776-800. sorular ve açıklamaları
776Şekilde verilenlerden hangileri gabari ile ilgilidir?
- A)II ve III
- B)I, II ve III
- C)Yalnız I
- D)I ve II
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soru trafikteki en temel güvenlik kavramlarından birini, yani gabariyi ve onunla karıştırılan ağırlık sınırını ayırt etme becerini ölçmektedir. Görselde üç farklı trafik tanzim işareti görüyoruz. I numaralı levha, yanlarında karşılıklı oklar ve ortasında '2,30 m' yazısıyla, genişliği 2,30 metreden fazla olan taşıtların bu yola giremeyeceğini belirtir. II numaralı levha ise üst ve alt kısmındaki oklar ve '3,50 m' yazısıyla, yüksekliği 3,50 metreden fazla olan taşıtların girişinin yasak olduğunu ifade eder. III numaralı levhada ise '6 t' yazısı ve altında bir dingil (aks) sembolü bulunur; bu da dingil başına düşen yükü 6 tondan fazla olan taşıtların giremeyeceğini gösterir. Doğru cevap, I ve II numaralı levhaların gabari ile ilgili olduğunu belirtir çünkü gabari, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlandığı üzere, bir aracın yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyri için belirlenen azami genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçüleridir. Dolayısıyla, genişliği sınırlayan I numaralı levha ve yüksekliği sınırlayan II numaralı levha doğrudan gabari ile ilgilidir. III numaralı levha ise aracın boyutlarını değil, kütlesini, yani ağırlığını sınırlayan bir işarettir. Gabari ve ağırlık, trafikte birbirinden tamamen ayrı iki kavramdır. Buradaki temel güvenlik ilkesi, bir sürücünün aracının hem gabari ölçülerini hem de ağırlık değerlerini bilmek ve bu işaretlere mutlak suretle uymak zorunda olmasıdır. Bu sınırlamalara uymamak, aracın bir köprüye, tünele veya üst geçide sıkışmasına, devrilmesine veya yol yapısına zarar vermesine neden olabilecek çok tehlikeli kazalara yol açabilir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Gabari 'metre' ile ölçülür ve aracın sığacağı 'çerçeveyi' belirtir; ağırlık ise 'ton' ile ölçülür ve yolun taşıyabileceği 'yükü' belirtir.
777Taşıt yolu üzerine çizilen şekildeki yatay işaretlemenin anlamı nedir?
- A)Yaya geçidi
- B)Bisiklet yolu
- C)Bölünmüş yol başlangıcı
- D)Trafiği hızlandırma işareti
Açıklama — Görseldeki yatay işaretleme, taşıt yolunun ortasında bir ayırıcı ada veya refüjün başladığını ve yolun ikiye ayrıldığını gösterir.
778Şekle göre, araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yasaktır?
- A)Aynı yönde seyretmesi
- B)Kavşağa yaklaşırken hızını azaltması
- C)Sola dönüş yapması
- D)Sağa dönüş yapması
Açıklama — Bu sorunun çözümünde kilit rol oynayan trafik işareti, sürücünün karşısındaki yuvarlak mavi zeminli ve üzerinde sola ve sağa oklar bulunan Mecburi Yön levhasıdır. Bu tür trafik tanzim işaretleri, sürücülere takip etmeleri zorunlu olan istikametleri bildirir. Levhada sadece sola ve sağa dönüş okları yer aldığı için, sürücünün bu iki yönden birini seçmesi zorunludur. Dolayısıyla, levhada belirtilmeyen bir istikamet olan aynı yönde, yani düz devam etmesi kesinlikle yasaktır. Bu durum genellikle, karşıdaki yolun tek yönlü olduğunu ve trafiğin sürücüye doğru aktığını gösteren Girişi Olmayan Yol levhası gibi başka işaretlerle de desteklenir; bu da düz gitmenin neden tehlikeli ve kural dışı olduğunu pekiştirir. Diğer seçenekler incelendiğinde, sola veya sağa dönüş yapmak yasak değildir; tam aksine, bunlar mecburi yön levhasının sürücüye sunduğu yegâne iki yasal manevradır. Kavşağa yaklaşırken hızı azaltmak ise bir yasak olmak bir yana, Karayolları Trafik Kanunu'nun gerektirdiği, tüm sürücülerin güvenliği sağlamak ve olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmak için uyması gereken temel bir yükümlülüktür. Sonuç olarak, sürücü, uyulması zorunlu olan mecburi yön levhasının gösterdiği istikametlerin dışına çıkamayacağı için aynı yönde seyretmesi yasaktır.
779Şekildeki 1 numaralı aracın sürücüsü, önündeki araç "A" noktasında iken "88-89" diye saymaya başlıyor. Sürücünün bu davranışı aşağıdakilerden hangisini belirlemeye yöneliktir?
- A)Motor gücünü
- B)Asfalt kalitesini
- C)Takip mesafesini
- D)Yakıt sarfiyatını
Açıklama — Bu soruda sürücünün yaptığı davranış, trafikteki en temel güvenlik önlemlerinden biri olan takip mesafesini pratik olarak kontrol etmeye yöneliktir. Soruda bahsedilen "88-89" diye sayma yöntemi, güvenli takip mesafesini belirlemede kullanılan "2 saniye kuralı"nın basit bir uygulamasıdır. Bu yöntemin mantığı, normal bir insanın "seksen sekiz, seksen dokuz" kelimelerini art arda söylemesinin yaklaşık iki saniye sürmesine dayanır. Güvenli sürüş için öndeki araçla aramızda bulunması gereken asgari takip süresi de, hava ve yol şartları normalken, tam olarak bu iki saniyedir. Uygulamada sürücü, öndeki aracın yol kenarındaki bir ağaç, levha veya belirgin bir nesne gibi sabit bir noktadan geçtiği anı referans alır ve o anda saymaya başlar. Eğer saymayı bitirdiğinde kendi aracı da aynı sabit noktanın hizasına yeni geliyorsa veya henüz gelmemişse, takip mesafesi yeterli ve güvenlidir. Ancak, sayma bitmeden o noktaya ulaşmışsa, bu durum öndeki aracı tehlikeli derecede yakından takip ettiği anlamına gelir ve yavaşlaması gerekir. Bu iki saniyelik süre, yolun kuru ve görüş mesafesinin iyi olduğu ideal koşullar için geçerli asgari süredir. Yağışlı, sisli veya buzlanma riski olan kaygan zeminlerde tehlike arttığı için bu sürenin 3-4 saniyeye çıkarılması hayati önem taşır. Bu davranışın yasal dayanağı, sürücülerin öndeki aracı güvenle durabilecekleri yeterli bir mesafeden takip etmelerini zorunlu kılan Karayolları Trafik Yönetmeliği'dir. Bu mesafe pratikte "2 saniye kuralı" veya "hızın metre cinsinden yarısı" (örneğin 90 km/s hızla giderken en az 45 metre) olarak uygulanır. Diğer seçenekler ise bu yöntemle ilgili değildir; motor gücü aracın teknik bir özelliğidir, asfalt kalitesi yolun yapısıyla ilgilidir ve yakıt sarfiyatı ise sürüş alışkanlıkları gibi farklı faktörlere bağlıdır. Bu sayma tekniği bu unsurları ölçemez.
780Şekle göre, tek yönlü yolda 3 numaralı aracın sürücüsü şerit değiştirebilmek için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini beklemelidir?
- A)5 numaralı aracın geçmesini
- B)4 numaralı aracın yavaşlamasını
- C)1 numaralı aracın sağa geçmesini
- D)2 numaralı aracın şerit değiştirmesini
Açıklama — Görselde, iki şeritli ve tek yönlü bir karayolunda seyreden beş araç bulunmaktadır. Sağ şeritteki 3 numaralı araç, ok ile gösterildiği gibi sol şeride geçmek istemektedir. Bu manevrayı güvenli bir şekilde yapabilmesi için doğru cevabın 5 numaralı aracın geçmesini beklemesi olmasının sebebi, şerit değiştirmenin en temel ve hayati kuralının, geçiş yapılacak şeridin güvenli ve müsait olmasını sağlamak olmasıdır. 3 numaralı sürücü, sol aynasına ve özellikle kör noktasına baktığında, sol şeritte hemen arkasından yaklaşmakta olan 5 numaralı aracı görecektir. Bu durumda şerit değiştirmesi, 5 numaralı aracın yolunu keserek ani fren yapmasına veya direksiyon kırmasına, dolayısıyla ciddi bir kaza riskine neden olacaktır. Bu nedenle, 3 numaralı sürücünün, kendi güvenliği ve 5 numaralı aracın geçiş hakkına saygı göstermesi için, 5 numaralı aracın kendisini geçip güvenli bir mesafe açmasını beklemesi zorunludur. Yanlış seçeneklere baktığımızda; 4 numaralı aracın yavaşlamasını beklemek hatalıdır çünkü şerit değiştirmek isteyen sürücü, diğer sürücülerin kendisi için yavaşlamasını bekleyemez veya onları yavaşlamaya zorlayamaz; manevrayı güvenli bir şekilde yapma sorumluluğu tamamen şerit değiştirmek isteyen sürücüye aittir ve bu manevra trafiğin doğal akışını bozmamalıdır. 1 numaralı aracın hareketleri de yanlıştır, zira 1 numaralı araç, 3 numaralı aracın önünde ve aynı şerittedir; onun hareketlerinin, 3 numaralı aracın sol şeride geçişiyle doğrudan bir ilgisi yoktur çünkü güvenlik kontrolü öncelikle geçilecek şeridin arkasına yönelik yapılmalıdır. Benzer şekilde 2 numaralı aracın şerit değiştirmesi veya değiştirmemesi, 3 numaralı aracın sol şeritteki 5 numaralı araçtan kaynaklanan tehlikesini ortadan kaldırmaz. Bu durum, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen şerit değiştirme kurallarına dayanır. Bu kurallara göre sürücüler, şerit değiştirmeden önce girecekleri şeritten gelen araçların emniyetle geçişini beklemekle yükümlüdürler. Geçiş önceliği, daima girilecek şeritte seyreden araca aittir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Gireceğin şerit, senin değil; o şerittekinin yoludur. Önce yol ver, sonra güvenle geç.
781Şekle göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)3 ve 4 numaralı taşıtlar tali yoldadır.
- B)3 ve 4 numaralı taşıtlar bölünmüş kara yolundadır.
- C)1, 2, 3 ve 4 numaralı taşıtlar iki yönlü kara yolundadır.
- D)1 ve 2 numaralı taşıtlar ana yoldadır.
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için görseldeki yol tiplerini ve trafik işaretlerini dikkatle analiz etmemiz gerekiyor. Görselde, iki yolun kesiştiği bir T kavşak ve bu kavşakta bulunan dört araç resmedilmiştir. Soruda bizden yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyor. Doğru cevap olan ifadenin yanlış olmasının sebebi, 3 ve 4 numaralı taşıtların bulunduğu yolun 'bölünmüş kara yolu' tanımına uymamasıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bir yolun bölünmüş yol sayılabilmesi için, karşı yönlerden gelen trafik akımlarının bir ayırıcı, örneğin refüj, beton bariyerler veya yeşil alan gibi fiziki bir unsur ile birbirinden ayrılmış olması gerekir. Görselde ise 3 ve 4 numaralı araçların bulunduğu yolda sadece yönleri ayıran bir yol çizgisi vardır, herhangi bir fiziki ayırıcı yoktur. Bu nedenle bu yol, bölünmüş değil, iki yönlü bir kara yoludur. Şimdi diğer seçeneklerin neden doğru ifadeler olduğunu ve neden elenmeleri gerektiğini açıklayalım. Bir seçenek, 1 ve 2 numaralı taşıtların ana yolda olduğunu belirtir ve bu doğrudur. Bunu, 3 ve 4 numaralı araçların bulunduğu tali yoldaki ters üçgen şeklindeki 'Yol Ver' levhasından anlıyoruz. Bu levha, kesişilen yolun ana yol olduğunu ve oradaki araçlara geçiş önceliği verilmesi gerektiğini bildirir. Başka bir seçenek, 3 ve 4 numaralı taşıtların tali yolda olduğunu söyler ve bu da doğrudur. Az önce bahsettiğimiz 'Yol Ver' levhası, tam olarak o yolun tali yani ikincil bir yol olduğunu ve ana yola bağlanmadan önce yavaşlayıp yolu kontrol etme zorunluluğunu ifade eder. Son olarak, tüm taşıtların iki yönlü kara yolunda olduğunu belirten ifade de doğrudur. Hem 1 ve 2 numaralı araçların bulunduğu ana yol, hem de 3 ve 4 numaralı araçların bulunduğu tali yol, ortalarındaki çizgilerle karşıt yönlü trafiğe açık olacak şekilde düzenlenmiştir. Hiçbir yolda tek yönlü trafiğe işaret eden bir levha veya düzenleme yoktur. Temel trafik kuralı şudur: Levhalarla kontrol edilen kavşaklarda geçiş hakkı, levhaların belirttiği düzene göre belirlenir. 'Yol Ver' levhası tali yolu, bu levhanın olmadığı kesişen yol ise ana yolu tanımlar. Ayrıca, yol tiplerini doğru tanımlamak kritik öneme sahiptir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Yolu sadece bir çizgi ayırıyorsa o 'iki yönlü yol'dur; yolu kaldırım, bariyer gibi fiziki bir engel bölüyorsa o 'bölünmüş yol'dur.
782Şekle göre, hangi numaralı araç sürücüsünün davranışı asli kusurlu hâllerden sayılır?
- A)4
- B)1
- C)2
- D)3
Açıklama — Araç 2'nin sürücüsü, sola dönüşün yasak olduğunu belirten trafik işaretine rağmen sola dönmeye çalışmaktadır. Trafik işaretlerine uymamak, Türk Karayolları Trafik Kanunu'na göre asli kusurlu hallerden biridir ve kazaların başlıca nedenlerindendir. Diğer araçlar (1, 3 ve 4) ise mevcut kurallara uygun şekilde ilerlemektedir. Bu nedenle, 2 numaralı aracın davranışı asli kusur sayılır. Unutmayın, trafik işaretleri yol güvenliğimizin temelidir, onlara her zaman uymak hayati önem taşır.
783Beyaz araç sağa dönmek üzere sinyal verdiği halde kırmızı ışıkta bekliyor. Işıkta sadece sağa dönüşe izin veren yeşil ok var, ancak beyaz aracın önünde kırmızı araç var. Bu durumda beyaz aracın yapması gereken en doğru hareket nedir?
- A)Önündeki kırmızı aracın hareket etmesini bekleyip, sağa dönmelidir
- B)Kırmızı ışık tamamen yeşile dönene kadar beklemelidir
- C)Önündeki kırmızı aracı geçip sağa dönmelidir
- D)Yeşil ok olduğu için kırmızı aracı beklemeksizin dönmelidir
Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soru trafikte sıkça karşılaşılan ve sabır ile kural bilgisini aynı anda ölçen önemli bir senaryoyu ele alıyor. Görselde, en sağ şeritte sağa dönmek üzere sinyalini yakmış olan beyaz bir araç, önünde duran kırmızı aracın arkasında beklemektedir. Trafik lambasında ana ışık kırmızı yanarken, sadece sağa dönüşe izin veren yeşil oklu ışık aktif durumdadır. Bu durum, beyaz aracın dönüş yapma iznine sahip olduğunu, ancak önünde fiziksel bir engel bulunduğunu gösterir. Doğru cevap olan 'Önündeki kırmızı aracın hareket etmesini bekleyip, sağa dönmelidir' seçeneği, trafik güvenliği ve akışının temel mantığına dayanır. Yeşil oklu ışık size dönüş yapma 'izni' verir, ancak bu izin, yolun fiziksel olarak açık ve manevranın güvenli olması şartına bağlıdır. Kırmızı araç, muhtemelen düz gitmek için ana yeşil ışığın yanmasını beklediğinden, beyaz aracın yolunu kapatmaktadır. Bu nedenle beyaz araç sürücüsünün, kendi hakkı doğmuş olsa bile, önündeki aracın yolu boşaltmasını sabırla beklemesi gerekir, çünkü trafik bireysel haklardan çok, kolektif ve düzenli bir akış gerektirir. Diğer seçeneklerin hataları nettir: Kırmızı ışık tamamen yeşile dönene kadar beklemek, trafiği belirli yönlerde hızlandırmak için konulmuş olan oklu yeşil ışığın varlık amacını yok sayar ve arkadaki trafiği gereksiz yere yavaşlatır. Önündeki kırmızı aracı geçip sağa dönmeye çalışmak ise şerit ihlali, bankete veya kaldırıma çıkma gibi hem sürücünün kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için büyük riskler taşıyan son derece tehlikeli ve yasak bir manevradır. Yeşil ok olduğu için kırmızı aracı beklemeksizin dönmek ise mantıksal olarak imkansızdır; yeşil ok, size önünüzdeki araçların içinden geçme gibi bir yetki vermez, sadece yolun açık olduğu durumda dönüş izni verir. İlgili temel trafik ilkesi şudur: Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ışıklı işaretlerle ilgili hükümleri uyarınca, trafik işaret ve ışıkları size geçiş izni veya önceliği tanıyabilir, ancak bir sürücü olarak her koşulda manevranın güvenli olduğundan emin olma nihai sorumluluğu daima size aittir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, yeşil ışık 'geçebilirsin' der, 'geçmek zorundasın' demez. Yol müsait değilse, en doğru ve güvenli hareket sabretmektir.
784Bu durumda hangi davranış uygundur?
- A)[Motosikletçi] size geçiş hakkını vermelidir
- B)Hızınızı arttırın
- C)Geri dönün
- D)Tamamen durun
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli doğru bir şekilde analiz edelim. Görselde, biz ana yolda ilerleyen aracın sürücüsüyüz ve sol tarafımızdaki bir tali yoldan veya park alanından ana yola bir motosikletlinin çıkmak üzere olduğunu görüyoruz. Bu tür kontrolsüz kavşaklarda ve bağlantı noktalarında geçerli olan temel ve hayat kurtaran trafik kuralı şudur: Tali yoldan, bir mülkten veya bağlantı yolundan ana yola çıkan sürücüler, ana yol üzerindeki tüm araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Bu durumda, biz ana yolda olduğumuz için geçiş üstünlüğü bize aittir. Dolayısıyla, motosiklet sürücüsünün güvenli bir şekilde yola çıkmadan önce durup bizim geçmemizi beklemesi gerekir. Bu nedenle, sorunun doğru cevabı olan 'Motosikletçi size geçiş hakkını vermelidir' ifadesi, Karayolları Trafik Kanunu'nun ilkeleriyle tamamen uyumludur ve uygulanması gereken doğru davranıştır. Şimdi diğer seçenekleri inceleyelim. 'Hızınızı arttırın' seçeneği yanlıştır; geçiş üstünlüğü sizde olsa bile, kavşaklara yaklaşırken her zaman tetikte olmalı ve diğer sürücünün hata yapabileceği ihtimaline karşı hızınızı arttırmamalısınız. 'Geri dönün' seçeneği de kesinlikle hatalıdır, çünkü ana yollarda ve kavşaklarda geri gitmek hem yasaktır hem de trafiği tehlikeye atar. 'Tamamen durun' seçeneği de bu durumda yanlış bir davranıştır. Geçiş üstünlüğü sizdeyken ve yol açıkken ana yolda gereksiz yere durmak, trafik akışını bozar ve arkanızdan gelen araçlar için ani bir tehlike yaratarak arkadan çarpma kazalarına neden olabilir. Sonuç olarak, unutmamanız gereken en temel ilke, ana yoldaki sürücünün geçiş üstünlüğüne sahip olduğudur ve tali yoldan çıkan sürücünün bu hakka saygı göstererek beklemesi gerektiğidir.
785Şekildeki trafik işaretini gören sürücü ne yapmalıdır?
- A)Geriye dönmeli
- B)Hızını azaltmalı
- C)Yolun kayganlığını kontrol etmeli
- D)Hızını artırmalı
Açıklama — Görselde yer alan kırmızı çerçeveli üçgen levha, bir tehlike uyarı işaretidir. İçindeki sembol, yolun ilerleyen kesiminin her iki taraftan da daralacağını bildirir ve bu işaretin resmi adı 'Her İki Taraftan Daralan Yol'dur. Bu tür bir tehlike uyarı işaretiyle karşılaşıldığında yapılması gereken en temel ve güvenli davranış, doğru cevap olan 'Hızını azaltmalı' seçeneğidir. Çünkü yol daraldığında, araçların yan yana geçiş yapabileceği alan azalır, manevra kabiliyeti kısıtlanır ve potansiyel bir sıkışıklık veya çatışma riski doğar. Hızınızı azaltarak, bu yeni duruma uyum sağlamak, çevrenizdeki diğer araçların konumunu ve niyetini daha iyi analiz etmek ve daralan bölgeye güvenli bir şekilde girmek için kendinize gerekli zamanı tanımış olursunuz. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Hızını artırmalı' seçeneği kesinlikle yanlıştır, çünkü tehlike uyarı işaretlerinin amacı sürücüyü yavaşlatıp dikkatini artırmaktır ve hızlanmak tehlikeye hazırlıksız yakalanmanıza neden olur. 'Geriye dönmeli' seçeneği mantıksızdır, çünkü bu levha yolun kapalı olduğunu değil, sadece daraldığını belirtir; gereksiz yere geri dönmek hem trafik akışını bozar hem de ciddi bir kaza riski oluşturur. 'Yolun kayganlığını kontrol etmeli' seçeneği ise bu işaretle ilgisizdir. Levha, yolun fiziksel yapısındaki bir değişikliği (daralmayı) haber verir, yol yüzeyinin durumu hakkında bir bilgi sunmaz. Yolun kaygan olması durumunda kullanılacak uyarı işareti farklıdır ve üzerinde kayan bir otomobil figürü bulunur. Bu durumdaki temel trafik kuralı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin, sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorunluluğunu belirten genel ilkesine dayanır. Tehlike uyarı işaretleri, bu şartlardan birinin değişeceğini önceden haber veren en önemli araçlardır ve görüldükleri andan itibaren sürücünün hızını düşürüp dikkatini artırması gerekir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, üçgen levhalar 'ileride dikkat et' anlamına gelir ve yolun daralması bir tehlikedir. Tehlike varsa, ilk kural daima yavaşlamaktır.
786Şekildeki karşılaşmada geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
- A)3-2-1
- B)1-2-3
- C)2-3-1
- D)1-3-2
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için kavşaklardaki geçiş hakkı kurallarını adım adım uygulamalıyız. Görselde bir T kavşağı görüyoruz ve bu kavşakta herhangi bir trafik ışığı, levhası veya görevli bulunmadığı için burası bir 'kontrolsüz kavşak' olarak kabul edilir. Kontrolsüz kavşaklardaki en temel kural, anayoldaki araçların tali yoldan gelen araçlara göre mutlak geçiş önceliğine sahip olmasıdır. Görselde 1 numaralı otobüs anayolda düz ilerlediği için, tali yoldan kavşağa yaklaşan 2 numaralı otomobil ve 3 numaralı bisikletliye yol vermeden, geçiş hakkını ilk olarak kullanır. Bu durum, sıralamanın ilk sırasında kesinlikle 1 numaranın yer almasını gerektirir. Otobüs geçtikten sonra, geriye tali yolda bekleyen 2 numaralı otomobil ile 3 numaralı bisikletli kalır. Bu iki aracın ikisi de tali yoldan anayola çıkış yapacağı için aralarındaki öncelik, dönüş kurallarına göre belirlenir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sola dönüş yapan sürücüler, düz giden veya sağa dönen araçlara yol vermelidir. Ancak bu kural genellikle karşı yönlerden gelen araçlar için geçerlidir. Görseldeki gibi her iki aracın da aynı tali yol kolundan anayola katıldığı durumlarda, araçların konum ilişkisi ve dönüş manevraları önem kazanır. Bu özel durumda, sola dönüş yapan 2 numaralı otomobilin, sağa dönüş yapan 3 numaralı bisikletliye göre geçiş önceliği bulunmaktadır. Bu sebeple, otobüs geçtikten sonra ikinci olarak 2 numaralı otomobil, son olarak da 3 numaralı bisikletli geçişini tamamlar. Böylece doğru sıralama 1-2-3 olarak oluşur. Diğer seçenekler bu temel kuralları ihlal ettiği için yanlıştır. Örneğin, anayoldaki otobüse öncelik vermeyen seçenekler doğrudan elenir. 1-3-2 seçeneği ise tali yoldaki araçlar arasındaki öncelik sıralamasını yanlış yorumladığı için hatalıdır.
787Görselde kırmızı araç sürücüsünün davranışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Yaya yolun yarısına gelinceye kadar süre olduğu için sürücünün beklemesi gerekmez.
- B)Yayayı gördüğü halde durmayarak kural ihlali yapmıştır.
- C)Hızını azaltması yeterlidir durması gerekmez.
- D)Yaya geçidinde sadece trafik ışığı varsa yayaya yol verilir.
Açıklama — Merhaba sürücü adayı, bu soruyu ve görseli dikkatle inceleyelim. Görselde, üzerinde yaya geçidi işaretleri bulunan bir yola yaklaşan kırmızı bir araç ve sol taraftaki kaldırımda karşıya geçme niyetini açıkça belli ederek yola adımını atmak üzere olan bir yaya görüyoruz. Bu durumda doğru cevap, sürücünün yayayı gördüğü halde durmayarak kural ihlali yaptığıdır. Bu sonuç, Karayolları Trafik Kanunu'nun temel bir ilkesine dayanır. Kurala göre, sürücüler görevli bir kişi veya trafik ışığı bulunmayan ancak trafik işareti veya yer işaretlemeleriyle belirlenmiş yaya geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak ve geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Kırmızı aracın sürücüsü, yayanın geçme niyetini görmesine rağmen durmayıp yoluna devam ederek bu temel kuralı çiğnemiştir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakarsak; yayanın yolun yarısına gelmesini beklemenin yeterli olacağını söylemek yanıltıcıdır, çünkü kural, yaya geçide girmek üzereyken dahi sürücünün durmasını gerektirir ve yayanın tehlikeye atılmaması esastır. Sadece hızı azaltmak da yeterli değildir; eğer bir yaya geçiyorsa veya geçmek üzereyse, sürücünün aracını tamamen durdurarak yayanın güvenli bir şekilde geçişini tamamlamasını beklemesi gerekir. Hızı azaltıp yayanın önünden veya arkasından hızla geçmek, yayayı tereddütte bırakır ve kazaya davetiye çıkarır. Son olarak, geçiş üstünlüğünün sadece trafik ışığı olan yerlerde yayaya ait olduğu düşüncesi de temel bir hatadır. Aksine, trafik ışığı veya görevli bulunmayan bu gibi işaretli yaya geçitlerinde öncelik kayıtsız şartsız yayanındır. Unutmayın, yaya geçidi yayanın dokunulmaz alanıdır. Zebra çizgilerini gördüğünüz an yavaşlayın, bir yaya adımı gördüğünüz an durun.
788Şekildeki araç sürücüsü hangi kurala uymuyor?
- A)Sağa dönme yasağı
- B)Hız sınırı
- C)Araç geçme yasağı
- D)Park etme yasağı
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için görseli ve trafik işaretlerinin dilini iyi yorumlamamız gerekir. Görselde, bir yolun sağ kenarında duran beyaz bir otomobil ve bu otomobilin hemen yanında bir trafik işareti direği görüyoruz. Direğin üzerindeki levha, yuvarlak, mavi zeminli, kırmızı çerçeveli ve üzerinde tek bir kırmızı eğik çizgi bulunan 'Park Etmek Yasaktır' levhasıdır. Bu levha, sürücülere bu alanda araçlarını bırakıp gitmelerinin, yani park etmelerinin yasak olduğunu bildirir ancak yolcu indirme-bindirme veya yük alıp boşaltma gibi kısa süreli duraklamalara izin verir. Araç sürücüsü, aracını tam da bu yasağın geçerli olduğu noktaya park ederek bu kuralı açıkça ihlal etmiştir. Bu nedenle doğru cevap 'Park etme yasağı'dır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; A seçeneğindeki 'Sağa dönme yasağı', genellikle beyaz zeminli ve kırmızı çerçeveli bir levha üzerinde sağa dönen bir okun kırmızı bir çizgiyle iptal edilmesiyle belirtilir ve görselde böyle bir işaret yoktur. B seçeneğindeki 'Hız sınırı' ihlali için, hız limitini belirten bir levhanın bulunması ve sürücünün bu limiti aşması gerekir; görselde ne böyle bir levha vardır ne de aracın hızıyla ilgili bir durum söz konusudur. C seçeneğindeki 'Araç geçme yasağı' ise farklı bir levha ile gösterilir ve aracın park edilmiş konumu bu yasakla ilgisizdir. İlgili trafik kuralı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan durma, duraklama ve park etme kurallarıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, levhadaki tek bir çapraz kırmızı çizgi sadece 'Park Etmek Yasak' demektir ve kısa süreli duraklamaya izin verir. Eğer levhada bir çarpı işareti (çift çizgi) olsaydı, bu hem duraklamayı hem de park etmeyi yasaklayan daha katı bir kural olurdu.
789Bu durumda nasıl doğru davranırsınız? I. Hızımı azaltırım II. Ani manevradan kaçınırım III. Virajda sert fren yaparım
- A)II ve III
- B)Hepsi
- C)Yalnız III
- D)I ve II
Açıklama — Görselde, sürücü koltuğundan karlı bir havada, virajlı bir yola yaklaşıldığı görülmektedir. Yol kenarları ve ağaçların karla kaplı olması, yol yüzeyinin kaygan olabileceğine dair önemli bir ipucudur. Ayrıca, sağ tarafta yolun kaygan olabileceği konusunda sürücüyü uyaran bir tehlike uyarı levhası bulunmaktadır. Bu levha, görsel ipuçlarını teyit ederek sürücüyü yolun durumu hakkında kesin olarak bilgilendirir. Bu zorlu koşullarda güvenli sürüşün temeli, aracın yol tutuşunun azaldığını kabul etmektir. Bu nedenle doğru davranış, öncül I ve II'de belirtilenleri yapmaktır. Öncelikle 'Hızımı azaltırım' (I) ifadesi doğrudur, çünkü düşük hız, hem olası bir tehlikeye tepki vermek için daha fazla zaman tanır hem de virajı dönerken aracı yolda tutan merkezkaç kuvvetini azaltır. Kaygan zeminde fren mesafesi normalin katbekat uzayacağı için hızı viraja girmeden önce, düz yoldayken düşürmek hayati önem taşır. İkinci olarak, 'Ani manevradan kaçınırım' (II) ifadesi de kesinlikle doğrudur. Lastiklerin yolla olan zayıf bağlantısını koparabilecek her türlü ani hareketten—ani direksiyon kırma, aniden gaza basma veya ani frenleme—kaçınmak gerekir. Tüm kontroller yumuşak ve kademeli kullanılmalıdır. Bu iki öncül, kaygan zeminde kontrolü kaybetmemek için alınması gereken temel önlemlerdir. Üçüncü öncül olan 'Virajda sert fren yaparım' ise son derece tehlikeli ve yanlış bir davranıştır. Viraj esnasında tekerlekler zaten aracı yolda tutmak için yanal bir kuvvetle mücadele ederken, sert fren yapmak bu dengeyi tamamen bozar. Sert fren, tekerleklerin kilitlenmesine veya aracın kayarak savrulmasına neden olur ve bu durum kontrolün tamamen kaybedilmesiyle sonuçlanabilir. Doğru teknik, hızı viraja girmeden önce düzlükteyken yumuşakça azaltmak, viraj içinde ise gaz ve fren girdilerini en aza indirerek sabit ve düşük bir hızla ilerlemektir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorunluluğunu düzenleyen genel ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Sürücüler, özellikle görüş mesafesinin azaldığı, yolun kaygan olduğu viraj gibi yerlere yaklaşırken hızlarını azaltmakla yükümlüdür. Bu, öngörülü ve defansif sürüş tekniğinin temel bir parçasıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, karlı ve buzlu yolda direksiyon, gaz ve fren birer yumurta gibidir; kırmadan, nazikçe kullanılmalıdır.
790Yukardaki resme göre hangisi söylenebilir? (yol iki yönlü bir yol)
- A)Hatalı sollama yaptığı için motorsiklet sürücüsü asli kusurludur
- B)mavi araç sürücüsü asli kusurludur
- C)Kırmızı araç sürücüsü asli kusurludur
- D)Motorsiklet bu durumda sollama yapabilir
Açıklama — Görselde, iki yönlü bir karayolunda, şeritleri ayıran devamlı bir yol çizgisi bulunmasına rağmen bir motosiklet sürücüsünün sollama yapmak amacıyla karşı şeride geçtiği görülmektedir. Bu esnada karşı yönden de bir otomobil gelmektedir. Bu durumda motosiklet sürücüsü, Karayolları Trafik Kanunu'nun asli kusur sayılan hallere ilişkin hükümleri uyarınca asli kusurludur. Bunun temel nedeni, sürücünün birden fazla hayati kuralı aynı anda ihlal etmesidir. Öncelikle, yolun ortasındaki devamlı çizgi, her iki yöndeki araçlar için de sollama yapmanın ve bu çizgiyi aşarak diğer şeride geçmenin kesinlikle yasak olduğunu belirtir. Bu çizgi adeta bir duvar görevi görür ve aşılmamalıdır. Daha da önemlisi, motosiklet sürücüsü bu yasağı çiğneyerek, karşı yönden gelen trafiğe ait şeride girmiş ve yaklaşmakta olan mavi otomobil nedeniyle çok tehlikeli bir durum yaratmıştır. Kurallara uygun olmayan bir şekilde sollama yapmak ve karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girmek, bir kazanın meydana gelmesindeki ana sebep olarak kabul edilir. Görseldeki kırmızı ve mavi otomobil sürücüleri ise kendi şeritlerinde kurallara uygun seyrettikleri için onlara herhangi bir kusur atfedilemez. Dolayısıyla, devamlı çizgiyi geçerek ve karşıdan gelen araca rağmen sollama yapmaya kalkan motosiklet sürücüsü, bu tehlikeli manevrasından ötürü tamamen sorumludur.
791Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?
- A)Kontrollü demir yolu geçidi
- B)Kontrolsüz demir yolu geçidi
- C)Tramvay hattı ile oluşan kavşak
- D)Hemzemin geçit
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz trafik işareti, kırmızı çerçeveli üçgen şekliyle bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücüleri ileride karşılaşacakları bir duruma karşı önceden bilgilendirme amacı taşır. Levhanın içinde ise yan profilden çizilmiş, üzerinde pantografı (elektrik hattına temas eden parça) bulunan bir tramvay silüeti bulunmaktadır. Bu görsel, sürücünün ilerideki yol kesiminin bir tramvay hattı ile kesiştiğini, yani bir kavşak oluşturduğunu net bir şekilde ifade eder. Bu nedenle doğru cevap 'Tramvay hattı ile oluşan kavşak' seçeneğidir. Bu işaret, sürücünün bu özel kavşağa yaklaşırken hızını düşürmesi, dikkatini artırması ve tramvayın geçişine hazırlıklı olması gerektiğini bildirir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. 'Hemzemin geçit' seçeneği, karayolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği yerler için kullanılan genel bir tanımdır; ancak bu levha özel olarak tramvay hattını işaret ederek tehlikeyi daha spesifik bir şekilde belirtmektedir. 'Kontrollü demir yolu geçidi' seçeneği yanlıştır, çünkü bu tür geçitler üzerinde bariyer veya çit sembolü bulunan farklı bir tehlike uyarı işareti ile belirtilir. 'Kontrolsüz demir yolu geçidi' seçeneği de hatalıdır; bu durum ise genellikle üzerinde buharlı lokomotif sembolü taşıyan bir levha ile gösterilir. Kısacası, diğer üç seçenek genel olarak trenler için kullanılan demir yolu hatlarını ifade ederken, levhadaki araç açıkça bir tramvaydır. Burada bilinmesi gereken en temel güvenlik ilkesi geçiş hakkı kuralıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, trafik ışığı veya başka bir işaretle aksi belirtilmedikçe, tramvay gibi raylı sistem araçlarının karayolu ile kesiştikleri yerlerde geçiş önceliği bulunur. Bu levhayı gören sürücü, yavaşlamalı, tramvayın gelip gelmediğini dikkatle kontrol etmeli ve geçiş hakkını mutlaka tramvaya vermelidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Levhadaki resim neyse, yoldaki tehlike de odur; bu bir tren değil, şehir içi aracı olan tramvaydır ve kavşakta geçiş üstünlüğü daima ondadır.
792Şekildeki trafik işaretlerinin anlamları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
- A)I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol
- B)I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol
- C)I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol
- D)I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu
Açıklama — Merhaba, 20 yıllık bir baş eğitmen olarak bu sıkça karıştırılan iki önemli işareti size en net şekilde açıklayayım. Görselde I numara ile gösterilen, kırmızı çerçeveli içi boş beyaz daire şeklindeki işaret 'Taşıt Trafiğine Kapalı Yol' anlamına gelir. Bu işaret, o yola bisiklet gibi motorsuz araçlar da dahil olmak üzere hiçbir taşıtın her iki yönden de giremeyeceğini belirtir; yani yol hem giriş hem de çıkış yönünde taşıt trafiğine tamamen kapatılmıştır. II numara ile gösterilen, kırmızı zemin üzerine yatay beyaz bir şerit bulunan işaret ise 'Girişi Olmayan Yol' anlamındadır. Bu levha genellikle tek yönlü yolların çıkışına konulur ve sürücüye bu yola bulunduğu yönden giriş yapmasının yasak olduğunu, çünkü karşıdan trafik aktığını bildirir. Bu nedenle doğru seçenek, 'I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol' sıralamasıyla her iki işaretin de doğru anlamını eksiksiz olarak vermektedir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. A seçeneği yanlıştır, çünkü 'Yol ver' işareti tepesi aşağıda, kırmızı çerçeveli bir üçgendir, I numaralı daire değildir. B seçeneği de hatalıdır; 'Dur' levhası kırmızı renkli sekizgen bir levhadır ve ayrıca seçenek, işaretlerin anlamlarını birbiriyle karıştırmıştır. D seçeneğindeki 'Azami hız sınırlaması' levhası içinde sayı olan kırmızı çerçeveli bir daire, 'Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu' levhası ise üzerinde çapraz siyah çizgi bulunan beyaz bir dairedir; dolayısıyla bu tanımların görseldeki işaretlerle hiçbir ilgisi yoktur. Bu işaretler, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen ve uyulması zorunlu olan trafik tanzim işaretleri grubuna aittir. Bu kuralların temelindeki güvenlik ilkesi, trafik akışını düzenlemek ve en tehlikeli senaryoları önlemektir. Özellikle 'Girişi Olmayan Yol' levhasına uymamak, tek yönlü bir yola tersten girmek anlamına gelir ki bu, doğrudan bir kafa kafaya çarpışma riski yaratan en tehlikeli ihlallerden biridir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: I numaralı boş daire, 'Bu yol taşıtlara karşı bomboş kalmalı' der. II numaralı yatay çizgi ise önünüze çekilmiş bir 'dur' engeli, bir bariyer gibidir; 'Bu yönden giriş yok' mesajını verir.
793Verilen şekle göre 2 numaralı aracın hangisini yapması doğrudur?
- A)Bu bölgede azami 30 kilometre/saathızla gitmesi
- B)Bisiklet yolunu kullanması
- C)Yayaları ikaz ederek bekletmesi
- D)Sol şeride geçip yoluna devam etmesi
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli bir eğitmen gözüyle detaylıca inceleyelim. Görselde, iki aracın bir yaya geçidine yaklaştığını görüyoruz. Yolun sağ tarafında çok önemli trafik işaretleri bulunmaktadır: Bunlar, yaklaşan tehlikeyi bildiren 'Yaya Geçidi' uyarı levhası, 'Okul Bölgesi' bilgi levhası ve bu bölgedeki azami hız sınırının saatte 30 kilometre olduğunu belirten 'Azami Hız Sınırlaması' levhasıdır. Ayrıca, yaya geçidinde karşıya geçmekte olan yayalar ve yolun her iki kenarında ayrılmış bisiklet yolları bulunmaktadır. 2 numaralı araç, 1 numaralı aracın arkasında seyir halindedir. Doğru cevap, sürücünün trafik işaretlerine uyma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır. Görseldeki 'Okul Bölgesi' ve 'Azami Hız Sınırlaması 30 km/saat' levhaları, 2 numaralı aracın bu bölgeye girerken hızını en fazla saatte 30 kilometreye düşürmesi gerektiğini açıkça emreder. Bu kural, özellikle okul bölgeleri gibi yayaların ve çocukların yoğun olabileceği hassas noktalarda can güvenliğini sağlamak için konulmuştur ve sürücü için bir seçenek değil, bir zorunluluktur. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; bisiklet yolunu kullanma seçeneği yanlıştır çünkü bisiklet yolları, adından da anlaşılacağı gibi, sadece bisikletlilerin kullanımı için ayrılmış özel yollardır. Motorlu taşıtların bu yolları kullanması kesinlikle yasaktır ve trafik güvenliğini tehlikeye atar. Yayaları ikaz ederek bekletme seçeneği, trafik kurallarının en temel prensiplerinden birine aykırıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sürücüler yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Yayaları korna veya selektör gibi yöntemlerle ikaz edip yollarını kesmek veya beklemeye zorlamak büyük bir ihlaldir; geçitte öncelik her zaman yayanındır. Sol şeride geçip yoluna devam etme seçeneği de tehlikeli ve yasak bir davranıştır. Yaya geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı sollamak veya şerit değiştirmek yasaktır. Öndeki 1 numaralı araç, yaya geçidindeki yayalara yol vermek için yavaşlıyor veya duruyor olabilir; bu durumda sollamaya kalkışmak, öndeki aracın görüş alanını kapattığı yayaları görmeyi engelleyerek ölümcül kazalara neden olabilir. Ayrıca görseldeki yolun iki yönlü olduğu anlaşılmaktadır, bu nedenle sol şeride geçmek aynı zamanda karşı yönden gelen trafiğin şeridine girmek anlamına gelir ki bu da son derece tehlikeli ve yasaktır. İlgili temel trafik kuralı, sürücülerin trafik işaret ve levhalarına uymakla yükümlü olmasıdır. Özellikle okul ve yaya geçitlerine yaklaşırken hızlarını azaltmaları, bu bölgeler için belirlenmiş özel hız limitlerine riayet etmeleri ve geçitlerdeki yayalara mutlak surette ilk geçiş hakkını tanımaları esastır. Akılda kalıcı ipucu olarak şunu unutmayın: Levha ne derse o olur; geçitte yaya varsa durulur.
794Şekildeki “park etme bilgi işaretine” göre hangi numaralı araçlar yanlış park etmiştir?
- A)Yalnız 3
- B)1 ve 2
- C)1 ve 3
- D)2 ve 3
Açıklama — Şekildeki park işareti, araçların yol kenarına paralel olarak park etmesi gerektiğini gösterir. 3 numaralı araç ise bu kurala uymayarak kaldırıma dik bir şekilde park etmiştir, bu yüzden yanlış park eden araçtır. 1 ve 2 numaralı araçlar ise işaretin gösterdiği gibi paralel park ettikleri için doğru konumdadır. Unutmayın, park işaretlerinin altındaki küçük görsel, aracınızı nasıl park etmeniz gerektiğini açıkça belirtir; bu detaya dikkat etmek her zaman doğru park etmenizi sağlar.
795Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?
- A)Takip mesafesini artırması
- B)Duraklama yapmaktan kaçınması
- C)Hızını azaltması
- D)Öndeki aracı geçmesi
Açıklama — Bu sorunun doğru cevabını anlamak için görseldeki durumu ve trafik kurallarını birlikte değerlendirmeliyiz. Görselde, araçların bir tepeüstü veya görüşün kısıtlı olduğu benzeri bir yol kesimine yaklaştığını görmekteyiz. Bu tür yol yapıları, sürücünün karşı şeridi net bir şekilde görmesini engeller. 1 numaralı araç, öndeki aracın arkasında seyrederken, iki şeridi ayıran çizginin devamlı (kesiksiz) bir yol çizgisi olduğu görülmektedir. Soruda 1 numaralı sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranış sorulmaktadır. Doğru cevap olan 'Öndeki aracı geçmesi' seçeneği, bu koşullar altında yapılması kesinlikle yasak olan bir manevradır. Bunun iki temel ve birbiriyle ilişkili sebebi vardır. Birincisi, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, görüş mesafesinin yetersiz olduğu tepeüstleri, dönemeçler, köprüler ve tüneller gibi yerlerde öndeki aracı geçmek (sollama yapmak) yasaktır. Çünkü sürücü, karşı yönden gelen bir aracı zamanında fark edemeyeceği için bu manevra, kafa kafaya çarpışma gibi son derece tehlikeli kazalara yol açabilir. İkinci ve aynı derecede önemli sebep ise yol üzerindeki devamlı (kesiksiz) yol çizgisidir. Bu çizginin anlamı, şerit değiştirmenin ve dolayısıyla sollama yapmanın yasak olduğudur. Sürücünün bu çizgiyi aşarak diğer şeride geçmesi kural ihlalidir. Dolayısıyla, hem yolun fiziki yapısı hem de yol çizgisi, sollama yapmanın yanlış olduğunu açıkça belirtmektedir. Diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğuna bakarsak; 'Hızını azaltması' yapılması gereken bir davranıştır çünkü görüşün kısıtlı olduğu yerlere yaklaşırken hızı düşürmek, olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmayı ve güvenli fren mesafesini korumayı sağlar. 'Takip mesafesini artırması' da aynı şekilde doğru ve gerekli bir önlemdir; öndeki aracın ani fren yapma ihtimaline karşı aradaki mesafeyi açmak, sürücüye tepki vermesi için hayati bir zaman kazandırır. Son olarak, 'Duraklama yapmaktan kaçınması' da doğru bir davranıştır, zira tepeüstleri ve köprüler gibi yerlerde zorunlu haller dışında duraklamak veya park etmek hem trafiği tehlikeye atar hem de yasaktır. Özetle, akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Tepeyi ve devamlı çizgiyi gördüğünüzde sabretmeli ve öndeki aracı takip etmelisiniz. Görüşün kapalı olduğu yer, sollama için de kapalı olan yer demektir.
796Şekilde iki yönlü ve üç şeritli kara yolu bölümünde seyreden araçlar görülmektedir.Yol çizgilerine göre hangi numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır?
- A)2 ve 3
- B)1, 2 ve 3
- C)Yalnız 3
- D)1 ve 2
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için öncelikle görseldeki yolun yapısını ve ilgili trafik kurallarını netleştirelim. Görselde, iki yönlü ve üç şeritli bir karayolu kesiti ve üzerinde dört araç bulunmaktadır. Bu tür yolların en önemli özelliği, ortadaki şeridin her iki yönden gelen araçlar tarafından ortaklaşa ve sadece geçiş (sollama) amacıyla kullanılmasıdır. Gidiş yönümüze göre sağdaki şerit normal seyir şeridimiz, en soldaki şerit ise tamamen karşı yönden gelen trafiğe aittir. Doğru cevap olan 2 ve 3 numaralı araçların hatalı sollama yapmasının gerekçesi şudur: 3 numaralı araç, sollama yapmak için en soldaki şeride, yani tamamen karşı yönden gelen araçlara ayrılmış olan şeride geçmiştir. Bu, trafik güvenliğini en üst düzeyde tehlikeye atan, son derece hatalı ve kesinlikle yasak bir davranıştır. 2 numaralı aracın hatası ise ortadaki şeridin ortak kullanım kuralını ihlal etmesinden kaynaklanmaktadır. Ortadaki şerit her iki yön tarafından da sollama amacıyla kullanılabildiği için, bir sürücü bu şeride girmeden önce karşı yönden gelen bir aracın bu şeridi kullanmıyor olduğundan veya kullanmak üzere olmadığından mutlak suretle emin olmalıdır. Görselde karşı yönden gelen 3 numaralı araç bir sollama manevrasına başlamış durumdadır; bu durum, ortadaki şeridin 2 numaralı araç için emniyetli ve kullanıma uygun olmadığını gösterir. İki aracın karşı yönlerden gelerek aynı anda orta şeridi sollama için kullanması yasaktır. Bu sebeple 2 numaralı aracın, 1 numaralı aracı sollamak için orta şeride çıkması hatalıdır. Sonuç olarak hem 2 hem de 3 numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır. Diğer seçeneklere baktığımızda, 1 numaralı otobüs kendi şeridinde kurallara uygun olarak seyrettiği için herhangi bir hata yapmamaktadır, bu yüzden 1 numaralı aracı hatalı sayan seçenekler yanlıştır. Özetle, iki yönlü ve üç şeritli yollarda gidiş yönünüze göre en soldaki şerit (karşı yön şeridi) sollama amacıyla dahi kullanılamaz. Ortadaki şerit ise sadece geçiş yapmak için kullanılır ve geçiş tamamlandıktan sonra derhal terk edilerek kendi şeridinize dönülmesi zorunludur. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: İki yönlü üç şeritli yolda, ortadaki şerit misafir odası gibidir; sadece kısa bir süre için girilir ve hemen çıkılır. En soldaki şerit ise komşunun evidir; oraya asla girilmez.
797Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?
- A)1 - 2 - 3 - 4
- B)1 - 2 - 4 - 3
- C)2 - 1 - 4 - 3
- D)4 - 1 - 2 - 3
Açıklama — Görseldeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralamasının belirlenmesinde belirli bir kurallar hiyerarşisi uygulanır. Bu hiyerarşinin en üstünde, görev halindeki geçiş üstünlüğüne sahip araçlar yer alır. Bu nedenle, kavşaktaki diğer araçların yol durumuna veya hareket yönüne bakılmaksızın, 1 numara ile gösterilen itfaiye aracı ve 2 numara ile gösterilen polis otosu ilk geçiş hakkına sahiptir. Geçiş üstünlüğüne sahip bu araçların kendi aralarındaki sıralama ise Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen ve Cankurtaran, İtfaiye, Polis, Sivil Savunma Aracı şeklinde kodlanan kurala göre yapılır. Bu sıralamaya göre itfaiye, polisten önce geldiği için ilk geçiş hakkı 1 numaralı itfaiye aracına, ikinci geçiş hakkı ise 2 numaralı polis aracına aittir. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar kavşağı terk ettikten sonra, geriye kalan 3 numaralı otobüs ve 4 numaralı otomobilin sıralaması genel trafik kurallarına göre belirlenir. Eşdeğer yolların kesiştiği kontrolsüz kavşaklarda temel kural, her sürücünün kendi sağından gelen araca yol vermesidir. Şekildeki konumlarına göre 3 numaralı otobüs, 4 numaralı otomobilin sağında kaldığından geçiş önceliği otobüsündür. Bu sebeple, 3 numaralı otobüs 4 numaralı otomobilden önce geçiş yapar. Son olarak da 4 numaralı otomobil kavşağı kullanır. Tüm bu kurallar birleştirildiğinde, araçların kavşaktan geçiş hakkı sıralaması 1 - 2 - 3 - 4 şeklinde oluşur.
798İzlediğiniz videodaki trafik akışında, sürücünün hızını düşürerek fren yapmasını gerektiren temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Ön kısımda sağa dönüş manevrası yapan mavi tır/kamyon
- B)Yol kenarından aniden çıkabilecek yayalar
- C)Karşı yönden gelen araçların şerit ihlali yapması
- D)Arkadan gelen aracın yakın takipte bulunması
Açıklama — Bu tür videolu tehlike algısı sorularında, gözünüz ilk olarak sizin şeridinizde bulunan veya gidiş yönünüzü (rotanızı) doğrudan kesen unsurları aramalıdır. Videoda mavi tırın sağa dönüş yaptığı görülmektedir. Büyük hacimli araçlar (tır, kamyon, otobüs) dönüşlerini fiziksel olarak uzun sürede ve geniş bir açıyla tamamlarlar. Pratik İpucu: Videolu sınavlarda önünüzde dönüş manevrası yapan, şerit değiştiren veya kavşağa giren "büyük bir araç" görüyorsanız, doğru cevap her zaman takip mesafesini korumak, yavaşlamak veya fren yapmaktır. Görüntüde olmayan veya gidiş yolunuzu doğrudan etkilemeyen diğer detaylara (örneğin yolun çok uzağındaki araçlara) odaklanarak zaman kaybetmeyin. Odak noktanız her zaman kendi şeridiniz ve hemen önünüzdeki aracın hareketleridir.
İlk çıkış: 10 Eylül 2026 · son: 1 Ekim 2026 · 2 oturumda soruldu
799Bu yolda neden özellikle dikkatli sürmeniz gerekiyor? I. Yol kaygan II.Eğri boyunca görüş engellendiği için III.Yol yanlış park eden araba yüüznden daralmıştıe.
- A)I, II ve III
- B)Yanlız I.
- C)I ve II
- D)II ve III
Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu sorudaki görsel, sürüş güvenliği açısından birden fazla riskin bir araya geldiği karmaşık bir durumu göstermektedir. Sürücü koltuğundan bakıldığında, yolun tamamen karla kaplı olduğu, sağa doğru bir kavis yaptığı ve ileride park etmiş bir aracın bulunduğu görülmektedir. Bu senaryoda azami dikkat göstermenin gerekliliği, üç temel tehlikenin birleşiminden kaynaklanmaktadır. Birincisi, karla kaplı zemin yolun son derece kaygan olduğu anlamına gelir (I). Bu durum, lastiklerin yol tutuşunu önemli ölçüde azaltır, fren mesafesini tehlikeli bir şekilde uzatır ve aracın kontrolünü zorlaştırır. İkincisi, yolun sağa doğru yaptığı viraj ve yol kenarındaki yapılar, ilerisini görmemizi engelleyerek bir kör nokta oluşturur (II). Virajın ardında ne olduğu, örneğin karşı yönden gelen bir araç veya bir yaya olup olmadığı bilinemez. Üçüncüsü, sağda park etmiş olan araç, zaten kar birikintileriyle daralmış olan yolu daha da daraltarak bir engel teşkil etmektedir (III). Bu engeli geçmek için yapılacak bir manevra, kör viraj nedeniyle görünmeyen karşı trafikle karşılaşma riskini artırır. Bu üç tehlikenin tamamını içeren I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğru olduğundan, doğru cevap bu üçünü de kapsayan seçenektir. Diğer seçenekler, tehlikelerin yalnızca bir kısmını belirttiği için eksik kalır ve sürücünün durumu bütüncül olarak değerlendirmediğini gösterir. Güvenli sürüş, tüm risk faktörlerini aynı anda dikkate almayı gerektirir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun temel bir prensibini de hatırlatır: Sürücüler, hızlarını ve sürüş tarzlarını yol, hava, görüş ve trafik koşullarının gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadır. Bu özel durumda, kaygan zeminde ani fren ve ani direksiyon hareketlerinden kaçınmak, hızı önemli ölçüde düşürmek ve mümkünse motor frenini kullanarak yavaşlamak hayati önem taşır. Olası bir tehlikeye karşı her an durmaya hazır olunmalı ve tüm bu birleşik riskler göz önünde bulundurularak son derece tedbirli bir sürüş sergilenmelidir.
800Aksine bir durum yoksa, şekildeki gibi ışıklı trafik işaret cihazında yeşil ışığın yandığını gören sürücü ne yapmalıdır?
- A)Durup, yolu kontrol ettikten sonra geçmeli
- B)İlk geçiş hakkını yayalara vermeli
- C)Sağdan gelen araçların geçmesini beklemeli
- D)Durmadan dikkatli geçmeli
Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soruda standart bir trafik sinyalizasyon cihazının yeşil ışığının yandığı bir durum ele alınmaktadır. Doğru cevap olan 'Durmadan dikkatli geçmeli' seçeneği, yeşil ışığın Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği'ndeki temel anlamını doğru bir şekilde ifade eder. Yeşil ışık, yolun trafiğe açık olduğunu ve sürücünün kavşağı duraksamadan geçebileceğini bildirir. Ancak bu geçişin 'dikkatli' yapılması zorunludur, çünkü geçiş hakkı sürücüde olsa bile kavşakta kalmış bir araç veya yola aniden giren bir yaya gibi beklenmedik durumlar ortaya çıkabilir. Sorudaki 'aksine bir durum yoksa' ifadesi de bu dikkat yükümlülüğünü vurgular; örneğin bir trafik polisinin farklı bir talimat vermesi veya ambulans gibi geçiş üstünlüğüne sahip bir aracın yaklaşması durumunda, ışığın renginden bağımsız olarak bu özel durumlara uyulması gerekir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Durup, yolu kontrol ettikten sonra geçmeli' seçeneği hatalıdır. Durma ve yolu kontrol etme zorunluluğu, fasılalı (aralıklı yanıp sönen) kırmızı ışıkta veya 'DUR' levhasının bulunduğu yerlerde geçerlidir. Fasılalı sarı ışık ise durmayı değil, yavaşlayıp dikkatli geçmeyi gerektirir. Sabit yanan yeşil ışıkta durmak, trafiğin akışını tehlikeye atar ve arkadan çarpma riskini artırır. 'Sağdan gelen araçların geçmesini beklemeli' kuralı, herhangi bir trafik işareti veya ışık bulunmayan kontrolsüz kavşaklar için geçerlidir; ışıklı bir kavşak kontrollü olduğundan geçiş hakkını ışıklar belirler. Size yeşil yanarken diğer yönlere kırmızı yandığı için beklemeniz gerekmez. Son olarak, 'İlk geçiş hakkını yayalara vermeli' seçeneği bu durumda mutlak bir kural değildir. Araçlar için yeşil ışık yandığında, genellikle aynı doğrultudaki yaya geçidinde yayalar için kırmızı ışık yanar ve yayaların beklemesi gerekir. Ancak, siz yeşil ışığa yaklaşırken geçişini tamamlayamamış bir yaya yolda ise, can güvenliği her şeyden önce geldiği için ona yol vermek zorundasınız. Fakat seçenek bunu birincil görev olarak sunduğu için yanlıştır. Özetle, yeşil ışık 'Geç' komutunu verir, ancak 'Güvenli Geç' sorumluluğunu asla ortadan kaldırmaz.