım uygulamaları, kazazedelerin hayatta kalma şansını artırır. Hatırlatma: Kalp masajı yaparken "100-120 bası" ritmini aklınızda tutun.

7Aşağıdakilerden hangisi, çok sayıda yaralının bulunduğu olay yerinde uzuv kopması olan bir kazazedeye turnike uygulayan ilk yardımcının dikkat etmesi gereken kurallardandır?

• A)Çift kemik bulunan bölgeye uygulaması
• B)Tel, lastik, ip gibi malzemeleri kullanması
• C)Uygulanan bölgenin üzerini sargı bezi ile kapatması
• D)Kazazedenin alnına “turnike” ya da “T”harfi yazması

Açıklama — Kazazedenin alnına “turnike” ya da “T” harfi yazılması, sağlık ekiplerinin olay yerine geldiğinde hızlı bir şekilde turnike uygulandığını anlamalarını sağlar. Bu, kan dolaşımının kesildiği sürenin kontrol edilmesi açısından hayati önem taşır. Çift kemik bulunan bölgeye turnike uygulamak yanlış bir uygulamadır; turnike, genellikle tek kemik bulunan üst kol veya uyluk gibi bölgelere uygulanır. Tel, lastik, ip gibi malzemeler uygun değildir; çünkü bu malzemeler dokuya zarar verebilir. Uygulanan bölgenin üzerini sargı bezi ile kapatmak da doğru değildir, çünkü turnikenin görünür olması gereklidir. Unutma: Turnike uygulandıktan sonra, uygulama saati de not edilmelidir.

8Aşağıdakilerden hangisi ciddi yaralanmalarda yapılması gereken ilk yardım uygulamalarındandır?

• A)Yara içinin kurcalanması
• B)Yarada kanama varsa durdurulması
• C)Yaranın üzerinin temiz pamukla kapatılması
• D)Yaraya saplanan yabancı cisimlerin çıkarılması

Açıklama — Ciddi yaralanmalarda ilk yardımın temel amacı, hayat kurtarmak ve durumun daha da kötüleşmesini önlemektir. Doğru cevap olan "Yarada kanama varsa durdurulması", kan kaybını önleyerek hayati tehlikeyi azaltır. Diğer seçeneklerden "Yara içinin kurcalanması" ve "Yaraya saplanan yabancı cisimlerin çıkarılması" enfeksiyon riskini artırır ve durumu kötüleştirebilir. "Yaranın üzerinin temiz pamukla kapatılması" ise kanamayı durdurmada etkili değildir. İlk yardımda öncelik, kanamayı durdurmak ve profesyonel yardım gelene kadar durumu sabit tutmaktır. Hatırlatma: Kanamayı durdurmak için temiz bir bez veya bandaj kullanarak doğrudan baskı uygulayın.

9Aşağıdakilerden hangisi burkulma belirtilerinden biri değildir?

• A)Hareketle azalan ağrı
• B)Şişlik
• C)Kızarma
• D)İşlev kaybı

Açıklama — Doğru cevap "Hareketle azalan ağrı"dır çünkü burkulma durumunda genellikle ağrı hareketle artar, azalmaz. Şişlik, kızarma ve işlev kaybı ise burkulmanın yaygın belirtilerindendir; zira bu tür yaralanmalarda dokular zarar görür ve bu belirtiler ortaya çıkar. Trafik kazalarında yaralanmalara müdahale ederken, doğru belirtileri tanımak önemlidir. Hatırlatma: Burkulma belirtilerini doğru tanımak, ilk yardım müdahalelerinde doğru adımlar atmanıza yardımcı olur.

10Aşağıdakilerden hangisi kalp spazmında görülen ağrının özelliklerindendir?

• A)Nefes alıp vermekle şiddetinin değişmesi
• B)Genellikle göğüs ortasında başlaması
• C)Dinlenmekle geçmemesi
• D)Uzun süreli olması

Açıklama — Doğru cevap, kalp spazmında ağrının genellikle göğüs ortasında başlamasıdır çünkü bu, kalp spazmının tipik bir belirtisidir ve genellikle göğüs bölgesinde yoğun bir baskı hissi olarak tanımlanır. Diğer seçenekler yanlış çünkü nefes alıp vermekle ağrının şiddetinin değişmesi genellikle kas veya akciğer kaynaklı ağrılarda görülür, dinlenmekle geçmemesi kalp krizi belirtisi olabilir ve uzun süreli olması kalp spazmı için tipik değildir. Trafikte, sürücülerin sağlık durumları, araç kullanma güvenliğini doğrudan etkiler; bu nedenle, kalp spazmı gibi durumlarda araç kullanmaktan kaçınılmalıdır. Unutmayın: Göğüs ağrısı hissettiğinizde, özellikle araç kullanırken, hemen durup tıbbi yardım alın.

11I. Sıkan giysiler gevşetilir. II. Sırtüstü yatırılarak ayakları 45 cm kaldırılır. III. Kusma varsa mide içeriğini yutması için yarı oturur pozisyonda tutulur. IV. Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır. Yukarıdakilerden hangileri bayılmış olan bir kazazedeye yapılması gereken ilk yardım uygulamalarındandır?

• A)I ve IV.
• B)II ve III.
• C)I, III ve IV.
• D)I, II, III ve IV.

Açıklama — Bayılmış bir kazazedeye ilk yardım uygularken, öncelikle solunum yolunun açık olduğundan emin olmak ve sıkı giysileri gevşetmek önemlidir. Bu, kazazedenin rahat nefes almasını sağlar. Ayakları kaldırmak, bayılma durumunda kanın beyne daha hızlı ulaşmasına yardımcı olur, ancak kusma varsa yarı oturur pozisyonda tutmak tehlikeli olabilir. Kusma durumunda, kazazedenin mide içeriğini yutmaması için yan pozisyonda tutulması daha doğrudur. İlk yardımda temel kural, kazazedenin solunumunu ve dolaşımını güvence altına almaktır. Hatırlatma: Bayılma durumunda, solunum yolu açıklığını sağlamak ve sıkı giysileri gevşetmek önceliklidir.

12Aşağıdakilerden hangisi ayak bileklerinden sürükleme yönteminde yapılmaması gereken uygulamalardandır?

• A)Kazazedenin baş, boyun ve gövde ekseni bozulmadan sürüklenmesi
• B)İlk yardımcının, kazazedenin ayak kısmına çömelmesi
• C)Kazazedenin ellerinin yanda serbest bırakılması
• D)Kazazedeye yakın mesafede durulması.

Açıklama — Kazazedenin ellerinin yanda serbest bırakılması, ayak bileklerinden sürükleme yönteminde yapılmaması gereken bir uygulamadır çünkü bu, kazazedenin kollarının zarar görmesine veya kontrolsüz bir şekilde hareket etmesine neden olabilir. Diğer seçenekler ise doğru uygulamaları ifade eder; örneğin, kazazedenin baş, boyun ve gövde ekseninin bozulmaması, omurga yaralanmalarını önlemek için önemlidir. İlk yardımcının kazazedenin ayak kısmına çömelmesi ve yakın mesafede durması, kontrolü sağlamak ve güvenli bir şekilde sürüklemek için gereklidir. İlk yardımda temel kural, kazazedeye zarar vermeden en güvenli şekilde müdahale etmektir. Unutmayın: Her zaman kazazedenin güvenliğini ön planda tutarak hareket edin.

13Aşağıdakilerden hangisi Kara Yolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerindendir?

• A)Belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni, işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirlemek
• B)Kara yolları üzerinde ilk yardım istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak
• C)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve kara yollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmak
• D)Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek ve bunları her safhada denetlemek

Açıklama — Kara Yolları Genel Müdürlüğü, trafik kazalarının nedenlerini analiz ederek gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmakla sorumludur. Bu görev, karayolu güvenliğini artırmak ve kazaları önlemek için kritik öneme sahiptir. Diğer seçenekler, belediyelerin veya başka kurumların sorumluluk alanlarına girer; örneğin, park düzeni ve yaya geçitleri belediyelerin, sürücü kursları ise Milli Eğitim Bakanlığı'nın yetkisindedir. Trafik güvenliği açısından, kazaların nedenlerini anlamak ve buna göre önlemler almak, daha güvenli yollar için temel bir yaklaşımdır. Hatırlatma: Kara Yolları Genel Müdürlüğü, yol güvenliği ve altyapı ile ilgili teknik konulara odaklanır.

14Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çokyük ağırlığına veya yolcu ve hizmetli sayısına ne denir?

• A)Gabari
• B)Taşıma sınırı
• C)Dingil ağırlığı
• D)Azami ağırlık

Açıklama — "Taşıma sınırı, bir aracın güvenle taşıyabileceği en fazla yük ağırlığını veya yolcu ve hizmetli sayısını ifade eder. Bu, aracın güvenli ve verimli çalışması için kritik bir değerdir. Gabari, aracın boyutlarıyla ilgilidir; dingil ağırlığı, aracın bir dingiline binen yükü belirtir; azami ağırlık ise aracın toplam ağırlık kapasitesini ifade eder. Araçların taşıma sınırını aşması, fren mesafesini uzatabilir ve aracın dengesini bozarak kazalara yol açabilir. Hatırlatma: Araç kapasitesini aşmamak, hem güvenlik hem de yasal zorunluluk açısından önemlidir."

15Kavşağa yaklaşan bir sürücü, trafik işaret ışığının aralıklarla kırmızı yanıp söndüğünü fark etmiştir. Bu durumda sürücü nasıl davranmalıdır?

• A)Durmalı, ilk geçiş hakkını diğer yönden gelen araçlara vermeli
• B)Durmalı, ilk geçiş hakkını kendisi kullanmalı
• C)Hızını sabit tutmalı, kontrollü bir şekilde geçmeli
• D)Hızını azaltmalı, kontrollü bir şekilde durmadan geçmeli

Açıklama — Kırmızı ışığın aralıklarla yanıp sönmesi, sürücünün durması ve diğer yönden gelen araçlara yol vermesi gerektiğini belirtir. Bu, kavşakta güvenli geçişi sağlamak için önemlidir. Diğer seçenekler, durmadan geçiş yapmayı önerdiği için yanlıştır ve bu durum kazalara sebep olabilir. Kırmızı ışıkta durmak ve yol vermek, trafik güvenliğinin temel ilkelerindendir. Hatırlatma: Yanıp sönen kırmızı ışık, "DUR" tabelası gibi davranılmalıdır.

16Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?

• A)Hemzemin geçit
• B)Kontrollü demir yolu geçidi
• C)Kontrolsüz demir yolu geçidi
• D)Tramvay hattı ile oluşan kavşak

Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soruyu ve işaretleri doğru anlamak trafikteki en önemli güvenlik adımlarından biridir. Görselde, kırmızı çerçeveli üçgen bir tehlike uyarı levhası içerisinde, üst kısmında elektrik aldığı pantografı da görünen bir tramvayın siyah renkli silüetini görüyoruz. Bu levha, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde 'Tramvay Hattı ile Oluşan Kavşak' olarak tanımlanmıştır. Levhanın üzerindeki tramvay resmi, sürücüyü ilerideki yol kesişiminin bir tramvay hattı ile olduğunu net bir şekilde bildirir. Bu nedenle, sürücünün bu kavşağa yaklaşırken hızını azaltması, dikkatini artırması ve tramvayın geçiş hakkına hazırlıklı olması gerektiğini ifade eder. Dolayısıyla 'Tramvay hattı ile oluşan kavşak' seçeneği doğru yanıttır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. 'Hemzemin geçit' ifadesi, karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği yerler için kullanılan genel bir terimdir; ancak bu levha, demiryolunun türünü (tramvay) özel olarak belirttiği için daha spesifik ve doğru olan seçenek tercih edilmelidir. 'Kontrollü demir yolu geçidi' levhası, üzerinde bariyer (parmaklık) simgesi taşır ve geçidin güvenliğinin bariyer veya ışıklarla sağlandığını belirtir; görseldeki levhada bu simge yoktur. 'Kontrolsüz demir yolu geçidi' levhası ise üzerinde eski tip bir lokomotif silüeti barındırır ve geçitte bariyer veya ışıklı bir işaret gibi otomatik kontrol mekanizmalarının bulunmadığını, bu yüzden sürücünün durup yolu bizzat kontrol ederek geçmesi gerektiğini anlatır. Görseldeki araç bir tren değil, şehir içi raylı sistem aracı olan bir tramvaydır. İlgili temel trafik kuralı şudur: Tramvayların geçiş üstünlüğü değil, geçiş hakkı yani geçiş önceliği vardır. Aksini belirten bir işaret veya trafik ışığı yoksa, tramvay hattı ile kesişen bir yolda geçiş hakkı daima tramvayındır. Bu levhayı gördüğünüzde mutlaka yavaşlamalı, tramvay yolunu kontrol etmeli ve gelen bir tramvay varsa ona yol vermek için durmalısınız. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Levhadaki resim neyse, tehlike odur. Resimde şehir içi tramvayı görüyorsanız, tehlike de genel bir demir yolu değil, spesifik olarak bir tramvay hattıdır.

17“Trafik kazalarında insan, araç, yol ve iklim koşulları etkili olmaktadır.” Buna göre aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yol koşullarından kaynaklanan bir tehlike olabileceğini bildirir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafik kazalarına etki eden faktörleri anlama ve bu faktörleri trafik işaretleriyle ilişkilendirme becerini ölçmektedir. Sorunun temelinde, kazalara yol açan dört ana unsurdan biri olan 'yol koşulları'nı temsil eden işareti bulmak yatmaktadır. Doğru cevabı ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu adım adım inceleyelim. Doğru cevap olan levha, kırmızı üçgen çerçeve içinde, soldan sağa doğru alçalan bir yol kesiti bulunan 'Tehlikeli Eğim (İniş)' levhasıdır. Bu işaret, doğrudan yolun fiziksel ve geometrik yapısıyla ilgili bir durumu, yani üzerinde belirtilen oranda tehlikeli bir iniş eğimi olduğunu bildirir. Böyle bir eğim, yolun kendisinden kaynaklanan, sürücünün fren mesafesini uzatan, aracın kontrolünü zorlaştıran ve motor freni kullanımını gerektiren kalıcı bir tehlikedir. Dolayısıyla, bu levha tam olarak 'yol koşullarından kaynaklanan bir tehlike' tanımına uymaktadır. Sürücü bu levhayı gördüğünde, hızını azaltmalı ve inişe uygun vitese geçerek güvenli bir sürüş sağlamalıdır. Şimdi diğer seçenekleri ele alalım. A seçeneğindeki levha, içinde zıt yönlü iki siyah ok bulunan 'İki Yönlü Trafik' işaretidir. Bu işaret, yolun fiziksel bir kusurunu değil, trafiğin akış düzenindeki bir değişikliği, yani tek yönlü bir yolun iki yönlü hale geleceğini haber verir. Bu durum, bir yol koşulundan ziyade bir trafik düzenlemesidir. C seçeneğindeki levha, dairesel hareket eden üç siyah okun yer aldığı 'Dönel Kavşak' uyarı levhasıdır. Her ne kadar dönel kavşak yolun geometrik yapısının bir parçası olsa da, bu işaretin birincil amacı yolun yüzeyindeki bir tehlikeyi değil, ilerideki kavşağın tipini ve özel geçiş kurallarını bildirmektir. Bu nedenle, tehlikeli eğim levhası gibi doğrudan yolun fiziksel durumundan kaynaklanan bir tehlikeyi değil, bir kavşak ve trafik düzenlemesini işaret eder. D seçeneğindeki levha ise, zıplayan bir geyik silüeti içeren 'Vahşi Hayvanlar Geçebilir' işaretidir. Burada tehlikenin kaynağı yolun kendisi değil, yol çevresinden kaynaklanan harici bir faktör olan hayvandır. Bu durum, 'çevre koşulları' olarak değerlendirilebilir ancak doğrudan bir 'yol koşulu' değildir. Genel kural olarak, tehlike uyarı işaretleri sürücüyü ileride karşılaşabileceği ve özel bir tedbir almasını gerektiren bir durum hakkında önceden bilgilendirir. Tehlikeli eğim levhasını gören sürücü, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, hızını düşürmeli ve vites küçülterek motorun yavaşlatma gücünden faydalanmalıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Levhanın içindeki sembol doğrudan yolun kendisini (eğim, viraj, kasis, bozuk satıh gibi) anlatıyorsa, bu bir yol koşuludur. Eğer trafik akışını, bir hayvanı veya başka bir harici unsuru gösteriyorsa, tehlikenin birincil kaynağı yolun kendisi değildir.

18Şekildeki trafik işaretlerinin anlamları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A)I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol
• B)I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol
• C)I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol
• D)I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu

Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda sıkça karıştırılan iki önemli trafik tanzim işaretiyle karşı karşıyayız. Görselde, I numara ile gösterilen, kırmızı bir çember içinde tamamen beyaz bir zemin bulunan bir levha ve II numara ile gösterilen, kırmızı bir daire içinde yatay beyaz bir şerit bulunan bir levha yer alıyor. Bu iki işaretin anlamını doğru bilmek, hem sınav başarınız hem de trafikteki güvenliğiniz için kritik öneme sahiptir. Doğru cevap, I numaralı levhanın 'Taşıt Trafiğine Kapalı Yol' ve II numaralı levhanın 'Girişi Olmayan Yol' anlamına geldiğini belirten seçenektir. I numaralı levha, o yola her iki yönden de motorlu veya motorsuz taşıtların girmesinin kesinlikle yasak olduğunu belirtir; ancak bu yasaklama yayaları kapsamaz, yani yayalar bu yola girebilir. Bu işaret genellikle yayalaştırılmış bölgelerde, yol yapım çalışmalarında veya yolun taşıt trafiğine tamamen kapatıldığı durumlarda kullanılır. II numaralı levha ise 'Girişi Olmayan Yol' anlamındadır. Bu levha, genellikle tek yönlü bir yola ters yönden girilmesini engellemek için konsa da, trafiğin sadece belirli bir yönden akmasına izin verilen herhangi bir yolun girişinde de kullanılabilir. Yani bu yola girmeniz yasaktır, ancak yolun diğer ucundan size doğru gelen araç trafiği olabilir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Yol ver' işareti, kırmızı kenarlı, tepesi aşağıda duran beyaz zeminli bir üçgendir ve I numaralı levha ile ilgisi yoktur. 'Dur' işareti ise sekizgen şeklinde, kırmızı zeminli ve üzerinde beyaz harflerle 'DUR' yazan bir levhadır. 'Azami hız sınırlaması' levhası kırmızı çember içinde rakamlar barındırırken, 'Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu' levhası ise beyaz veya gri zeminli, üzerinde çapraz siyah veya gri çizgiler bulunan daire şeklinde bir levhadır ve görseldeki işaretlerle hiçbir benzerliği yoktur. Bu işaretler, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan ve sürücülere belirli bir yasaklama veya kısıtlama bildiren 'Trafik Tanzim İşaretleri' grubuna aittir. Bu işaretlere uymak, hem kendi can güvenliğimiz hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için mutlak bir zorunluluktur. 'Taşıt trafiğine kapalı yol' levhası bir yolu her iki yönden de taşıt kullanımına kapatırken, 'Girişi olmayan yol' levhası ise yolun sadece sizin bulunduğunuz yönden girişini yasaklar. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: I numaralı işaretin içi tamamen boş, yani bu yol her türlü taşıt için 'bomboş' olmalı, kimse giremez. II numaralı işaretteki yatay beyaz çizgi ise size karşı kurulmuş bir 'bariyer' gibidir ve 'Bu yönden giriş yok!' der. Bu basit görsel ayrım, sınavda ve trafikte doğru kararı vermenizi sağlayacaktır.

19Verilen şekle göre 2 numaralı aracın hangisini yapması doğrudur?

• A)Yayaları ikaz ederek bekletmesi
• B)Sol şeride geçip yoluna devam etmesi
• C)Bisiklet yolunu kullanması
• D)Bu bölgede azami 30 kilometre/saathızla gitmesi

Açıklama — Görselde, bir okul bölgesinde yer alan yaya geçidine yaklaşmakta olan iki araç görülmektedir. Yolun sağ tarafında, sürücüleri uyaran okul bölgesi levhası ve bu bölgedeki azami hız sınırının 30 kilometre/saat olduğunu bildiren trafik levhası bulunmaktadır. Bu nedenle 2 numaralı aracın yapması gereken doğru davranış, hızını bu yasal sınıra düşürerek en fazla 30 kilometre/saat hızla ilerlemesidir. Sürücülerin trafik işaret ve levhalarına uyması yasal bir zorunluluktur. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; bisiklet yolları motorlu taşıtların kullanımına kapalıdır, bu yolları kullanmak yasaktır. Yaya geçitlerinde öncelik koşulsuz olarak yayalarındır; sürücünün yayaları ikaz ederek bekletmesi değil, aksine yavaşlayıp durarak onlara ilk geçiş hakkını vermesi gerekir. Ayrıca, yaya geçitlerine yaklaşırken şerit değiştirmek ve öndeki aracı sollamak kesinlikle yasak ve tehlikeli bir davranıştır. Bu manevra, özellikle öndeki aracın yayalara yol vermek için yavaşladığı durumlarda, sürücünün yayaları görmesini engelleyerek ciddi kazalara neden olabilir. Temel kural, sürücülerin hem trafik levhalarına uyması hem de yaya geçitlerinde yayalara mutlak öncelik tanımasıdır.

20Şekildeki “park etme bilgi işaretine” göre hangi numaralı araçlar yanlış park etmiştir?

• A)Yalnız 3
• B)1 ve 2
• C)1 ve 3
• D)2 ve 3

Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soru trafikteki en temel ve sık karşılaşılan durumlardan birini, yani işaret levhalarına göre park etme kuralını ölçmektedir. Görseli incelediğimizde, bir yol kenarında park etmiş üç araç ve bir "Park Yeri" levhası görüyoruz. Bu sorunun kilit noktası, sadece "P" harfini taşıyan ana levha değil, onun hemen altındaki küçük, tamamlayıcı levhadır. Bu ek levha, o alanda araçların nasıl park etmesi gerektiğini gösteren bir şemadır ve sürücüler için bağlayıcı bir talimattır. Levhadaki şema, araçların park etmesi gereken düzeni açıkça göstermektedir. Bu bilgiyi temel alarak araçları değerlendirelim. 1 ve 2 numaralı araçlar, tam da levhada gösterilen düzene uygun şekilde park etmişlerdir. Bu nedenle bu iki aracın park ediş şekli doğrudur. Ancak 3 numaralı araca baktığımızda, kaldırıma dik olarak, yani aracın önü veya arkası yola bakacak şekilde park ettiğini görüyoruz. Bu park şekli, levhadaki şemayla tamamen çelişmektedir ve bu nedenle yanlıştır. Soru bize hangi araçların yanlış park ettiğini sorduğu için doğru cevap "Yalnız 3" olmalıdır. Bu nedenle, 1 ve 2 numaralı doğru park etmiş araçları da hatalı kabul eden diğer seçenekler yanlıştır. Bu sorunun temel aldığı kural, trafik işaret levhalarına uyma zorunluluğudur; özellikle park levhalarının altındaki tamamlayıcı paneller, park etme biçimini kesin olarak belirler ve bu gösterime uymak mecburidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: "Levhanın altındaki şekil, park etmenin emridir. Şekil nasıl gösteriyorsa, aracını da o şekilde yerleştir!" Bu basit kural, park cezalarından ve trafikte yaratılacak tehlikelerden kaçınmanızı sağlar.

21Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?

• A)Hızını azaltması
• B)Takip mesafesini artırması
• C)Öndeki aracı geçmesi
• D)Duraklama yapmaktan kaçınması

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak hem sınav başarınız hem de trafikteki güvenliğiniz için hayati önem taşır. Görselde, 1 numaralı aracın, ilerisi tam olarak görünmeyen bir tepeüstüne doğru yaklaştığı anlaşılmaktadır. Bu tür bir yol kesimi, sürüş sırasında özel dikkat ve tedbir gerektirir. Soruda bizden 1 numaralı sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranışı bulmamız isteniyor. Doğru cevap olan 'Öndeki aracı geçmesi' seçeneğinin neden yanlış olduğuna bakalım. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, görüş yetersizliği olan tepeüstlerinde, dönemeçlerde, tünellerde ve demir yolu geçitlerinde öndeki aracı geçmek, yani sollama yapmak kesinlikle yasaktır. Görseldeki tepeüstü, karşıdan gelen şeridin sürücü tarafından görülmesini engeller. Bu durumda yapılacak bir sollama denemesi, karşıdan gelen bir araçla kafa kafaya çarpışma gibi feci bir kazayla sonuçlanabilir. Bu gibi yerlerde yol üzerindeki devamlı şerit çizgileri de genellikle bu yasağı pekiştirir ve şerit değiştirilemeyeceğini bildirir. Diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğunu ve dolayısıyla sorunun cevabı olamayacağını inceleyelim. Hızını azaltması kesinlikle doğru ve gerekli bir davranıştır. İlerisi görünmeyen bir tepeüstüne yaklaşırken hızı düşürmek, olası bir tehlikeye karşı sürücüye güvenli bir tepki verme zamanı kazandırır. Takip mesafesini artırması da aynı şekilde bir güvenlik önlemidir. Öndeki aracın ani fren yapma ihtimaline karşı aradaki mesafeyi açmak, arkadan çarpmayı önler ve güvenli sürüşün temel prensiplerindendir. Duraklama yapmaktan kaçınması da doğru bir davranıştır, çünkü tepeüstü gibi görüşün kısıtlı olduğu yerlerde trafiği tehlikeye düşürebileceği ve akışı engelleyebileceği için zorunlu haller dışında duraklama yapmak yasaktır. Kısacası, diğer üç seçenek güvenli sürüş ilkeleriyken, öndeki aracı geçmek açık bir kural ihlali ve büyük bir risktir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: 'Görüşün kapalıysa, sollama kapalıdır.' Yolun ilerisini net bir şekilde göremediğiniz hiçbir yerde sollama yapmamalısınız.

22Trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde, toplam 100 ceza puanını aştığı birinci defa tespit edilen sürücülerin sürücü belgeleri kaç ay süre ile geri alınır?

• A)7
• B)2
• C)3
• D)6

Açıklama — Sürücülerin bir yıl içinde 100 ceza puanını aşmaları durumunda, sürücü belgeleri ilk kez ihlal ettiklerinde 2 ay süreyle geri alınır. Bu kural, sürücülerin trafik kurallarına uyma konusunda daha dikkatli olmalarını sağlamak için uygulanır. Diğer seçenekler, ceza puanı sisteminin ilk ihlali için belirlenen süreyi aşmaktadır ve bu nedenle yanlıştır. Trafik güvenliği açısından, ceza puanı sistemi sürücülerin dikkatini artırmak ve tekrarlayan ihlalleri önlemek amacıyla tasarlanmıştır. Hatırlatma: Ceza puanlarınızı düzenli olarak kontrol edin ve 100 puana yaklaşmaktan kaçının.

23Sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması kural ihlali sayılır?

• A)Geçme, dönme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmesi
• B)Üç şeritli ve iki yönlü yollarda sağ şeritten gitmesi
• C)Aracın cinsine ve hızına uygun olan şeridi kullanması
• D)Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemesi

Açıklama — Sürücünün geçme, dönme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmesi kural ihlalidir çünkü bu durum, trafikte gereksiz yere şerit değiştirmeye ve dolayısıyla kazalara yol açabilir. Diğer seçenekler ise trafik kurallarına uygun davranışlardır: Sağ şeritten gitmek, aracın cinsine ve hızına uygun şeridi kullanmak ve şerit değiştirmeden önce diğer araçların güvenle geçişini beklemek, trafik akışını düzenli ve güvenli hale getirir. Trafik güvenliği açısından, şerit değiştirirken sadece gerekli durumlarda ve dikkatli bir şekilde hareket edilmelidir. Hatırlatma: Şerit değiştirme ihtiyacı yoksa, bulunduğunuz şeritte kalmak en güvenlisidir.

24Arkadan çarpma şeklindeki trafik kazalarının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Takip mesafesi kuralına uyulmaması
• B)Görüş mesafesinin kötü olması
• C)Öndeki aracın durması
• D)Havanın yağışlı olması

Açıklama — Arkadan çarpma şeklindeki kazaların en önemli sebebi takip mesafesi kuralına uyulmamasıdır. Bu kural, öndeki aracın ani fren yapması durumunda arkadaki aracın güvenli bir şekilde durabilmesi için gereklidir. Görüş mesafesinin kötü olması veya havanın yağışlı olması gibi faktörler de kazalara neden olabilir, ancak bu durumlarda da takip mesafesini artırmak gerekir. Öndeki aracın durması ise, takip mesafesi korunuyorsa kazaya sebep olmaz. Trafik güvenliği ilkelerine göre, takip mesafesi hızın yarısı kadar metre olmalıdır. Pratik ipucu: 90 km/s hızla giderken en az 45 metre takip mesafesi bırakılmalıdır.

25Şekilde iki yönlü ve üç şeritli kara yolu bölümünde seyreden araçlar görülmektedir.Yol çizgilerine göre hangi numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır?

• A)Yalnız 3
• B)1 ve 2
• C)2 ve 3
• D)1, 2 ve 3

Açıklama — Bu sorunun doğru bir şekilde çözülebilmesi için en önemli ipucu, soru metninde yer alan 'yol çizgilerine göre' ifadesidir. Bu ifade, sürücülerin manevralarının doğruluğunu veya yanlışlığını yol çizgilerinin anlamlarına bakarak değerlendirmemiz gerektiğini belirtir. Görseldeki iki yönlü ve üç şeritli yolda, şerit kullanım kuralları çizgilerle belirlenmiştir. 3 numaralı araç, orta şeritten en sol şeride geçerek hatalı bir sollama yapmaktadır. Çünkü en sol şerit, karşı yönden gelen trafiğe aittir ve bu şeride geçmek, karşıdan gelen araçla kafa kafaya çarpışma riski taşıyan son derece tehlikeli bir ihlaldir. Genellikle bu tür yollarda orta şerit ile karşı yön şeridini ayıran çizgi devamlı (kesintisiz) bir çizgidir ve bu çizginin aşılması kesinlikle yasaktır. Bu nedenle 3 numaralı araç sürücüsü açıkça hatalıdır. 2 numaralı araç sürücüsü ise, önündeki 1 numaralı aracı sollamak için kendi şeridinden orta şeride geçmeye çalışmaktadır. Ancak bu tip yollarda, gidiş yönüne ayrılmış en sağ şerit ile ortak kullanılan orta şeridi ayıran çizgi de genellikle devamlı çizgidir. Devamlı yol çizgisi, o şeritteki araçların şerit değiştirmesini ve sollama yapmasını yasaklar. Dolayısıyla, 2 numaralı araç sürücüsü de devamlı çizgiyi ihlal ederek yasak bir sollama manevrasına başladığı için hatalıdır. 1 numaralı araç ise kendi şeridinde kurallara uygun şekilde ilerlediği için herhangi bir hata yapmamaktadır. Özetle, iki yönlü ve üç şeritli yollarda orta şerit sadece geçişler için kullanılabilir, ancak bu kullanımın yasal olması sürücünün kendi tarafındaki yol çizgisinin kesikli olmasına bağlıdır. Karşı yöne ait şeride geçmek ise her durumda yasaktır. Bu kurallar doğrultusunda, yol çizgilerini ihlal ettikleri için hem 2 hem de 3 numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır.

26Araç sürücülerinin duraklanan veya parke dilen yerden çıkarken; I. Işıkla veya kolla çıkış işareti vermeleri, II. Araçlarını ve araçların etrafını kontrol etmeleri, III. Yoldan geçen araçları ikaz ederek durdurmaları, IV. Görüş alanları dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmaları mecburidir. Verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

• A)I ve III.
• B)I, II ve IV.
• C)II, III ve IV.
• D)I, II, III ve IV.

Açıklama — Araç sürücülerinin duraklanan veya park edilen yerden çıkarken ışıkla veya kolla çıkış işareti vermeleri ve araçlarını, etrafını kontrol etmeleri zorunludur; bu, diğer sürücülere niyetlerini bildirerek kazaları önler. Görüş alanı dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmak da güvenlik açısından önemlidir. Ancak, yoldan geçen araçları durdurmak gibi bir zorunluluk yoktur; bu, trafik akışını gereksiz yere engeller. Araçtan çıkarken "Gör ve Göster" kuralını unutmayın: Önce etrafı kontrol edin, sonra çıkış işareti verin.

27Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)2 - 1 - 3 - 4
• B)1 - 2 - 4 - 3
• C)2 - 1 - 4 - 3
• D)4 - 1 - 2 - 3

Açıklama — 1. Varsa Geçiş Üstünlüğü Olan Araçlar: Ambulans, itfaiye ve polis gibi geçiş üstünlüğüne sahip araçlar her zaman en önceliklidir. 2. Düz Giden Araçlar: Hangi yöne dönerse dönsün dönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol vermek zorundadır. 3. Sağdaki Araç Kuralı: Kavşakta veya dönel kavşak dışında, aynı hakka sahip araçlar karşılaştığında, sürücüler her zaman sağından gelen araca yol vermelidir. 4. Dönüş Yapan Araçlar: Sağa veya sola dönüş yapacak araçlar, bu kurallar çerçevesinde diğerlerine öncelik tanımalıdır.

28Aşağıdakilerden hangisi geçiş üstünlüğüne sahip araçların sürülmesine ilişkin esaslardan biri değildir?

• A)Bu araçlar, görev hâlinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.
• B)Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini bir arada vermek şartı ile kullanılır.
• C)Emniyet ve asayiş işlerinde kullanılan, boyama şekilleri ve ayrım işareti bulunmayan araçlar anında sökülüp takılabilen ışıklı ihbar işareti bulundurmak zorundadır.
• D)Bu araçların görev hâli dışında geçiş üstünlüğü işaret ve hakkını kullanmaları serbesttir.

Açıklama — Geçiş üstünlüğü hakkı, sadece görev hâlindeki araçlara tanınmıştır; bu nedenle, doğru cevap olan D seçeneği, bu hakkın görev hâli dışında kullanılmasının serbest olmadığını belirtir. A seçeneği, geçiş üstünlüğünün sadece görev sırasında geçerli olduğunu doğru bir şekilde ifade eder. B seçeneği, geçiş üstünlüğünün halkın güvenliğini tehlikeye atmadan ve gerekli uyarı işaretleriyle kullanılmasını şart koşar. C seçeneği, emniyet ve asayiş araçlarının belirli şartlarda ışıklı ihbar işareti bulundurması gerektiğini belirtir. Unutmayın, geçiş üstünlüğü hakkı sadece görev sırasında ve belirli kurallar çerçevesinde kullanılabilir.

29• Trafik işaretiyle yasaklanmış olan yerlerde • Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde • Yerleşim yeri içinde kavşaklara ve bağlantı yollarına 5 metre mesafe içinde Belirtilen yerlerde aşağıdakilerden hangisi yasaktır?

• A)Durmak
• B)Duraklamak
• C)Hızı azaltmak
• D)Vites değiştirmek

Açıklama — Duraklamak, aracın kısa süreli olarak durdurulması anlamına gelir ve bu belirtilen yerlerde yasaktır çünkü trafik akışını engelleyebilir ve güvenliği tehlikeye atabilir. Durmak ise, trafik işareti veya kuralları gereği kısa süreli durmayı ifade eder ve genellikle trafik akışını etkilemez. Hızı azaltmak ve vites değiştirmek, sürücünün aracını kontrol altında tutması için gerekli olan eylemlerdir ve bu nedenle yasak değildir. Trafik güvenliği açısından, yangın muslukları ve kavşaklar gibi kritik noktalarda duraklamamak önemlidir. Hatırlatma: Yangın muslukları ve kavşaklara yakın yerlerde duraklamak, acil durum müdahalelerini engelleyebilir.

30Araç ışıklarının kullanılması kurallarına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A)Sadece park veya sis ışıkları yakılarak araç sürülmesi
• B)Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda sadece sis ışıklarının kullanılması
• C)Geçme sırasında uyarı amacıyla uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre içinde sıra ile veya ikisinin birlikte aynı zamanda yakılması
• D)Karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve kara yolunu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde,uzağı gösteren ışıkların yakılması

Açıklama — Geçme sırasında uyarı amacıyla uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre içinde sıra ile veya ikisinin birlikte aynı zamanda yakılması, diğer sürücüleri uyarmak ve güvenli bir geçiş sağlamak için doğru bir uygulamadır. Bu, özellikle gece sürüşlerinde karşıdan gelen araçların dikkatini çekmek için önemlidir. A ve B seçenekleri yanlıştır çünkü sadece park veya sis ışıklarıyla araç sürmek, yeterli aydınlatma sağlamaz ve güvenli değildir. D seçeneği ise, karşıdan gelen sürücülerin gözlerini kamaştırarak tehlikeye yol açar. Pratik ipucu: Geçiş yaparken ışıklarınızı kısa süreli ve dikkat çekici şekilde kullanarak diğer sürücülerin farkındalığını artırın.

31Kara Yolları Trafik Yönetmeliğine göre gerekli hâllerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla yolcu taşınabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu araçlarla yolcu taşınabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartlardan biri değildir?

• A)Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması
• B)Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması
• C)Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması
• D)Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması

Açıklama — Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması, yolcu taşınması için zorunlu bir şart değildir; bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir. Diğer seçenekler, güvenli yolcu taşımacılığı için gereklidir: Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması, yolcuların güvenliğini sağlar; yolcuların kasa içinde ayrılmış bir yerde oturtulması, düşme riskini azaltır; yüklerin sağlam yerleştirilip bağlanması ise yolcuların güvenliğini tehlikeye atacak hareketleri önler. Bu kurallar, yolcu ve yük güvenliğini sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Hatırlatma: Yolcu taşırken güvenlik her zaman önceliklidir, bu yüzden tüm tedbirler eksiksiz alınmalıdır.

32Kaza anında araç dışına fırlama riskini azaltmak için araçlarda bulunan güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)ASR
• B)ABS
• C)Emniyet kemeri
• D)Hava yastığı

Açıklama — Araçlarda emniyet kemeri, kaza anında yolcuların araç içinde sabit kalmasını sağlayarak dışarı fırlama riskini azaltır. ASR (Anti-Patinaj Sistemi) ve ABS (Anti-Blokaj Fren Sistemi) gibi sistemler ise aracın yol tutuşunu ve frenleme güvenliğini artırır, ancak yolcunun sabit kalmasını sağlamaz. Hava yastığı, çarpışma anında yolcuların yaralanmasını azaltır, ancak emniyet kemeri olmadan etkili değildir. Emniyet kemeri kullanımı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre zorunludur ve hayati önem taşır. Hatırlatma: Araca bindiğinizde ilk iş emniyet kemerinizi takın, bu basit adım hayat kurtarır.

33I. Maddi hasar tespiti yapmak II. Olayı en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirmek III. Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak IV. Yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek Kazaya karışan veya olay yerinden geçmekte olan kişiler yukarıdakilerden hangilerini yapmakla yükümlüdürler?

• A)Yalnız III
• B)I, II ve IV.
• C)I, III ve IV.
• D)II, III ve IV.

Açıklama — Kazaya karışan veya olay yerinden geçen kişilerin, olayın en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirilmesi, kaza yerinde ilk yardım tedbirlerinin alınması ve yetkililerin isteği hâlinde yaralıların en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesi yükümlülükleri vardır. Bu, trafik güvenliği ve acil durum yönetimi açısından önemlidir. Maddi hasar tespiti yapmak ise kazaya karışanların kendi aralarında anlaşarak yapabileceği bir durumdur, ancak zorunlu bir yükümlülük değildir. Trafik kazalarında öncelik, can güvenliğini sağlamak ve gerekli mercilere bilgi vermektir. Hatırlatma: İlk yardım bilgisi, sadece kaza anında değil, günlük yaşamda da hayat kurtarabilir.

34Kara Yolları Trafik Kanununa göre “M,A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G” sınıfı sürücü belgeleri kaç yıl süreyle geçerlidir?

• A)15
• B)20
• C)25
• D)10

Açıklama — Kara Yolları Trafik Kanununa göre “M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G” sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl süreyle geçerlidir. Bu süre, sürücülerin sağlık durumlarının ve sürüş yeteneklerinin belirli aralıklarla kontrol edilmesini sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Diğer seçenekler olan 15, 20 ve 25 yıl, sürücülerin sağlık ve güvenlik açısından kontrolsüz kalmalarına neden olabileceği için yanlıştır. Sürücü belgelerinin geçerlilik süreleri, trafik güvenliğini artırmak ve sürücülerin güncel bilgilere sahip olmasını sağlamak için düzenlenmiştir. Hatırlatma: Ehliyetinizi yenileme tarihini unutmamak için takviminize bir hatırlatma ekleyin!

35Aşağıdakilerden hangisi trafiğin çevreye verdiği zararları önlemeye yönelik davranışlardandır?

• A)Temiz olmayan yakıt kullanılması
• B)Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması
• C)Hususi araçların kullanılmasına gayret edilmesi
• D)Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması

Açıklama — Doğru cevap olan "Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması", çevreye zarar verebilecek maddelerin güvenli bir şekilde taşınmasını sağlar ve çevre kirliliğini önler. Diğer seçenekler ise çevreye zarar verir; örneğin, "Temiz olmayan yakıt kullanılması" hava kirliliğine yol açar, "Hususi araçların kullanılmasına gayret edilmesi" trafik yoğunluğunu ve emisyonları artırır, "Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması" ise gereksiz yakıt tüketimi ve hava kirliliğine neden olur. Çevreyi korumak için araçların bakımlı olması ve temiz yakıt kullanılması önemlidir. Hatırlatma: Araç kullanırken çevreye duyarlı davranışlar sergilemek, hem doğayı korur hem de yasal yükümlülükleri yerine getirir.

36Şekilde soru işareti (?) ile gösterilen sistemin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Yakıt tüketimini azaltmak
• B)Aracın fren mesafesini kısaltmak
• C)Yoldan gelen darbelerin etkisini azaltmak
• D)Aracın daha çabuk hızlanmasını sağlamak

Açıklama — Görselde soru işareti ile gösterilen sistem, helezon yay ve amortisörden oluşan süspansiyon sistemidir. Bu sistemin temel görevi, doğru cevapta belirtildiği gibi, yoldan gelen darbelerin etkisini azaltmaktır. Süspansiyon, tekerlekler ile araç gövdesi arasında bir tampon işlevi görerek yoldaki çukurlar, tümsekler ve diğer yüzey bozukluklarının yarattığı sarsıntıları emer. Bu sayede hem sürücü ve yolcular için konforlu bir sürüş sağlanır hem de tekerleklerin yolla temasının sürekli olması temin edilerek aracın yol tutuşu ve kontrolü artırılır. Diğer seçenekler incelendiğinde, 'Yakıt tüketimini azaltmak' görevi doğrudan motor verimliliği, aracın aerodinamik yapısı ve lastik özellikleriyle ilgilidir; süspansiyonun birincil görevi bu değildir. 'Aracın fren mesafesini kısaltmak' ise temel olarak fren sisteminin sorumluluğundadır. Süspansiyon sistemi, tekerleklerin yola sağlam basmasını sağlayarak frenlemeye dolaylı bir katkı sunsa da, fren mesafesini kısaltan ana unsur değildir; hatta bozuk bir süspansiyon fren mesafesini tehlikeli biçimde uzatabilir. 'Aracın daha çabuk hızlanmasını sağlamak' da motor ve güç aktarma organlarının görevidir; süspansiyon bu süreçte yalnızca yol tutuşuna yardımcı olur. Güvenlik açısından, Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği uyarınca araçların trafiğe çıkmadan önce teknik olarak kusursuz olması gerekir. Süspansiyon sistemi, aracın yol tutuşunu, direksiyon hakimiyetini ve fren güvenliğini doğrudan etkileyen hayati bir donanım olduğundan, arızalı olması trafik güvenliğini tehlikeye düşüren bir arıza olarak değerlendirilir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, süspansiyonu aracın iskelet sistemindeki eklemlere benzetebiliriz; yoldaki pürüzleri 'yumuşatarak' gövdeyi, yani içindeki yolcuları sarsıntılardan korur.

37Şekildeki araç güç aktarma organlarının adları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A)I. Şaft - II. Diferansiyel - III. Aks
• B)I. Şaft - II. Aks - III. Diferansiyel
• C)I. Aks - II. Diferansiyel - III. Şaft
• D)I. Diferansiyel - II. Aks - III. Şaft

Açıklama — Görseldeki I numaralı parça, motor ve şanzımandan gelen gücü arka tekerleklere taşıyan uzun mil olan şafttır. II numaralı parça, şafttan aldığı gücü tekerleklere farklı hızlarda dönme imkanı sağlayarak aktaran diferansiyeldir. III numaralı parça ise diferansiyelden tekerleklere doğrudan güç ileten akslardır. Bu parçaların doğru çalışması, aracın yol tutuşu ve güvenli sürüş için kritik öneme sahiptir. Unutmayın, güç motordan şaft ile gelir, diferansiyel ile dağıtılır ve akslar ile tekerleklere ulaşır.

38Marş yapıldığında gösterge ışıkları yanıyor ancak marş motoru dönmüyorsa problem aşağıdakilerden hangisi olabilir?

• A)Yakıt bitmiştir.
• B)Batarya zayıflamıştır.
• C)Lastik basınçları düşüktür.
• D)Motor yağ seviyesi azalmıştır.

Açıklama — Marş yapıldığında gösterge ışıkları yanıyor ancak marş motoru dönmüyorsa, bu durum genellikle bataryanın zayıfladığını gösterir. Gösterge ışıklarının yanması, bataryada bir miktar enerji olduğunu ancak marş motorunu çalıştıracak kadar güçlü olmadığını belirtir. Yakıt bitmesi, lastik basınçlarının düşük olması veya motor yağ seviyesinin azalması, marş motorunun çalışmamasıyla doğrudan ilgili değildir. Araç bakımında batarya durumunu düzenli kontrol etmek, bu tür sorunları önlemek için önemlidir. Unutmayın: Araç çalışmıyorsa, batarya bağlantılarını ve şarj durumunu kontrol etmek ilk adımınız olmalıdır.

39Marşa basıldığında motor dönüyor ancak çalışmıyorsa ilk olarak aşağıdakilerden hangisi kontrol edilmelidir?

• A)Akü suyu
• B)Motor yağ seviyesi
• C)Depodaki yakıt seviyesi
• D)Bujiler

Açıklama — Motor çalışmıyorsa, ilk kontrol edilmesi gereken şey depodaki yakıt seviyesidir çünkü yakıt olmadan motor çalışamaz. Bujiler, motorun düzgün çalışması için önemlidir ancak yakıt yoksa bujilerin durumu fark etmez. Akü suyu ve motor yağ seviyesi de motorun performansı için önemlidir ancak motorun çalışmamasının doğrudan sebebi değildir. Araç kullanmadan önce yakıt seviyesini kontrol etmek, yolda kalmamak için temel bir güvenlik önlemidir. Hatırlatma: Aracınızı çalıştırmadan önce yakıt göstergesini kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin.

40Periyodik bakımda aşağıdakilerden hangisinin değiştirilmemesi araç motorunun çalışmasını olumsuz etkiler?

• A)Polen filtresinin
• B)Yağ filtresinin
• C)Araç lastiklerinin
• D)Cam sileceklerinin

Açıklama — Yağ filtresinin değiştirilmemesi, motor yağının temiz kalmasını engeller ve motorun aşınmasına, performans kaybına yol açabilir. Polen filtresi, araç içi hava kalitesini etkiler ama motor çalışmasına doğrudan etkisi yoktur. Araç lastikleri ve cam silecekleri ise yol tutuşu ve görüşü etkiler, ancak motorun çalışmasıyla ilgisi yoktur. Motorun düzenli çalışması için periyodik bakımda yağ filtresini değiştirmek önemlidir. Hatırlatma: Motor yağı ve filtresi, genellikle her 10.000-15.000 kilometrede bir değiştirilmelidir.

41Araçta yanmış bir sigortayı daha yüksek amperli bir sigortayla değiştirmek ya da telle sarmak aşağıdakilerden hangisine neden olabilir?

• A)Farların daha canlı yanmasına
• B)Akünün daha çabuk bitmesine
• C)Elektrik tesisatının yanmasına
• D)Bujinin daha iyi ateşlemesine

Açıklama — Yanmış bir sigortayı daha yüksek amperli bir sigortayla değiştirmek veya telle sarmak, elektrik tesisatının aşırı akım çekmesine ve yanmasına neden olabilir. Sigortalar, elektrik devrelerini aşırı akımdan korumak için tasarlanmıştır; daha yüksek amperli bir sigorta kullanmak, bu korumayı ortadan kaldırır. Bujinin ateşlemesi veya farların daha canlı yanması sigortayla ilgili değildir, çünkü bunlar farklı sistemlerle çalışır. Akünün çabuk bitmesi ise sigorta değişikliğiyle doğrudan bağlantılı değildir. Araç elektrik sistemlerinde orijinal sigorta değerlerine sadık kalmak, güvenliğinizi sağlar. Unutmayın: Sigorta, devrenin sigortasıdır; doğru değerde kullanın!

42Radyatördeki su miktarının azalması aşağıdakilerden hangisine neden olur?

• A)Motorun hararet yapmasına
• B)Motor devrinin yükselmesine
• C)Klimanın düzensiz çalışmasına
• D)Akünün kısa zamanda bitmesine

Açıklama — Radyatördeki su miktarının azalması, motorun soğutma sisteminin düzgün çalışmamasına ve dolayısıyla motorun hararet yapmasına neden olur. Motor devrinin yükselmesi, klimada düzensizlik veya akünün bitmesi doğrudan radyatördeki su eksikliğiyle ilgili değildir. Motorun aşırı ısınması, aracın performansını düşürür ve ciddi motor hasarlarına yol açabilir. Pratik ipucu: Radyatör su seviyesini düzenli olarak kontrol edin ve eksikse uygun soğutma sıvısı ekleyin.

43I. Şarj II. ABS III. Yağ basıncı Verilen ikaz lambalarından hangilerinin araç gösterge panelinde yanması aracın derhal durdurulmasını ve kontağın kapatılmasını gerektirir?

• A)Yalnız III
• B)I ve II.
• C)I ve III.
• D)II ve III.

Açıklama — Şarj ve yağ basıncı ikaz lambalarının yanması, aracın derhal durdurulmasını ve kontağın kapatılmasını gerektirir. Şarj lambası, aracın elektrik sisteminde bir sorun olduğunu ve akünün şarj olmadığını gösterir; bu durum aracın çalışmasını etkileyebilir. Yağ basıncı lambası ise motorun yeterli yağlanmadığını belirtir, bu da motorun ciddi şekilde zarar görmesine yol açabilir. ABS lambası ise genellikle fren sisteminde bir sorun olduğunu gösterir, ancak bu durum aracın hemen durdurulmasını gerektirmez, dikkatli bir şekilde servise gidilmelidir. Hatırlatma: Kırmızı ikaz lambaları genellikle acil müdahale gerektirir, sarı lambalar ise dikkatli olmayı ve kontrol ettirmeyi önerir.

44• Ani duruş ve hızlanmalardan kaçınılması • Tavsiye edilen tip ve ebatlarda araç lastiği kullanılması • Araçta yapılması gerekli bakım ve ayarların zamanında yapılması Verilenler sonucunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

• A)Trafik yoğunluğunun artması
• B)Aracın daha az yakıt tüketmesi
• C)Çevre kirliliğinin artması
• D)Sürüş konforunun azalması

Açıklama — Verilen önlemler, aracın daha az yakıt tüketmesini sağlamak için önemlidir. Ani duruş ve hızlanmalardan kaçınmak, motorun daha verimli çalışmasına yardımcı olur. Tavsiye edilen lastiklerin kullanılması, yol tutuşunu ve yakıt verimliliğini artırır. Düzenli bakım ve ayarlar, motorun optimum performansta çalışmasını sağlar. Diğer seçenekler, bu önlemlerle doğrudan ilişkisizdir; örneğin, çevre kirliliği bu önlemlerle azalır, artmaz. Yakıt tasarrufu için: Ani fren ve hızlanmalardan kaçının, doğru lastik kullanın ve aracınızı düzenli olarak bakım yaptırın.

45- - - - ; trafik içinde sorumluluk, yardımlaşma, tahammül, saygı, fedakârlık, sabır vb. değerlere sahip olabilme yetisidir. Verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

• A)Trafikte hak ihlali
• B)Beden dili
• C)Konuşma üslubu
• D)Trafik adabı

Açıklama — Doğru cevap "Trafik adabı"dır çünkü trafik adabı, trafikte sorumluluk, yardımlaşma, tahammül, saygı ve sabır gibi değerleri ifade eder. Diğer seçenekler ise bu bağlamda yanlıştır; "Beden dili" ve "Konuşma üslubu" iletişimle ilgilidir, "Trafikte hak ihlali" ise kurallara uymama durumunu belirtir. Trafik adabı, trafik güvenliğini artıran önemli bir ilkedir ve sürücülerin birbirine saygılı davranmasını teşvik eder. Hatırlatma: Trafikte adabın temelinde empati ve karşılıklı saygı yatar; bu, herkesin güvenliğini sağlar.

46Aşağıdakilerden hangisi sorumluluk duygusuna sahip bir sürücünün özelliklerindendir?

• A)Trafik kurallarını önemsemeden araç kullanması
• B)Davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket etmesi
• C)Sevdiklerinin hayatını tehlikeye atmaktan çekinmemesi
• D)Kendi yetki alanına giren herhangi bir olayı başkalarının üstlenmesini beklemesi

Açıklama — Sorumluluk duygusuna sahip bir sürücü, davranışlarının sonuçlarını düşünerek hareket eder. Bu, hem kendi güvenliği hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için önemlidir. Trafik kurallarını önemsemeden araç kullanmak, sevdiklerinin hayatını tehlikeye atmak ve kendi sorumluluklarını başkalarına yüklemek sorumsuz davranışlardır ve trafik güvenliğini tehlikeye atar. Trafikte her sürücü, kurallara uyarak ve dikkatli davranarak hem kendi hem de başkalarının güvenliğini sağlamalıdır. Pratik ipucu: Her zaman "Bu hareketimle kime zarar verebilirim?" diye düşünerek araç kullanın.

47Birlikte yaşadığımız trafik ortamında, kişinin belki de farkında bile olmadan yaptığı olumsuz bir davranış hiçbir suçu olmayan bir başka kişinin ölümüne, yaralanmasına ya da ömür boyu sakat kalmasına neden olabilir. Buna göre trafik içinde hatalı davranış sergileyen bir sürücüye hangisinin yapılması,hem o sürücünün hem de trafikteki diğer sürücülerin kaza yapma yada olumsuz bir durum oluşturma riskini azaltır?

• A)Aşırı tepki gösterilmesi
• B)Kaba ve saldırgan davranılması
• C)Kızgın biçimde kornaya basılması
• D)Nezaket ve saygı çerçevesinde uyarılması

Açıklama — Trafikte hatalı davranış sergileyen bir sürücünün nezaket ve saygı çerçevesinde uyarılması, hem o sürücünün hem de diğer sürücülerin güvenliğini artırır. Bu yaklaşım, sürücünün hatasını fark etmesini ve gelecekte benzer hatalardan kaçınmasını sağlar. Aşırı tepki göstermek, kaba davranmak veya kızgın biçimde kornaya basmak, sürücüler arasında gerginliğe yol açarak kazaların artmasına neden olabilir. Trafikte sakin ve saygılı bir tutum sergilemek, güvenli sürüşün temel ilkelerindendir. Unutmayın, trafikteki her birey bir ayna gibidir; siz ne yaparsanız, o da size aynı şekilde karşılık verir.

48Aracını park ettikten sonra durduğu yerin diğer yol kullanıcıları açısından görme-görülme ya da manevra engeli oluşturup oluşturmadığını kontrol eden bir sürücünün bu davranışı trafikteki hangi değere uygundur?

• A)Empati
• B)Tahammül
• C)Beden dili
• D)Konuşma üslubu

Açıklama — Sürücünün aracını park ettikten sonra diğer yol kullanıcılarının görme ve manevra açısından etkilenip etkilenmediğini kontrol etmesi, empati değerine uygundur. Empati, trafikte başkalarının durumunu ve ihtiyaçlarını anlamak ve buna göre davranmak anlamına gelir. Diğer seçenekler olan tahammül, beden dili ve konuşma üslubu, bu durumla doğrudan ilgili değildir çünkü bunlar daha çok iletişim ve sabırla ilgilidir. Trafik güvenliği açısından, park edilen aracın diğer sürücülerin görüşünü engellememesi ve güvenli bir şekilde manevra yapmalarına olanak tanıması önemlidir. Pratik ipucu: Aracınızı park ettikten sonra etrafı kontrol edin; diğer sürücüler sizin aracınız yüzünden zorlanıyorsa, park yerinizi değiştirin.

49Trafikte "Öfke Yönetimi" yapamayan bir sürücü için hangisi en büyük risk faktörüdür?

• A)Aracın daha az yakması
• B)Dikkat dağınıklığı ve kaza riskinin artması
• C)Yolculuğun daha eğlenceli geçmesi
• D)Varış süresinin kısalması

Açıklama — Öfke yönetimi yapamayan bir sürücünün dikkat dağınıklığı yaşaması ve kaza riskinin artması, trafikteki en büyük tehlikedir. Öfke, sürücünün dikkatini yoldan ve çevresel faktörlerden uzaklaştırarak ani ve yanlış kararlar almasına neden olabilir. Diğer seçenekler, öfkenin doğrudan bir sonucu değildir; örneğin, aracın az yakması veya yolculuğun eğlenceli geçmesi öfkeyle ilgili değildir. Trafikte dikkat dağınıklığı, kazaların başlıca sebeplerindendir ve bu durum, trafik güvenliği ilkelerine aykırıdır. Pratik ipucu: Öfkelendiğinizde derin nefes alarak ve kısa bir mola vererek sakinleşmeye çalışın.

50Trafik kazası geçiren kişiler: I. Canlarına bir zarar gelmese bile psikolojik olarak zarar görürler. II. Kişilerin bu bozuk psikolojileri ailelerin eve topluma olumsuz yansır. Verilenler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Her ikisi de doğru
• B)Her ikisi de yanlış
• C)I. doğru, II. yanlış
• D)I. yanlış, II. doğru

Açıklama — Trafik kazaları, fiziksel yaralanmaların yanı sıra psikolojik travmalara da yol açabilir. Bu travmalar, kazazedelerin ruh sağlığını etkileyerek aile ve toplum yaşamına olumsuz yansıyabilir. Bu nedenle her iki ifade de doğrudur. Diğer seçenekler, bu psikolojik etkilerin önemini göz ardı ettiği için yanlıştır. Trafik güvenliği ilkeleri, sadece fiziksel güvenliği değil, psikolojik sağlığı da korumayı amaçlar. Hatırlatma: Trafik kazalarının sadece fiziksel değil, duygusal etkileri de olabilir; bu yüzden her iki boyutu da dikkate almak önemlidir.