Yasal Çerçeve
Sürücü belgesi sınıflarına göre aranan asgari yaş, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda değil, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 76. maddesinde düzenlenir. Kanunun 41. maddesi herhangi bir yaş rakamı vermez; sınıf bazlı yaş şartlarının belirlenmesini yönetmeliğe bırakır.
Yürürlükteki hüküm, 17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle getirilmiş; maddenin birinci fıkrası 1 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla M, A1 ve B1 sınıflarındaki 16 yaş kuralı yaklaşık on yıldır uygulanmaktadır, yakın tarihli bir değişiklik değildir.
Bu yaş sınıflandırması, Avrupa Birliği'nin sürücü belgelerine ilişkin 2006/126/EC sayılı direktifiyle uyumludur.
Sınıflara Göre Yaş Şartları
Yönetmeliğin 76. maddesi, sürücü belgesi alacakların aşağıdaki yaşları bitirmiş olmasını arar:
| Asgari Yaş | Sınıflar | Kapsam |
|---|---|---|
| 16 | M, A1, B1 | Motorlu bisiklet (moped), hafif motosiklet, dört tekerlekli motosiklet |
| 18 | A2, B, BE, C1, C1E, F, G | Orta sınıf motosiklet; otomobil ve kamyonet (römorklu türü dâhil); hafif kamyon (römorklu türü dâhil); traktör; iş makinesi |
| 20 | A | Ağır motosiklet — gücü 15 kilovatı aşan üç tekerlekli motosikletler için 21 |
| 21 | C, CE, D1, D1E | Kamyon ve çekici; minibüs (römorklu türleri dâhil) |
| 24 | D, DE | Otobüs ve römorklu otobüs |
16 Yaş Başvurularında Veli Muvafakati
- 16 yaşını bitiren adaylar M, A1 ve B1 sınıfı sürücü belgesi için başvurabilir.
- Sürücü kursuna kayıtta veli/vasi muvafakatnamesi istenir. Bu şart Karayolları Trafik Yönetmeliği'nden değil, MEB Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği'nden gelir; 18 yaşını doldurmamış bütün kursiyerleri kapsar, yalnızca 16 yaş başvurularına özgü değildir. (RG 4/3/2014-28931 ile eklenmiş, RG 7/3/2017-30000 ile değiştirilmiştir.)
- Eğitim ve sınav süreci yetişkin adaylarla aynıdır.
- Teorik eğitim + e-sınav + direksiyon sınavı aşamaları uygulanır.
Sürücü Belgesi Geçerlilik Süreleri
Sürücü belgelerinin geçerlilik süresi yaşa göre değil, belge sınıfına göre belirlenir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 87. maddesi uyarınca:
- 10 yıl: M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri
- 5 yıl: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri
Yönetmelikte, belirli bir yaşın üzerindeki sürücüler için geçerlilik süresini kısaltan bir hüküm bulunmamaktadır.
Mevzuat Referansı
- Karayolları Trafik Yönetmeliği — Madde 76 (yaş şartı), Madde 87 (geçerlilik süresi)
- MEB Özel MTSK Yönetmeliği — 18 yaş altı kursiyerlerde veli/vasi muvafakati