Sorular ve açıklamaları
1Yukarıdaki videodaki durumda ne yapmamız doğrudur? I. Yavaşlayıp durma II. Direksiyon simidini düz ve sağlam tutma III. Direksiyon simidini Ani Sola kırma.
- A)I, II ve III
- B)Yalnız I
- C)Yalnız II
- D)I ve II
Açıklama — Doğru cevap olan I ve II seçenekleri, güvenli sürüş için temel ilkeleri içerir. Yavaşlayıp durmak, olası bir tehlike anında kontrolü sağlamak için önemlidir. Direksiyon simidini düz ve sağlam tutmak ise aracın kontrolünü kaybetmemek için gereklidir. III. seçenek olan "Ani Sola kırma" ise tehlikeli bir manevra olup, kontrol kaybına ve kazalara yol açabilir. Trafik güvenliği ilkeleri, ani hareketlerden kaçınılmasını ve her zaman kontrollü bir sürüş yapılmasını önerir. Pratik ipucu: Ani durumlarda panik yapmadan, kontrollü ve sakin bir şekilde hareket edin.
2Bu görüş koşullarında nasıl davranmalısınız? I. Hızımı düşürürüm II. Kendimi yolun sağ kenarına yönlendiriyorum III. Farları açıyorum
- A)Yalnız II
- B)I ve II
- C)II ve III
- D)Yalnız I
Açıklama — “I ve II” doğrudur; görseldeki yoğun parlama görüşü kısıtladığı için hız azaltılmalı ve yolun sağ kenarı referans alınmalıdır. Hızı azaltmak durma mesafesini kısaltır; sağ kenarı izlemek kendi şeridinde kalmayı kolaylaştırır. Burada kastedilen bankete çıkmak veya aniden sağa kırmak değildir. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü hız azaltmanın yanında yolun sağ kenarını referans alarak yönü korumak da gerekir. “Yalnız II” yanlıştır, çünkü yalnızca sağ kenarı izlemek yeterli değildir; kısıtlı görüşe uygun olarak hız da düşürülmelidir. “II ve III” yanlıştır, çünkü hız azaltmayı içermez; ayrıca yeşil far göstergesi farların zaten açık olduğunu gösterir ve far açmak göz kamaşmasını gidermez. İpucu: Görüş sorularında önce hızı ve şerit takibini değerlendir; aydınlatmayla ilgili ifadeleri ise görüş kaybının karanlıktan mı, göz kamaşmasından mı kaynaklandığına bakarak ele.
3Şekildeki araç için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? I. Motorlu araç çeşididir. II. Römork ve yarı römork çeker. III. Yük taşımak için imal edilmiştir.
- A)I ve II
- B)II ve III
- C)I, II ve III
- D)Yalnız I
Açıklama — Şekildeki araç çekicidir; kabinin arkasında yük kasası bulunmamasına dikkat edin. Çekici, römork ve yarı römorkları çekmek için imal edilmiş, yük taşımayan motorlu araçtır. Bu nedenle “I ve II” doğrudur; yükü taşıyan bölüm, çekilen römork veya yarı römorktur. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü römork ve yarı römork çektiğini belirten II de doğrudur. “II ve III” yanlıştır, çünkü çekici motorlu bir araç olduğu hâlde I dışlanmış, yük taşımak için üretildiğini söyleyen III doğru kabul edilmiştir. “I, II ve III” yanlıştır, çünkü çekicinin imal amacı yük taşımak değil, römork ve yarı römork çekmektir. İpucu: Araç tanımı sorularında büyüklüğe değil, imal amacına bakın; kamyon ve kamyonet yük taşımak, çekici ise başka bir taşıtı çekmek için üretilir.
4Trafik görevlisinin, hangi hareketi bir seri halinde yapması o yönde akan "trafiğin hızlanması" talimatını içerir?
- A)
- B)
- C)
- D)
Açıklama — Bu sorunun doğru cevabı, trafik görevlisinin o yönde akan trafiğin hızlanması talimatını içeren hareketidir. Bu hareket, görevlinin kolunu trafiğin akış yönüne doğru seri bir şekilde sallamasıyla verilir ve işaretin gösterildiği yönde akan trafiğe yönelik bir "hızlan" veya "geç" talimatı niteliğindedir. Trafik görevlisi bu işareti, trafiğin akışını hızlandırmak, sıkışıklığı önlemek veya duran araçlara hareket etmelerini bildirmek amacıyla kullanır. Diğer seçenekler incelendiğinde; görevlinin elindeki işaret çubuğuyla başının üzerinden dairesel bir hareket yapması, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan hızlanma talimatı değildir. Görevlinin bir elini havaya kaldırması ise, hızlanma talimatının tam zıddı olarak, görevlinin ön ve arka cephesinde kalan trafik için kesin bir "DUR" komutudur. Son olarak, görevlinin kolunu yana uzatıp elini aşağı yukarı yavaşça sallaması, o yöndeki trafiğe "yavaşla" talimatı verdiğini gösterir. Bu işaretlerin tümü, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanmıştır ve sürücülerin bu işaretlere uyması zorunludur. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, hızlanma işaretini birini "hadi, çabuk gel" diye çağırırken yapılan el hareketine benzetebiliriz; trafik görevlisi bu hareketle trafiğe daha hızlı ilerlemesi gerektiğini bildirmektedir.
5Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi kontrollü demir yolu geçidine yaklaşıldığını bildirir?
- A)
- B)
- C)
- D)
Açıklama — Doğru cevap olan D seçeneğindeki işaret, bir bariyeri temsil eden sembolüyle kontrollü demir yolu geçidine yaklaşıldığını bildirir. Bu işaret, sürücülere ileride bariyerli veya görevli tarafından kontrol edilen bir hemzemin geçit olduğunu ve dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatır. A seçeneğindeki tren sembolü kontrolsüz demir yolu geçidini, B seçeneğindeki çarpı işareti ise genellikle kontrolsüz geçidin hemen üzerinde yer alan demir yolu geçidi işaretini gösterir. C seçeneğindeki "DUR" işareti ise durma mecburiyeti olan bir kavşak veya geçit öncesinde kullanılır. Unutmayın, bariyer sembolü kontrollü, tren sembolü kontrolsüz demir yolu geçidi demektir.
6Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?
- A)Açılan köprü
- B)Sola tehlikeli viraj
- C)Soldan daralan kaplama
- D)Sola tehlikeli devamlı viraj
Açıklama — Merhaba sürücü adayı, bu önemli trafik işaretini tüm detaylarıyla inceleyelim. Ekranda gördüğünüz levha, kırmızı üçgen çerçevesiyle bir tehlike uyarı işaretidir. İçindeki sembol ise, 'S' harfine benzeyen, ilki sola olmak üzere art arda gelen kıvrımları gösteren siyah bir oktur. Bu görselin doğru anlamı, 'Sola tehlikeli devamlı viraj'dır. Çünkü bu işaret, sürücüyü tek bir viraja değil, ileride birbirini takip eden ve ilki sola doğru olan bir dizi tehlikeli virajın bulunduğu bir yol kesimine yaklaştığı konusunda uyarır. Bu tür yollarda savrulma riski daha yüksek olduğu için 'tehlikeli' ve virajlar peş peşe geldiği için 'devamlı' olarak nitelendirilir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. 'Açılan köprü' seçeneği yanlıştır, çünkü açılan köprü işareti, genellikle tek tarafı yukarı doğru kalkan bir köprü tabliyesini resmeder ve bu sembolle hiçbir ilgisi yoktur. 'Sola tehlikeli viraj' seçeneği ise en çok karıştırılan çeldiricidir. Eğer ileride sadece tek bir tehlikeli sol viraj olsaydı, levhanın içinde 'S' şeklinde kıvrımlı bir ok değil, sadece sola doğru tek bir dirsek yapan bir ok bulunurdu. Semboldeki çoklu kıvrım, 'devamlı' kelimesinin kilit noktasıdır. 'Soldan daralan kaplama' seçeneği de hatalıdır. Yolun soldan daraldığını belirten işaret, yolun kenarlarını temsil eden iki dikey çizgiden soldakinin içeri doğru eğimli olduğu bir şekle sahiptir; virajla bir alakası yoktur. Bu işareti gördüğünüzde uymanız gereken temel trafik kuralı şudur: Hızınızı derhal düşürmelisiniz. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, tehlike uyarı işaretleri sürücüleri ilerideki tehlikeye karşı önceden bilgilendirerek gerekli tedbirleri almaları için zaman tanır. Bu levhanın olduğu yerlerde virajların keskinliği ve görüş mesafesinin kısıtlı olması muhtemeldir. Bu nedenle hızınızı azaltmalı, kendi şeridinizde kalmaya özen göstermeli ve kesinlikle sollama yapmaktan kaçınmalısınız. Unutmayın, virajlara girerken yavaşlamak, viraj içinde sabit hızda kalmak ve virajdan çıkarken kontrollü hızlanmak en güvenli sürüş tekniğidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Levhadaki kıvrımlı yol şekli bir yılanı andırıyor; yılan gibi kıvrıla kıvrıla giden, yani 'devamlı' virajlar sizi bekliyor. Okun ilk yönü sola baktığı için de macera soldan başlıyor.
7Ağır hasarlı veya ölümlü trafik kazalarına karışan sürücülerin aşağıdakilerden hangisini yapması yasaktır?
- A)Kazaya karışan aracın yerini değiştirmesi
- B)Olayı en kısa zamanda yetkililere bildirmesi
- C)Trafik güvenliği için ışıklı yansıtıcı cihazlar koyması
- D)İstenildiği takdirde gerekli bilgi ve belgeleri karşı tarafa vermesi
Açıklama — “Kazaya karışan aracın yerini değiştirmesi” bu sorunun cevabıdır, çünkü aracın konumu, kazanın oluşunu ve sorumluluğu belirlemede delildir. Can, mal ve trafik güvenliği açısından zorunluluk yoksa yetkililerin izni olmadan araç hareket ettirilmemeli, kaza yerindeki izler korunmalıdır. “Olayı en kısa zamanda yetkililere bildirmesi” cevap değildir, çünkü kazayı yetkililere bildirmek sürücünün yükümlülüğüdür. “Trafik güvenliği için ışıklı yansıtıcı cihazlar koyması” cevap değildir, çünkü bu cihazlar diğer sürücüleri uyararak yeni kazaların önlenmesine yardımcı olur. “İstenildiği takdirde gerekli bilgi ve belgeleri karşı tarafa vermesi” cevap değildir, çünkü gerekli bilgileri paylaşmak ve belgeleri göstermek sürücünün yükümlülüğüdür. İpucu: Önce “yasaktır”, “yanlıştır” gibi olumsuz ifadeyi belirle; yapılması gereken davranışları eleyip kurala aykırı olanı seç.
8Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
- A)Bisikletin geçebileceğini
- B)Bisikletin giremeyeceğini
- C)Yolun bisikletlilere ait olduğunu
- D)Bisikletin yavaş gitmesi gerektiğini
Açıklama — Kırmızı kenarlı üçgen içindeki bisikletli simgesi, bisikletlilerin yola çıkabileceğini veya yolu geçebileceğini bildirir. Tehlike uyarısı olan bu işaret, sürücünün hızını azaltmasını ve bisikletlilere karşı dikkatli olmasını gerektirir. “Bisikletin giremeyeceğini” yanlıştır, çünkü bisiklet giriş yasağı kırmızı çerçeveli daire içindeki bisiklet simgesiyle belirtilir. “Yolun bisikletlilere ait olduğunu” yanlıştır, çünkü bisikletlilere ayrılmış yol mavi daire içindeki bisiklet simgesiyle gösterilir. “Bisikletin yavaş gitmesi gerektiğini” yanlıştır, çünkü bu işaret bisikletliye özel bir hız talimatı değil, sürücülere yönelik tehlike uyarısıdır. İpucu: Önce şekil ve rengi, sonra simgeyi okuyun; kırmızı üçgen tehlikeye, kırmızı çerçeveli daire yasağa, mavi daire mecburiyete işaret eder.
9Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?
- A)Kamyonlar için geçme yasağı sonunu
- B)Karşıdan gelene yol verilmesi gerektiğini
- C)Kamyonlar için geçme yasağı başlangıcını
- D)Öndeki taşıtın geçilmesinin yasak olduğunu
Açıklama — Bu işaret, kamyonlar için geçme yasağının sona erdiğini bildirir. Levhadaki kamyon simgesi yasağın kapsamını, çapraz siyah çizgi ise bitişini gösterir. Bu noktadan sonra kamyonlar, başka bir yasak yoksa ve güvenli geçme koşulları sağlanıyorsa öndeki aracı geçebilir. “Karşıdan gelene yol verilmesi gerektiğini” yanlıştır, çünkü karşıdan gelene yol verme levhasında araç simgeleri değil, zıt yönlü oklar bulunur. “Kamyonlar için geçme yasağı başlangıcını” yanlıştır, çünkü çapraz siyah çizgi yasağın başlangıcını değil, sona erdiğini gösterir. “Öndeki taşıtın geçilmesinin yasak olduğunu” yanlıştır, çünkü bu levha geçmeyi yasaklamaz, kamyonlara yönelik geçme yasağını sona erdirir. İpucu: Geçme levhalarında önce araç simgelerinden yasağın kapsamını belirle; ardından çapraz siyah çizgiyi arayarak yasak ile yasak sonunu ayırt et.
10Şekilde verilenlerden hangileri gabari ile ilgilidir?
- A)I, II ve III
- B)Yalnız I
- C)I ve II
- D)II ve III
Açıklama — Gabari, araçların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyredebilmesi için belirlenen uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçüleridir. Görselde I’deki yatay oklar genişlik, II’deki dikey oklar yükseklik sınırını gösterdiğinden “I ve II” doğrudur. III’teki dingil simgesi ve “t” birimi ise dingil başına düşen ağırlık sınırını bildirir; bu, gabari ölçüsü değildir. “II ve III” yanlıştır, çünkü genişlikle ilgili I’i dışarıda bırakırken ağırlık sınırını bildiren III’ü içerir. “I, II ve III” yanlıştır, çünkü III boyut sınırı değil, dingil ağırlığı sınırı bildirir. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü II’deki yükseklik sınırı da gabariyle ilgilidir. İpucu: Gabari sorularında “Araç buradan boyutlarıyla sığar mı?” diye düşün; metreyle verilen boyutları, tonla verilen ağırlıklardan ayır.
11Taşıt yolu üzerine çizilen şekildeki yatay işaretlemenin anlamı nedir?
- A)Yaya geçidi
- B)Bisiklet yolu
- C)Bölünmüş yol başlangıcı
- D)Trafiği hızlandırma işareti
Açıklama — Bu işaretleme bölünmüş yol başlangıcını bildirir; karşı yönlerdeki trafik, bir ayırıcıyla ayrılmış taşıt yollarında ilerler. Görselde yol ortasındaki eğik çizgili taralı alanın ayırıcıya bağlanmasına ve okların zıt yönleri göstermesine dikkat edilmelidir. Sürücü taralı alana girmeden, kendi gidiş yönüne göre ayırıcının sağından ilerlemelidir. “Yaya geçidi” yanlıştır, çünkü bu işaretleme yayaların karşıya geçeceği alanı değil, taşıt trafiğini ayıran alanı gösterir. “Bisiklet yolu” yanlıştır, çünkü görselde bisikletlere ayrılmış bir yol değil, zıt yönlü trafiği ayıran bir düzenleme vardır. “Trafiği hızlandırma işareti” yanlıştır, çünkü bu işaretleme hız artırmayı değil, yolun ayrılan düzenine uyulmasını gerektirir. İpucu: Çizgilerin biçimini, yol üzerindeki konumunu ve yön oklarını birlikte incele; taralı alanı geçiş yeri veya sürüş şeridi sanma.
12Şekle göre, araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yasaktır?
- A)Sola dönüş yapması
- B)Aynı yönde seyretmesi
- C)Sağa dönüş yapması
- D)Kavşağa yaklaşırken hızını azaltması
Açıklama — “Aynı yönde seyretmesi” bu sorunun cevabıdır, çünkü şekilde aracın yanındaki sağa ve sola mecburi yön levhası, bu yönlerden birine dönmeyi zorunlu kılar. Burada aynı yönde seyretmek, kavşakta dönüş yapmadan düz devam etmek demektir. Karşıdaki yol kolunun girişindeki giriş yasağı levhası da düz devam edilemeyeceğini gösterir. “Sola dönüş yapması” cevap değildir, çünkü mecburi yön levhası sola dönüşe izin verir. “Sağa dönüş yapması” cevap değildir, çünkü mecburi yön levhası sağa dönüşe izin verir. “Kavşağa yaklaşırken hızını azaltması” cevap değildir, çünkü kavşaklara yaklaşırken hız azaltmak yasak değil, zorunlu bir güvenlik davranışıdır. İpucu: Önce “yasaktır” gibi olumsuz soru kökünü belirle; ardından levha ve yol oklarını inceleyerek izin verilen veya zorunlu davranışları ele.
13Aksine bir işaret bulunmadıkça yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda otomobiller için azami hız saatte kaç kilometredir?
- A)100
- B)130
- C)90
- D)110
Açıklama — Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre, aksine bir işaret yoksa yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda römorksuz otomobillerin azami hızı saatte 110 kilometredir. Bölünmüş yolda karşı yönlü taşıt yolları bir ayırıcıyla ayrılır; bu yol türü otoyolla karıştırılmamalıdır. Azami hız, ulaşılması gereken hız değil, aşılmaması gereken üst sınırdır. “100” yanlıştır, çünkü yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yollarda bu sınır otomobiller için değil, panelvanlar için geçerlidir. “90” yanlıştır, çünkü otomobillerin şehirlerarası çift yönlü karayollarındaki genel hız sınırıdır. “130” yanlıştır, çünkü bu yol türünde otomobiller için belirlenen 110 km/sa sınırını aşar. İpucu: Hız sorularında önce araç türünü, sonra yerleşim yeri içi veya dışı oluşunu ve yol türünü belirle; aksine bir hız levhası yoksa bu bilgilere uygun genel sınırı seç.
14Şekildeki 1 numaralı aracın sürücüsü, önündeki araç "A" noktasında iken "88-89" diye saymaya başlıyor. Sürücünün bu davranışı aşağıdakilerden hangisini belirlemeye yöneliktir?
- A)Motor gücünü
- B)Takip mesafesini
- C)Asfalt kalitesini
- D)Yakıt sarfiyatını
Açıklama — Sürücü, “88-89” sayma yöntemiyle takip mesafesinin yeterli olup olmadığını kontrol eder. Şekilde öndeki aracın geçtiği A noktasını sabit referans olarak alın. Öndeki araç bu noktadan geçerken normal konuşma temposuyla sayılır; 1 numaralı araç sayma bitmeden aynı noktaya ulaşırsa takip mesafesi yetersizdir. Bu aralık, öndeki araç yavaşladığında veya durduğunda tepki verip güvenle fren yapabilmek için korunur. “Motor gücünü” yanlıştır, çünkü sayma yöntemi motorun ürettiği gücü ölçmez. “Asfalt kalitesini” yanlıştır, çünkü araçların bir noktadan geçiş aralığı yol yüzeyinin niteliğini göstermez. “Yakıt sarfiyatını” yanlıştır, çünkü bu yöntem tüketilen yakıt miktarını belirlemez. İpucu: Sabit nokta ve sayma birlikte veriliyorsa araçların geçişlerini karşılaştır; sayma bitmeden o noktaya varmak, öndeki araca fazla yakın olduğunu gösterir.
15Şekle göre, tek yönlü yolda 3 numaralı aracın sürücüsü şerit değiştirebilmek için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini beklemelidir?
- A)4 numaralı aracın yavaşlamasını
- B)2 numaralı aracın şerit değiştirmesini
- C)5 numaralı aracın geçmesini
- D)1 numaralı aracın sağa geçmesini
Açıklama — Şekilde 3 numaralı aracın yöneldiği şeritte arkadan 5 numaralı araç gelmektedir. Şerit değiştirecek sürücü, gireceği şeritteki araçların güvenle geçişini beklemek zorundadır. Bu nedenle 3 numaralı araç, 5 numaralı araç geçtikten ve güvenli boşluk oluştuktan sonra şerit değiştirmelidir. “4 numaralı aracın yavaşlamasını” yanlıştır, çünkü bu aracın yavaşlaması, girilecek şeritteki 5 numaralı araçla çarpışma riskini ortadan kaldırmaz. “1 numaralı aracın sağa geçmesini” yanlıştır, çünkü öndeki bu aracın sağa geçmesi, arkadan gelen 5 numaralı aracın geçişini bekleme zorunluluğunu kaldırmaz. “2 numaralı aracın şerit değiştirmesini” yanlıştır, çünkü bu aracın manevrası, 3 numaralı araca şerit değiştirme önceliği vermez. İpucu: Şerit değiştirme sorularında önce manevra okunu, sonra hedef şeritteki araçları incele; şeride girecek olan bekler, sinyal öncelik vermez.
16Bölünmüş kara yollarında geçilen araç sürücüleri, geçmek isteyen aracın geçiş işaretini aldığında ne yapmak zorundadır?
- A)Sığınma cebine girmek
- B)Önündeki aracı geçmek
- C)Sağ şeride geçmek
- D)Bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak
Açıklama — Bölünmüş kara yolunda geçilen aracın sürücüsü, geçiş işaretini alınca bulunduğu şeridi izlemek ve hızını artırmamak zorundadır. Şeridini koruması, geçiş sırasında beklenmedik bir yanal hareketi önler; hızlanmaması ise geçiş süresinin ve mesafesinin uzamasını engeller. “Sığınma cebine girmek” yanlıştır, çünkü bu önlem dağlık ve dik yokuşlu yollarda karşılaşma sırasında çıkan araca yol vermesi gereken inen araçla ilgilidir. “Önündeki aracı geçmek” yanlıştır, çünkü geçilmekte olan aracın sürücüsünün başka bir aracı geçmeye kalkışması yasaktır. “Sağ şeride geçmek” yanlıştır, çünkü bölünmüş yolda geçiş işareti alındığında yapılması gereken şerit değiştirmek değil, mevcut şeridi korumaktır. İpucu: Önce sorunun geçen aracı mı, geçilen aracı mı anlattığını, sonra yol türünü belirle; iki yönlü yolda sağa yaklaşma kuralını bölünmüş yolda şerit değiştirme zorunluluğu sanma.
17Ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan araç sürücüleri, 24 saatlik bir süre içinde toplam olarak en fazla kaç saat araç kullanabilirler?
- A)6
- B)9
- C)7
- D)8
Açıklama — Doğru cevap 9 saattir. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 98. maddesine göre ticari yük taşımacılığında azami ağırlığı 3,5 tonu, ticari yolcu taşımacılığında ise sürücü dâhil taşıma kapasitesi 9 kişiyi geçen araçların sürücüleri, herhangi bir 24 saatlik sürede toplam 9 saatten fazla araç kullanamaz. Bu sınır, yorgunluğa bağlı dikkat kaybını ve tepki süresinin uzamasını önleyerek kaza riskini azaltmayı amaçlar. “7” yanlıştır, çünkü 7 saatlik toplam sürüş, izin verilen en yüksek sürenin altındadır. “8” yanlıştır, çünkü 24 saatlik sürede toplam sürüş için belirlenen üst sınır 8 değil, 9 saattir. “6” yanlıştır, çünkü toplam sürüş sınırını 6 saat kabul etmek, yönetmelikteki sınırı olduğundan düşük gösterir. İpucu: “Toplam” ile “devamlı” ifadelerini ayır: 24 saatte toplam sürüş sınırı 9 saat, devamlı sürüş sınırı 4,5 saattir; mola vermek 24 saat içindeki toplam sürüş süresini sıfırlamaz.
18I. Araçlarını ve araçlarının etrafını kontrol etmeleri II. Işıkla veya kolla, gerekli hâllerde her ikisi ile çıkış işareti vermeleri III. Görüş alanları dışında kalan yerler varsa uyarılmaları için bir gözcü bulundurmaları Duraklanan veya park edilen yerden çıkılırken sürücülerin yukarıdakilerden hangilerini yapmaları zorunludur?
- A)I, II ve III
- B)Yalnız I
- C)I ve II
- D)II ve III
Açıklama — “I, II ve III” doğrudur; Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 137. maddesi bu yükümlülükleri düzenler. Araç ve çevresi tehlikeleri fark etmek için kontrol edilmeli; çıkış niyeti ışıkla veya kolla, gerektiğinde her ikisiyle aynı anda bildirilmelidir. Görüş alanı dışında kalan yerler varsa güvenli hareket edebilmek için sürücüyü uyaracak bir gözcü bulundurulmalıdır. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü çıkış işareti verme ve görüş dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurma zorunluluklarını eksik bırakır. “I ve II” yanlıştır, çünkü görüş dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmak da zorunludur. “II ve III” yanlıştır, çünkü hareketten önce aracın ve çevresinin kontrol edilmesi de gerekir. İpucu: Manevra sorularında kontrol, işaret ve güvenli görüşü birlikte düşün; “gerekli hâllerde” denmesi kuralı isteğe bağlı yapmaz.
19Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla "kısa mesafelerde işçi taşınmasında" aşağıdakilerden hangisi zorunlu değildir?
- A)Kasa üzerinin kapalı olması
- B)Kasa kapaklarının kapalı tutulması
- C)Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek yükseklikte olması
- D)Elle tutulabilecek korkuluğun bulunması
Açıklama — “Kasa üzerinin kapalı olması” bu sorunun cevabıdır, çünkü Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 130. maddesine göre kısa mesafelerde işçi taşınmasında bu araçların üzeri açık olabilir. Ancak bu izin, yan ve arka kapakların da açık bırakılabileceği anlamına gelmez. “Kasa kapaklarının kapalı tutulması” cevap değildir, çünkü yan ve arka kapakların sağlam şekilde kapalı olması zorunludur. “Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek yükseklikte olması” cevap değildir, çünkü işçilerin düşmesini önlemek için yan ve arka kapakların 90 cm yüksekliğinde olması gerekir. “Elle tutulabilecek korkuluğun bulunması” cevap değildir, çünkü karoser zemininden itibaren en az 120 cm yüksekliğinde, elle tutulacak sağlam bir korkuluk bulunmalıdır. İpucu: “Zorunlu değildir” sorularında zorunlu şartları eleyerek şart olmayanı bul; soruda belirtilen özel durumu genel kuralla karıştırma.
20I. Geçiş yolları üzerinde park etmek yasaktır. II. Duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek yasaktır. Bu bilgiler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A)Her ikisi de yanlıştır.
- B)I. yanlış, II. doğrudur.
- C)Her ikisi de doğrudur.
- D)I. doğru, II. yanlıştır.
Açıklama — Her iki bilgi de doğrudur. Araçların bir mülke giriş çıkışını sağlayan geçiş yollarının önünde veya üzerinde park etmek yasaktır; amaç, bu bağlantıları açık tutmaktır. Duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek de yasaktır; duraklama yasağı, park yasağını da kapsar. “I. doğru, II. yanlıştır.” yanlıştır, çünkü duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek de yasaktır. “Her ikisi de yanlıştır.” yanlıştır, çünkü hem geçiş yollarında hem de duraklamanın yasak olduğu yerlerde park etmek yasaktır. “I. yanlış, II. doğrudur.” yanlıştır, çünkü geçiş yolları üzerinde park etmek yasak olduğundan ilk bilgi de doğrudur. İpucu: Yasakların kapsamını karşılaştır: Duraklama yasağı park etmeyi de yasaklar; ancak yalnızca park yasağı bulunması, duraklamanın da yasak olduğu anlamına gelmez.
21Trafiğe çıkan bir araçta tescil belgesi ile birlikte hangisinin bulunması gerekir?
- A)Karayolu uygunluk belgesinin
- B)Noter satış belgesinin
- C)Trafik belgesinin
- D)İşletme belgesinin
Açıklama — Trafiğe çıkan bir araçta tescil belgesi ile birlikte trafik belgesinin bulunması zorunludur çünkü bu belge, aracın trafiğe çıkmasına izin verildiğini ve sigorta bilgilerinin güncel olduğunu gösterir. Noter satış belgesi, aracın mülkiyet devrini kanıtlar ancak trafiğe çıkış için gerekli değildir. İşletme belgesi, ticari işletmeler için geçerlidir ve trafikle doğrudan ilgisi yoktur. Karayolu uygunluk belgesi ise aracın teknik özelliklerini belirtir, ancak sürekli taşınması gereken bir belge değildir. Araçta bulunması gereken belgeler, trafik denetimlerinde kontrol edilir ve eksikliği durumunda cezai işlem uygulanabilir. Hatırlatma: Aracınızda her zaman tescil ve trafik belgelerinizin güncel ve yanınızda olduğundan emin olun.
22Şekle göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)3 ve 4 numaralı taşıtlar bölünmüş kara yolundadır.
- B)1, 2, 3 ve 4 numaralı taşıtlar iki yönlü kara yolundadır.
- C)3 ve 4 numaralı taşıtlar tali yoldadır.
- D)1 ve 2 numaralı taşıtlar ana yoldadır.
Açıklama — “3 ve 4 numaralı taşıtlar bölünmüş kara yolundadır.” bu sorunun cevabıdır, çünkü soruda yanlış ifade aranır ve bu taşıtların bulunduğu yolda ayırıcı yoktur. Bölünmüş kara yolunda karşı yönlere ait taşıt yolları bir ayırıcıyla ayrılır; yolun ortasındaki çizgi tek başına yeterli değildir. “1 ve 2 numaralı taşıtlar ana yoldadır.” cevap değildir, çünkü ana yol–tali yol kavşağı levhası bu taşıtların bulunduğu yolun ana yol olduğunu gösterir. “3 ve 4 numaralı taşıtlar tali yoldadır.” cevap değildir, çünkü bulundukları yolun kavşak girişindeki yol ver levhası ana yoldan gelenlere yol verilmesini bildirir. “1, 2, 3 ve 4 numaralı taşıtlar iki yönlü kara yolundadır.” cevap değildir, çünkü her iki yolda da aynı taşıt yolu her iki yöndeki trafik için kullanılmaktadır. İpucu: “Yanlıştır” sorularında doğru bilgileri ele; ana yol–tali yol ayrımı için levhalara, bölünmüş yol ayrımı için ayırıcıya bak.
23Şekle göre, hangi numaralı araç sürücüsünün davranışı asli kusurlu hâllerden sayılır?
- A)2
- B)4
- C)1
- D)3
Açıklama — 2 numaralı araç sürücüsü, sola dönüş yasağına rağmen dönerek ikiden fazla şeritli yolda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girmektedir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesinin (c) bendine göre, ikiden fazla şeritli taşıt yollarında karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girmek asli kusur sayılır. “4” yanlıştır, çünkü bu araç kendi yönüne ayrılmış yol bölümünde trafik akışına uygun ilerlemektedir. “1” yanlıştır, çünkü bu araç sağa dönerek ana yola trafik akışıyla aynı yönde katılmaktadır. “3” yanlıştır, çünkü bu araç karşı yönün şeritlerine girmeden kendi yol bölümünde ilerlemektedir. İpucu: Önce dönüş levhalarını, sonra araçların yön oklarını incele; her aracın girdiği şeridin trafik yönüne uygun olup olmadığını kontrol et.