13 Ekim 2026 Trafik ve Çevre Bilgisi Soruları

1Aşağıdakilerden hangisi Karayolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerindendir?

• A)Belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni, işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirlemek
• B)Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek ve bunları her safhada denetlemek
• C)Kara yolları üzerinde ilk yardım istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak
• D)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve kara yollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmak

Açıklama — Karayolları Genel Müdürlüğü, kaza nedenlerine göre veri hazırlamak ve kara yollarında önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmakla görevlidir. Bu görev, yolun fiziki yapısı ve işaretleme gibi teknik unsurlardan kaynaklanan kaza risklerini azaltmaya yöneliktir. “Belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni, işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirlemek” yanlıştır, çünkü bu görev belediyelere aittir. “Kara yolları üzerinde ilk yardım istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak” yanlıştır, çünkü bu görev Sağlık Bakanlığına aittir. “Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek ve bunları her safhada denetlemek” yanlıştır, çünkü bu görev Millî Eğitim Bakanlığına aittir. İpucu: İşin türünü kuruma bağla: teknik yol güvenliği Karayolları, yerel trafik düzeni belediye, ilk yardım Sağlık, sürücü eğitimi Millî Eğitim.

2Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığına veya yolcu ve hizmetli sayısına ne denir?

• A)Azami ağırlık
• B)Gabari
• C)Dingil ağırlığı
• D)Taşıma sınırı

Açıklama — Taşıma sınırı (kapasite), bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı ve/veya yolcu ve hizmetli sayısıdır. Soruda aracın yükle birlikte toplam ağırlığı değil, taşıyabileceği yükün veya kişi sayısının üst sınırı sorulduğu için doğru cevap taşıma sınırıdır. “Dingil ağırlığı” yanlıştır, çünkü aynı dingile bağlı tekerleklerden karayoluna aktarılan ağırlıktır. “Azami ağırlık” yanlıştır, çünkü aracın güvenle taşıyabileceği en fazla yükle birlikte toplam ağırlığıdır. “Gabari” yanlıştır, çünkü aracın yüklü veya yüksüz durumdaki uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerini belirtir. İpucu: Önce tanımın neyi ölçtüğünü bul: taşıyabileceği miktar kapasiteyi, en fazla yükle toplam ağırlık azami ağırlığı, aynı dingilin tekerleklerinden yola aktarılan ağırlık dingil ağırlığını, boyutlar ise gabariyi gösterir.

3Kavşağa yaklaşan bir sürücü, trafik işaret ışığının aralıklarla kırmızı yanıp söndüğünü fark etmiştir. Bu durumda sürücü nasıl davranmalıdır?

• A)Hızını sabit tutmalı, kontrollü bir şekilde geçmeli
• B)Durmalı, ilk geçiş hakkını kendisi kullanmalı
• C)Durmalı, ilk geçiş hakkını diğer yönden gelen araçlara vermeli
• D)Hızını azaltmalı, kontrollü bir şekilde durmadan geçmeli

Açıklama — Aralıklı yanıp sönen kırmızı ışık, “DUR” levhası anlamına gelir; yol boş olsa bile tam durmayı gerektirir. Sürücü, diğer yönden gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeli ve ancak geçişin güvenli olduğunu kontrol ettikten sonra ilerlemelidir. “Durmalı, ilk geçiş hakkını kendisi kullanmalı” yanlıştır, çünkü durmak sürücüye geçiş önceliği kazandırmaz. “Hızını sabit tutmalı, kontrollü bir şekilde geçmeli” yanlıştır, çünkü aralıklı kırmızı ışıkta hızını koruyarak geçmek yerine tamamen durmak zorunludur. “Hızını azaltmalı, kontrollü bir şekilde durmadan geçmeli” yanlıştır, çünkü yalnızca yavaşlamak bu ışığın bildirdiği durma zorunluluğunu karşılamaz. İpucu: Yanıp sönen ışıklarda kırmızıyı “dur ve yol ver”, sarıyı “yavaşla ve kontrol et” diye eşleştir; seçenekleri tam durmanın zorunlu olup olmadığına göre değerlendir.

4Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?

• A)Tramvay hattı ile oluşan kavşak
• B)Kontrollü demir yolu geçidi
• C)Kontrolsüz demir yolu geçidi
• D)Hemzemin geçit

Açıklama — Bu işaret, tramvay hattı ile oluşan kavşağa yaklaşıldığını bildirir. Kırmızı çerçeveli üçgen tehlike uyarısını, içindeki tramvay simgesi ise karşılaşılacak tehlikenin türünü gösterir. Sürücü hızını azaltmalı, tramvay trafiğini kontrol etmeli ve geçişi düzenleyen işaretlere uymalıdır. “Hemzemin geçit” yanlıştır, çünkü karayolu ile demir yolunun aynı seviyede kesişmesini anlatan genel kavramdır; bu levha özellikle tramvay hattıyla oluşan kavşağı bildirir. “Kontrollü demir yolu geçidi” yanlıştır, çünkü bu geçidi bildiren levhada bariyer simgesi bulunurken burada tramvay simgesi vardır. “Kontrolsüz demir yolu geçidi” yanlıştır, çünkü bu geçidi bildiren levhada tramvay değil, lokomotif simgesi bulunur. İpucu: Önce levhanın şeklinden işaret grubunu, sonra içindeki simgeden uyarının konusunu belirle; bariyer görülmemesini tek başına kontrolsüz geçit işareti sayma.

5“Trafik kazalarında insan, araç, yol ve iklim koşulları etkili olmaktadır.” Buna göre aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yol koşullarından kaynaklanan bir tehlike olabileceğini bildirir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Bu ehliyet sınavı sorusunun temelinde, trafik kazalarına etki eden faktörlerden 'yol koşullarını' diğer faktörlerden ayırt etme becerisi yatmaktadır. Yol koşulları, yolun fiziksel yapısı, geometrisi ve yüzeyiyle ilgili durumları ifade eder. Bu bilgiyle seçenekleri değerlendirdiğimizde, doğru cevap olan 'Tehlikeli Eğim (İniş)' levhası, yolun fiziksel ve geometrik bir özelliğini doğrudan bildirir. Levha üzerindeki %10'luk oran, yolun her 100 metrelik yatay mesafede 10 metre alçalacağını gösterir. Yolun eğimi, sürücünün fren mesafesini, hız kontrolünü ve vites seçimini doğrudan etkileyen bir yol koşulu olduğu için bu levha, net bir şekilde yol koşulundan kaynaklanan bir tehlikeyi işaret eder. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. A seçeneğindeki 'İki Yönlü Trafik' levhası, tek yönlü bir yoldan çıkılıp karşıdan da trafiğin geldiği bir yola girileceğini belirtir; bu durum yolun fiziksel bir kusurunu değil, trafiğin akış düzenindeki bir değişikliği ve karşıdan gelebilecek araç tehlikesini bildirir. C seçeneğindeki 'Dönel Kavşak Yaklaşımı' levhası, ileride bir kavşak olduğunu haber verir ve buradaki temel tehlike, yolun eğimi veya yüzey bozukluğu gibi bir fiziksel koşuldan ziyade, kavşaktaki geçiş üstünlüğü kuralları ve diğer araçlarla olan etkileşimden kaynaklanır. D seçeneğindeki 'Vahşi Hayvan Çıkabilir' levhası ise tehlikenin yolun kendisinden değil, yola dışarıdan dahil olabilecek çevresel bir faktörden, yani bir hayvandan kaynaklandığını anlatır. Genel bir kural olarak, kırmızı üçgen içindeki tüm bu işaretler 'Tehlike Uyarı İşaretleri'dir ve sürücüyü ilerideki potansiyel bir tehlikeye karşı uyararak hızını azaltması ve dikkatini artırması gerektiğini bildirir. Özellikle tehlikeli iniş durumunda, fren sisteminin aşırı ısınıp etkisini kaybetmesini önlemek için, aracın hızına uygun küçük bir vitesle inerek motor freninden yararlanmak en doğru ve güvenli sürüş tekniğidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Tehlike yolun 'kendisi' ile mi ilgili, yoksa yoldaki bir 'kural' veya yola 'dışarıdan girebilecek bir unsur' ile mi? Eğim, doğrudan yolun kendisiyle ilgili bir tehlikedir.

6Şekildeki trafik işaretlerinin anlamları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A)I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol
• B)I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol
• C)I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol
• D)I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu

Açıklama — I numaralı, kırmızı çerçeveli ve içi boş beyaz daire “Taşıt trafiğine kapalı yol” anlamındadır; bu yolda her iki yönde taşıt trafiği yasaktır. II numaralı, kırmızı zemin üzerinde beyaz yatay şerit bulunan daire “Girişi olmayan yol” anlamındadır; bu yönden taşıtla giriş yasaktır. “I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol” yanlıştır, çünkü yol ver levhası ters üçgendir, I numaralı levha ise dairedir. “I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol” yanlıştır, çünkü dur levhası sekizgendir; II numaralı levha ise girişi olmayan yolu bildirir. “I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu” yanlıştır, çünkü azami hız sınırlaması levhasında sayı, bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu levhasında siyah çapraz çizgiler bulunur. İpucu: Önce levhanın şeklini, sonra içindeki sembolü incele; aynı biçimdeki levhaları zemin rengi, yazı, sayı ve çizgiler ayırır.

7Verilen şekle göre 2 numaralı aracın hangisini yapması doğrudur?

• A)Bu bölgede azami 30 kilometre/saat hızla gitmesi
• B)Bisiklet yolunu kullanması
• C)Yayaları ikaz ederek bekletmesi
• D)Sol şeride geçip yoluna devam etmesi

Açıklama — Şekildeki okul bölgesi levhasının altındaki hız sınırı işareti, bu bölgede en fazla 30 kilometre/saat hızla gidilebileceğini gösterir. Bu bir üst sınırdır; sürücü yaya geçidine yaklaşırken yavaşlamalı ve geçmekte olan yayalara yol vermek için gerekirse durmalıdır. “Bisiklet yolunu kullanması” yanlıştır, çünkü bisiklet yolu otomobillerin ilerlemesi veya öndeki aracı geçmesi için kullanılamaz. “Yayaları ikaz ederek bekletmesi” yanlıştır, çünkü yaya geçidindeki yayalara yol verilmelidir; korna çalmak sürücüye geçiş hakkı kazandırmaz. “Sol şeride geçip yoluna devam etmesi” yanlıştır, çünkü yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı geçmek yasaktır. İpucu: Şekilli sorularda önce levhaları, sonra geçitleri ve yol çizgilerini incele; kesik yol çizgisi, her yerde sollama yapılabileceği anlamına gelmez.

8Şekildeki “park etme bilgi işaretine” göre hangi numaralı araçlar yanlış park etmiştir?

• A)Yalnız 3
• B)2 ve 3
• C)1 ve 2
• D)1 ve 3

Açıklama — Şekildeki park işareti, araçların yol kenarına paralel olarak park etmesi gerektiğini gösterir. 3 numaralı araç ise bu kurala uymayarak kaldırıma dik bir şekilde park etmiştir, bu yüzden yanlış park eden araçtır. 1 ve 2 numaralı araçlar ise işaretin gösterdiği gibi paralel park ettikleri için doğru konumdadır. Unutmayın, park işaretlerinin altındaki küçük görsel, aracınızı nasıl park etmeniz gerektiğini açıkça belirtir; bu detaya dikkat etmek her zaman doğru park etmenizi sağlar.

9Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?

• A)Duraklama yapmaktan kaçınması
• B)Takip mesafesini artırması
• C)Hızını azaltması
• D)Öndeki aracı geçmesi

Açıklama — “Öndeki aracı geçmesi” bu sorunun cevabıdır, çünkü gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan bu köprüde araç geçmek yasaktır. Görselde köprüye ve yolun ortasındaki devamlı çizgiye dikkat edilmelidir. Bu çizgiyi aşarak karşı şeride çıkmak, karşı yönden gelebilecek araçlarla çarpışma tehlikesi doğurur. “Hızını azaltması” cevap değildir, çünkü köprüye yaklaşırken hızını düşürmek aracın kontrolünü ve tehlikelere karşı önlem almayı kolaylaştırır. “Takip mesafesini artırması” cevap değildir, çünkü öndeki araç yavaşladığında güvenle durabilmek için daha fazla mesafe bırakılmasını sağlar. “Duraklama yapmaktan kaçınması” cevap değildir, çünkü köprü üzerinde duraklama yapmak yasaktır. İpucu: “Hangisi yanlıştır?” sorularında önce levhaları, yol çizgilerini ve yolun yapısını incele; kurallara uygun davranışları eleyerek yasak veya tehlikeli olanı seç.

10Trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde, toplam 100 ceza puanını aştığı birinci defa tespit edilen sürücülerin sürücü belgeleri kaç ay süre ile geri alınır?

• A)3
• B)2
• C)7
• D)6

Açıklama — Karayolları Trafik Kanunu’nun 118. maddesine göre, ihlal tarihinden geriye doğru bir yıl içinde 100 ceza puanını ilk defa dolduran sürücünün belgesi 2 ay süreyle geri alınır. Sürücü ayrıca eğitime tabi tutulur; belgesi, eğitimi tamamladığını belgelemesi hâlinde geri alma süresi sonunda iade edilir. “Birinci defa”, ilk trafik cezasını değil, ceza puanı sınırına ilk kez ulaşılmasını anlatır. “3” yanlıştır, çünkü ilk defadaki geri alma süresi 3 değil, 2 aydır. “6” yanlıştır, çünkü ceza puanı sınırına ilk kez ulaşılması için 6 aylık geri alma öngörülmez. “7” yanlıştır, çünkü 7 ay, bu durum için belirlenmiş bir geri alma süresi değildir. İpucu: Önce yaptırımın nedenini, sonra kaçıncı defa uygulandığını belirle; ceza puanında bir yıllık hesabı takvim yılına göre değil, ihlal tarihinden geriye doğru yap.

11Sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması kural ihlali sayılır?

• A)Üç şeritli ve iki yönlü yollarda sağ şeritten gitmesi
• B)Aracın cinsine ve hızına uygun olan şeridi kullanması
• C)Geçme, dönme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmesi
• D)Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemesi

Açıklama — Geçme, dönme, duraklama, durma veya park etme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmek yasaktır. Bu yasak, trafik düzenini korumayı ve gereksiz manevraların doğuracağı çarpışma riskini azaltmayı amaçlar. “Üç şeritli ve iki yönlü yollarda sağ şeritten gitmesi” yanlıştır, çünkü aksine bir işaret yoksa sağdan gitmek trafik kurallarına uygundur. “Aracın cinsine ve hızına uygun olan şeridi kullanması” yanlıştır, çünkü uygun şeridi kullanmak ihlal değil, sürücünün yükümlülüğüdür. “Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemesi” yanlıştır, çünkü sürücü şerit değiştirirken o şeritteki araçların güvenli geçişini beklemek zorundadır. İpucu: Şerit sorularında uygun şerit, gerekli manevra ve güvenli geçiş ölçütlerini birlikte ara; sinyal vermek tek başına geçiş hakkı sağlamaz.

12Arkadan çarpma şeklindeki trafik kazalarının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Öndeki aracın durması
• B)Havanın yağışlı olması
• C)Takip mesafesi kuralına uyulmaması
• D)Görüş mesafesinin kötü olması

Açıklama — Arkadan çarpmaların en önemli sebebi, öndeki araçla yeterli takip mesafesi bırakılmamasıdır. Sürücü, öndeki araç yavaşladığında veya durduğunda güvenle durabileceği bir aralık bırakmalıdır. Çünkü tehlikeyi fark edip frene basana kadar da araç ilerler; frenleme sırasında da mesafe gerekir. “Görüş mesafesinin kötü olması” yanlıştır, çünkü riski artırsa da sürücünün hızını ve takip mesafesini görüş koşullarına uyarlaması gerekir. “Öndeki aracın durması” yanlıştır, çünkü trafikte beklenebilen bu duruma karşı arkadaki sürücü güvenle durabilecek mesafeyi korumalıdır. “Havanın yağışlı olması” yanlıştır, çünkü yağış riski artıran bir koşuldur; ıslak zeminde fren mesafesi uzayabileceğinden takip mesafesi artırılmalıdır. İpucu: “En önemli sebep” sorularında, riski artıran dış koşullarla kazayı önleyebilecek temel sürücü kuralının ihlalini birbirinden ayır.

13Şekilde iki yönlü ve üç şeritli kara yolu bölümünde seyreden araçlar görülmektedir. Yol çizgilerine göre hangi numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır?

• A)2 ve 3
• B)1, 2 ve 3
• C)Yalnız 3
• D)1 ve 2

Açıklama — “2 ve 3” bu sorunun cevabıdır, çünkü her iki sürücü de sollama kurallarını ihlal etmektedir. 2 numaralı araç, iki yönlü ve üç şeritli yollarda girilmesi yasak olan, gidiş yönüne göre en sol şeride yönelmektedir. 3 numaralı araç ise önündeki 2 numaralı araç sollamaya başlamışken orta şeride yönelerek onu geçmeye kalkıştığı için hatalıdır. 1 numaralı otobüs sollama yapmamakta, kendi şeridinde düz ilerlemektedir. “Yalnız 3” cevap değildir, çünkü 2 numaralı araç da yasak olan en sol şeride yönelmektedir. “1 ve 2” cevap değildir, çünkü 1 numaralı araç sollama yapmazken hatalı sollayan 3 numaralı araç bu grupta yoktur. “1, 2 ve 3” cevap değildir, çünkü 1 numaralı araç sollama yapmadan kendi şeridinde düz ilerlemektedir. İpucu: “Hatalı”, “yasak” gibi olumsuz ifadeleri belirle; okları ve yol çizgilerini birlikte incele, sağ ve solu aracın gidiş yönüne göre değerlendirerek yalnız kuralı ihlal edenleri seç.

14Araç sürücülerinin duraklanan veya park edilen yerden çıkarken I. Işıkla veya kolla çıkış işareti vermeleri, II. Araçlarını ve araçların etrafını kontrol etmeleri, III. Yoldan geçen araçları ikaz ederek durdurmaları, IV. Görüş alanları dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmaları mecburidir. Verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

• A)II, III ve IV.
• B)I, II, III ve IV.
• C)I ve III.
• D)I, II ve IV.

Açıklama — Duraklanan veya park edilen yerden çıkarken araç ve çevresi kontrol edilmeli, ışıkla veya kolla çıkış işareti verilmelidir. Görüş alanı dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurulmalıdır. Sürücü, yoldan geçen araçlara geçiş kolaylığı sağlayıp güvenli durum oluşunca manevraya başlamalıdır; bu nedenle I, II ve IV doğrudur. “I ve III.” yanlıştır, çünkü çıkış işareti vermek gerekli olsa da yoldan geçen araçları durdurmak değil, onların geçişini kolaylaştırmak gerekir. “II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü araçları durdurma ifadesi yanlıştır ve zorunlu olan çıkış işareti bu grupta yer almamaktadır. “I, II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü diğer araçları durdurma zorunluluğu yoktur; çıkış yapan sürücü güvenli durumu beklemelidir. İpucu: Manevra sorularında işaret vermekle geçiş hakkını ayır; sinyal niyet bildirir, öncelik kazandırmaz ve diğer sürücüleri durmaya mecbur bırakmaz.

15Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)1 - 2 - 3 - 4
• B)1 - 2 - 4 - 3
• C)2 - 1 - 4 - 3
• D)4 - 1 - 2 - 3

Açıklama — Doğru sıralama 1 - 2 - 3 - 4’tür. Geçiş üstünlüğünü kullanan itfaiye, polis aracından önce geçer. Bu araçların ardından, levhalara göre ana yoldaki otobüs tali yoldaki otomobilden önce geçer. “2 - 1 - 4 - 3” yanlıştır, çünkü hem polis itfaiyeden hem de tali yoldaki otomobil ana yoldaki otobüsten önce geçirilmiştir. “1 - 2 - 4 - 3” yanlıştır, çünkü tali yoldaki otomobil ana yoldaki otobüse yol vermelidir. “4 - 1 - 2 - 3” yanlıştır, çünkü otomobil geçiş üstünlüğünü kullanan araçlardan ve ana yoldaki otobüsten önce geçemez. İpucu: Görselde uyarı ışıklarına, levhalara ve yön oklarına bak; önce geçiş üstünlüğünü, sonra ana yol–tali yol ilişkisini değerlendir, eş değer yollarda ise sağdan gelene ve dönüş yapanın yol verme yükümlülüğüne dikkat et.

16Aşağıdakilerden hangisi geçiş üstünlüğüne sahip araçların sürülmesine ilişkin esaslardan biri değildir?

• A)Emniyet ve asayiş işlerinde kullanılan, boyama şekilleri ve ayrım işareti bulunmayan araçlar anında sökülüp takılabilen ışıklı ihbar işareti bulundurmak zorundadır.
• B)Bu araçlar, görev hâlinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.
• C)Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini bir arada vermek şartı ile kullanılır.
• D)Bu araçların görev hâli dışında geçiş üstünlüğü işaret ve hakkını kullanmaları serbesttir.

Açıklama — “Bu araçların görev hâli dışında geçiş üstünlüğü işaret ve hakkını kullanmaları serbesttir.” bu sorunun cevabıdır, çünkü görev dışında bu işaret ve hakkın kullanılması yasaktır. Geçiş üstünlüğü sürekli bir ayrıcalık değil, göreve bağlı bir haktır. “Bu araçlar, görev hâlinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.” cevap değildir, çünkü hakkın göreve bağlı olduğunu belirtir. “Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini bir arada vermek şartı ile kullanılır.” cevap değildir, çünkü güvenlik ve uyarı koşullarını açıklar. “Emniyet ve asayiş işlerinde kullanılan, boyama şekilleri ve ayrım işareti bulunmayan araçlar anında sökülüp takılabilen ışıklı ihbar işareti bulundurmak zorundadır.” cevap değildir, çünkü işaretsiz görev araçlarının tanınması için bu donanım zorunludur. İpucu: “Değildir” sorularında kurala uygun ifadeleri eleyin; kuralı bozan ifadeyi seçin.

17• Trafik işaretiyle yasaklanmış olan yerlerde • Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde • Yerleşim yeri içinde kavşaklara ve bağlantı yollarına 5 metre mesafe içinde Belirtilen yerlerde aşağıdakilerden hangisi yasaktır?

• A)Hızı azaltmak
• B)Vites değiştirmek
• C)Duraklamak
• D)Durmak

Açıklama — Duraklamak, araçların kısa süreli olarak bekleme yapması anlamına gelir ve belirtilen yerlerde duraklamak yasaktır çünkü bu alanlar acil durumlar ve trafik akışının kesintisiz devam etmesi için boş tutulmalıdır. Durmak, tamamen farklı bir kavramdır ve acil durumlar veya trafik ışıkları gibi zorunlu hallerde yapılabilir, bu nedenle yasak değildir. Hızı azaltmak ve vites değiştirmek ise sürüş esnasında yapılan işlemler olup, bu tür yasaklamalarla ilgisi yoktur. Trafik güvenliği açısından, yangın muslukları ve kavşaklar gibi kritik noktalarda duraklamanın yasaklanması, acil müdahalelerin ve trafik akışının engellenmemesi için önemlidir. Hatırlatma: Yangın muslukları ve kavşaklar gibi yerlerde duraklamanın yasak olduğunu unutmayın, çünkü bu alanlar acil durumlar için her zaman erişilebilir olmalıdır.

18Araç ışıklarının kullanılması kurallarına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A)Sadece park veya sis ışıkları yakılarak araç sürülmesi
• B)Geçme sırasında uyarı amacıyla uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre içinde sıra ile veya ikisinin birlikte aynı zamanda yakılması
• C)Karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve kara yolunu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde, uzağı gösteren ışıkların yakılması
• D)Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda sadece sis ışıklarının kullanılması

Açıklama — Geçme sırasında uyarı amacıyla uzun ve kısa farların çok kısa süreyle sırayla veya birlikte yakılması doğrudur. Bu ışıklı uyarı, öndeki sürücünün geçişi fark etmesini sağlar; uzun farları sürekli yakmak veya göz kamaştırmak için kullanılmaz. “Sadece park veya sis ışıkları yakılarak araç sürülmesi” yanlıştır, çünkü bu ışıklar seyir sırasında kısa veya uzun farların yerine tek başına kullanılamaz. “Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda sadece sis ışıklarının kullanılması” yanlıştır, çünkü bu koşullarda kısa farların yakılması zorunludur. “Karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve kara yolunu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde, uzağı gösteren ışıkların yakılması” yanlıştır, çünkü göz kamaştıracak durumlarda uzun farlar yasaktır ve kısa far kullanılmalıdır. İpucu: Işık sorularında “görmek, görülmek, kamaştırmamak” ölçütlerini kullan; sürekli aydınlatma ile kısa süreli uyarıyı ayır.

19Kara Yolları Trafik Yönetmeliği'ne göre gerekli hâllerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla yolcu taşınabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu araçlarla yolcu taşınabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartlardan biri değildir?

• A)Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması
• B)Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması
• C)Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması
• D)Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması

Açıklama — “Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması” bu sorunun cevabıdır, çünkü yönetmelikte bu taşıma için 70 cm kapak yüksekliği şartı bulunmaz. Yönetmelikteki 90 cm kapak yüksekliği şartı, kısa mesafelerde ayakta işçi taşınmasına ilişkin özel bir koşuldur. “Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması” cevap değildir, çünkü yükle birlikte yolcu taşınırken düşmeyi önlemek için kapakların kapalı olması zorunludur. “Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması” cevap değildir, çünkü yolcular yükün üzerine değil, kasa içinde kendilerine ayrılan yere oturtulmalıdır. “Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması” cevap değildir, çünkü yükün kayarak yolculara zarar vermemesi için sağlamca sabitlenmesi gerekir. İpucu: “Şartlardan biri değildir” sorularında kurala uygun seçenekleri eleyin; sayısal değerlerin hem doğruluğunu hem de hangi taşıma koşuluna ait olduğunu kontrol edin.

20Kaza anında araç dışına fırlama riskini azaltmak için araçlarda bulunan güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)ABS
• B)Hava yastığı
• C)ASR
• D)Emniyet kemeri

Açıklama — Doğru cevap emniyet kemeridir. Kaza sırasında araç aniden yavaşlasa veya dursa da vücut eylemsizlik nedeniyle hareketini sürdürür. Doğru takılmış emniyet kemeri, kişiyi koltuğunda tutarak bu hareketi sınırlar ve araç dışına fırlama riskini azaltır. “ASR” yanlıştır, çünkü hızlanma sırasında çekiş sağlayan tekerleklerin patinajını azaltır; kişiyi koltuğunda tutmaz. “ABS” yanlıştır, çünkü frenleme sırasında tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek direksiyon hâkimiyetinin korunmasına yardımcı olur; kişiyi koltuğunda tutmaz. “Hava yastığı” yanlıştır, çünkü çarpışmada darbeyi yumuşatan, emniyet kemerini tamamlayıcı bir sistemdir; kemerin yerini tutmaz. İpucu: Önce sorunun araç kontrolünü mü, yolcunun korunmasını mı sorduğunu ayır; sonra sistemleri patinajı azaltma, kilitlenmeyi önleme, vücudu tutma ve darbeyi yumuşatma işlevleriyle eşleştir.

21I. Maddi hasar tespiti yapmak II. Olayı en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirmek III. Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak IV. Yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek Kazaya karışan veya olay yerinden geçmekte olan kişiler yukarıdakilerden hangilerini yapmakla yükümlüdürler?

• A)Yalnız III
• B)II, III ve IV.
• C)I, II ve IV.
• D)I, III ve IV.

Açıklama — Doğru cevap II, III ve IV’tür. Kazaya karışan veya olay yerinden geçenler, usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak ve olayı en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür. Yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek de zorunludur. Amaç yaralıların yardım almasını sağlamaktır; maddi hasar tespiti bu kişilerin ortak yükümlülüğü değildir. “Yalnız III” yanlıştır, çünkü bildirim ve yetkililerin isteği üzerine taşıma yükümlülüklerini dışarıda bırakır. “I, II ve IV.” yanlıştır, çünkü maddi hasar tespitini yükümlülük sayar, ilk yardım tedbirlerini dışarıda bırakır. “I, III ve IV.” yanlıştır, çünkü maddi hasar tespitini yükümlülük sayar, olayı bildirmeyi dışarıda bırakır. İpucu: Önce yükümlülüğün kime ait olduğunu belirle; yardım ve bildirim görevlerini hasar tespitinden ayır, “yetkililerin isteği” gibi koşulları gözden kaçırma.

22Kara Yolları Trafik Kanunu’na göre “M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G” sınıfı sürücü belgeleri kaç yıl süreyle geçerlidir?

• A)25
• B)10
• C)15
• D)20

Açıklama — Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 87. maddesine göre M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl geçerlidir. Bu süre sonunda araç kullanmaya devam edebilmek için belgenin yenilenmesi gerekir. “25” yanlıştır, çünkü bu belge sınıfları için 25 yıllık bir geçerlilik süresi öngörülmemiştir. “15” yanlıştır, çünkü sayılan sınıfların geçerlilik süresi 15 değil, 10 yıldır. “20” yanlıştır, çünkü bu sınıflardaki belgeler yenilenmeden 20 yıl boyunca geçerli kalmaz. İpucu: Geçerlilik sorularında önce sınıf grubunu belirle: M, A ve B grupları ile F ve G için 10 yılı, C ve D grupları için 5 yılı hatırla; belge geçerliliğini yaş şartı veya ceza nedeniyle geri alma süresiyle karıştırma.

23Aşağıdakilerden hangisi trafiğin çevreye verdiği zararları önlemeye yönelik davranışlardandır?

• A)Temiz olmayan yakıt kullanılması
• B)Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması
• C)Hususi araçların kullanılmasına gayret edilmesi
• D)Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması

Açıklama — Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması çevreyi koruyan bir davranıştır. Maddenin niteliğine uygun, sağlam ambalaj kullanılması dökülme ve sızıntıları önleyerek toprak ve su kirliliği riskini azaltır. Karayolları Trafik Yönetmeliği de tehlikeli maddelerin uygun şekilde ambalajlanmasını zorunlu tutar. “Temiz olmayan yakıt kullanılması” yanlıştır, çünkü egzozdan yayılan zararlı maddeleri ve hava kirliliğini artırır. “Hususi araçların kullanılmasına gayret edilmesi” yanlıştır, çünkü toplu taşıma yerine özel araç kullanımının yaygınlaşması yakıt tüketimini ve egzoz salımını artırır. “Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması” yanlıştır, çünkü motoru gereksiz yere çalıştırmak yakıt israfına ve hava kirliliğine neden olur. İpucu: Çevreyi koruma sorularında daha az yakıt tüketen, daha az kirlilik oluşturan veya zararlı maddelerin çevreye yayılmasını önleyen davranışı ara.