9 Ağustos 2026 Trafik ve Çevre Bilgisi Soruları

1Şehir içinde, yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri almak hangi kurumun görevidir?

• A)Belediyenin
• B)İçişleri Bakanlığının
• C)Jandarma Teşkilatının
• D)Karayolları Genel Müdürlüğünün

Açıklama — Belediyeler, şehir içindeki trafik düzenlemeleri ve yol güvenliği tedbirlerinden sorumludur. Bu nedenle, yol yapısı veya işaretleme yetersizliği nedeniyle meydana gelen kazaların önlenmesi için gerekli tedbirleri almak onların görevidir. İçişleri Bakanlığı, genel trafik politikalarını belirlerken, Jandarma Teşkilatı daha çok kırsal alanlarda görev yapar. Karayolları Genel Müdürlüğü ise şehirlerarası yolların bakım ve düzenlemesinden sorumludur. Trafik güvenliği açısından, yerel yönetimlerin kendi bölgelerindeki sorunlara hızlı ve etkili çözümler üretmesi önemlidir. Hatırlatma: Şehir içi sorunlar için ilk akla gelen çözüm mercii belediyelerdir.

2Videoya göre hangisinin yapılması doğru olur?

• A)Beyaz otomobil sürücüsünün beklemesi
• B)Sarı otomobil sürücüsünün hızlanması
• C)Siyah otomobil sürücüsünün sol şeride geçmesi
• D)Siyah otomobil sürücüsünün beyaz otomobil sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermesi

Açıklama — Beyaz otomobil sürücüsünün beklemesi doğru bir davranıştır çünkü trafik akışında geçiş üstünlüğü olmayan araçlar, diğer araçların geçişini engellememelidir. Sarı otomobil sürücüsünün hızlanması, hız sınırlarını aşmasına veya kontrolsüz bir duruma yol açabilir. Siyah otomobil sürücüsünün sol şeride geçmesi, şerit ihlali veya tehlikeli bir manevra olabilir. Siyah otomobil sürücüsünün beyaz otomobile geçiş hakkı vermesi, trafik akışını aksatabilir. Trafikte her zaman dikkatli olunmalı ve geçiş üstünlüğü kurallarına uyulmalıdır. Unutma: Öncelik her zaman güvenli ve düzenli trafik akışıdır.

3I. Kırmızı ışıkta geçmektedir. II. Sağdan gelen yeşil araca ilk geçiş hakkını vermemektedir. III. Girişi olmayan yol bölümüne girmektedir. Videoya göre, kırmızı otomobil sürücüsü numaralanmış hatalardan hangilerini yapmaktadır?

• A)I ve II
• B)I ve III
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Kırmızı otomobil sürücüsü, kırmızı ışıkta geçerek ve girişi olmayan bir yola girerek iki temel trafik ihlali yapmaktadır. Bu nedenle doğru cevap I ve III'tür. Seçenek II, sağdan gelen araca yol vermeme durumunu içerir, ancak bu videoda belirtilmemiştir. Kırmızı ışıkta geçmek, trafik güvenliğini tehlikeye atan ciddi bir ihlaldir ve girişi olmayan yola girmek de trafik düzenini bozar. Hatırlatma: Trafik ışıkları ve yol işaretleri, güvenli ve düzenli bir trafik akışı sağlamak için mutlaka dikkate alınmalıdır.

4I. Yolun, iki şeritli ve iki yönlü olduğunu II. 1 numaralı aracın gerektiğinde geçme yapabileceğini III. 2 numaralı arcın gerektiğinde geçme yapabileceğini Görseldeki yol çizgileri ve yer işaretlemeleri, numaralanmış ifadelerden hangilerini belirtir?

• A)I ve II
• B)I ve III
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Görselde, ortasında hem devamlı (düz) hem de kesikli (kesik) çizgiden oluşan bir yol çizgisi bulunan, iki yönlü bir karayolu görülmektedir. 1 numaralı ve 2 numaralı araçlar kendi şeritlerinde zıt yönlerde ilerlemektedir. Bu durum, yolun iki şeritli ve iki yönlü olduğunu doğrular, dolayısıyla I. ifade doğrudur. Yolun ortasındaki yan yana çizilmiş devamlı ve kesik çizgilerin anlamı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen önemli bir kurala dayanır: Her sürücü, kendi şeridine en yakın olan çizginin belirttiği kurala uymak zorundadır. Bu kurala göre, 2 numaralı aracın bulunduğu şeride en yakın olan yol çizgisi kesikli çizgidir. Kesikli çizgi, trafik durumu uygun olduğunda ve karşı şerit tehlikeye atılmadığında öndeki aracı geçmenin (sollama yapmanın) serbest olduğunu belirtir. Bu nedenle, 2 numaralı aracın gerektiğinde geçme yapabileceğini belirten III. ifade doğrudur. Diğer yandan, 1 numaralı aracın şeridine en yakın olan çizgi ise devamlı, yani düz çizgidir. Devamlı yol çizgisi, o şeritteki sürücünün şerit değiştirmesini ve sollama yapmasını kesinlikle yasaklar; bu çizgi adeta geçilemez bir duvar gibidir. Dolayısıyla, 1 numaralı aracın geçme yapabileceğini belirten II. ifade yanlıştır. Akılda kalıcı bir ilke olarak, 'Sana yakın olan çizgi senin kuralındır' prensibi bu durumu özetler. Eğer size yakın olan çizgi kesikse geçişe izin vardır, düz ise geçiş yasaktır. Bu temel bilgi, yoldaki güvenliği sağlamak için kritik öneme sahiptir.

5Trafik işaretlerinden hangisi, aracın yük taşıma kapasitesine sınırlama getirir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Bu sorunun doğru cevabı, aracın yük taşıma kapasitesine yönelik bir ağırlık sınırlaması getiren D seçeneğidir. Bu levha, 'Dingil Başına 6 Tondan Fazla Yük Düşen Taşıt Giremez' anlamına gelir. Üzerindeki '6t' ibaresi 6 tonu, altındaki sembol ise aracın dingilini, yani akslarını temsil etmektedir. Bu işaretin, aracın toplam yüklü ağırlığını değil, her bir dingile düşen azami ağırlığı sınırladığına dikkat etmek önemlidir; toplam ağırlık sınırlaması için farklı bir trafik işareti kullanılır. Bu kural, özellikle köprü ve viyadük gibi yapıların dayanıklılığını korumak amacıyla konulur ve doğrudan aracın yüküyle ilgilidir. Diğer seçenekler ise ağırlık değil, boyut sınırlamalarıdır. A seçeneğindeki levha, uzunluğu 10 metreyi aşan araçların girişini yasaklayan bir uzunluk sınırlamasıdır. B seçeneğindeki levha, yanlardan sıkıştıran oklar ve '2.30 m' değeriyle, genişliği 2.30 metreden fazla olan araçların giremeyeceğini bildiren bir genişlik sınırlamasıdır. Benzer şekilde C seçeneğindeki levha, üstten ve alttan oklarla birlikte '3.50 m' değeriyle, yüksekliği 3.50 metreyi geçen araçların girişini engelleyen bir yükseklik sınırlamasıdır. Araçların uzunluk, genişlik ve yükseklik gibi boyutlarına getirilen bu tür sınırlamalara genel olarak 'gabari' denir. Gabari sınırlamaları genellikle tünel, alt geçit gibi fiziksel engellerin bulunduğu yerlerde kullanılırken, ağırlık sınırlamaları yolun ve üzerindeki yapıların taşıma kapasitesini korumayı amaçlar. Bir sürücü, kullandığı aracın hem gabari ölçülerini hem de dingil başına düşen ağırlık da dahil olmak üzere yüklü ağırlığını bilmekle yükümlüdür. Pratik bir ipucu olarak, trafik levhalarında 'm' harfi metreyi ifade eder ve bir boyut sınırlaması anlamına gelirken, 't' harfi tonu ifade eder ve bir ağırlık, yani yük sınırlaması olduğunu gösterir.

6Videoya göre, kırmızı otomobil sürücüsü nasıl davranmalıdır?

• A)Önündeki aracın sağından yoluna devam etmeli
• B)Solundaki şeride geçmeli
• C)Yavaşlamalı ve önündeki aracın arkasından yoluna devam etmeli
• D)Korna çalarak önündeki aracın hızlanmasını istemeli

Açıklama — Kırmızı otomobil sürücüsünün yavaşlayarak önündeki aracın arkasından yoluna devam etmesi doğru bir davranıştır çünkü bu, güvenli takip mesafesini koruyarak olası bir çarpışmayı önler. Önündeki aracın sağından geçmek, sağdan geçişin yasak olduğu durumlarda tehlikeli ve kurallara aykırıdır. Solundaki şeride geçmek ise, uygun bir boşluk ve sinyal verilmeden yapılırsa riskli olabilir. Korna çalarak önündeki aracın hızlanmasını istemek ise agresif bir davranış olup, trafik güvenliğini tehlikeye atabilir. Güvenli sürüş için her zaman takip mesafesini korumak ve sabırlı olmak önemlidir. Unutma: Trafikte aceleci davranmak yerine, güvenli ve sakin bir şekilde ilerlemek her zaman en iyisidir.

7Görsele göre, hangisinin yapılması doğru olur?

• A)2 numaralı aracın, 1 numaralı aracı uyararak yavaşlatması
• B)1 numaralı aracın 2 numaralı araca geçme önceliği vermesi
• C)1 numaralı aracın, 2 numaralı araca geçiş kolaylığı sağlamak için, solundaki şeride geçmesi
• D)2 numaralı aracın, 1 numaralı araç geçtikten sonra sol şeride geçmesi

Açıklama — Bu görselde, ileride yol çalışması nedeniyle sağ şeridin kapandığı iki şeritli bir karayolu görülmektedir. Yolun sağ tarafında bu durumu bildiren 'Yol Çalışması' ve 'Sağdaki Şerit Trafiğe Kapanıyor' gibi uyarı levhaları bulunmaktadır. 1 numaralı araç, trafiğe açık olan sol şeritte seyrine devam ederken, 2 numaralı araç ise kapanmakta olan sağ şerittedir ve güvenli bir şekilde sol şeride geçmek zorundadır. Trafik kurallarına göre, şerit değiştirmek isteyen bir sürücü, geçmek istediği şeritte seyreden araçların geçişini beklemek ve şeridin güvenli olduğundan emin olduktan sonra manevrasını tamamlamakla yükümlüdür. Bu durumda, şerit değiştirmek zorunda olan 2 numaralı araç, halihazırda kendi şeridinde ilerleyen 1 numaralı araca yol vermelidir; çünkü seyir önceliği 1 numaralı araca aittir. Dolayısıyla doğru hareket, 2 numaralı aracın sürücüsünün, 1 numaralı araç geçtikten sonra sol şeridin uygunluğunu kontrol ederek kendi geçişini güvenle yapmasıdır. 2 numaralı aracın, kurallara uygun şekilde kendi şeridinde ilerleyen 1 numaralı aracı korna veya selektörle uyarması ya da yavaşlatması için hiçbir neden yoktur; bu, trafik güvenliğini tehlikeye atan yanlış bir davranıştır. Aynı şekilde, kendi şeridinde seyir önceliğine sahip olan 1 numaralı aracın, şerit değiştirmeye çalışan 2 numaralı araca yol vermesi de beklenmez; bu durum trafiğin doğal akışını bozar ve kaza riski yaratır. 1 numaralı araç zaten kendi şeridinde ilerlediği için 2 numaralı araca kolaylık sağlamak amacıyla özel bir manevra yapma zorunluluğu yoktur; geçiş sorumluluğu tamamen şerit değiştiren 2 numaralı araca aittir. Bu gibi şerit daralması durumlarında, trafiğin düzenli akışı için 'fermuar sistemi' olarak bilinen, sürücülerin sırayla ve birbirlerine saygı göstererek birleşmesi tavsiye edilse de, temel kural daima şerit değiştiren sürücünün, girmek istediği şeritteki araçlara öncelik vermesidir.

8I. Takip mesafesini artırması II. Hızını azaltması III. Bulunduğu şeridin soluna yanaşması Görsele göre, 1 numaralı araç sürücüsünün numaralanmış davranışlardan hangilerini yapması trafik kazası riskini azaltır?

• A)I ve II
• B)I ve III
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli birlikte analiz edelim. Görselde, iki yönlü, virajlı ve dağlık bir yolda seyreden 1 numaralı aracı görüyoruz. Aracın önünde başka bir araç bulunuyor ve yol kenarında sürücüyü uyaran iki kritik trafik levhası yer alıyor: üstteki 'Tehlikeli Viraj' ve alttaki 'Sollama Yasağı' levhası. Bu koşullar, sürücünün kaza riskini en aza indirmek için belirli önlemler almasını zorunlu kılar. Doğru davranışlar I ve II numaralı öncüllerde belirtilmiştir. Birincisi, takip mesafesini artırmak (I) hayati önem taşır. Görüşün kısıtlı olduğu virajlı yollarda, öndeki aracın ne zaman yavaşlayacağı veya ani bir manevra yapacağı öngörülemez. Takip mesafesini artırmak, sürücüye olası bir tehlike anında tepki vermesi ve güvenli bir şekilde durabilmesi için gerekli zamanı ve mesafeyi tanır. İkincisi, hızı azaltmak (II) temel bir gerekliliktir. 'Tehlikeli Viraj' levhası, sürücüyü fizik kurallarının sürüşü doğrudan etkileyeceği bir yol bölümüne yaklaştığı konusunda uyarır. Viraja yüksek hızla girmek, merkezkaç kuvvetinin etkisiyle aracın savrulmasına, şeritten çıkmasına ve sürücünün kontrolü kaybetmesine neden olabilir. Bu nedenle, viraja girmeden önce hızın mutlaka düşürülmesi gerekir. Bu iki davranış, güvenli sürüşün temelini oluşturur ve birbirini tamamlayarak kaza riskini önemli ölçüde azaltır. Üçüncü davranış olan 'bulunduğu şeridin soluna yanaşması' (III) ise kesinlikle yanlış ve son derece tehlikelidir. Görüşün kapalı olduğu bir virajda şeridin soluna, yani yolun merkezine doğru yaklaşmak, karşı yönden gelmesi muhtemel bir araçla kafa kafaya çarpışma riskini en üst düzeye çıkarır. Zaten 'Sollama Yasağı' levhası da bu tür tehlikeli manevraları yasaklamaktadır. Güvenli sürüş prensibi, bu gibi durumlarda sürücünün kendi şeridi içinde, merkez çizgiden uzak, güvenli bir konumda kalmasını gerektirir. Bu nedenle, III numaralı davranışı içeren tüm seçenekler doğrudan hatalıdır. Bir seçeneğin doğru olabilmesi için hem gerekli önlemleri içermesi hem de tehlikeli bir eylem barındırmaması gerekir. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca sürücüler, hızlarını yol, trafik ve hava şartlarına göre ayarlamakla yükümlüdür ve özellikle görüşün yetersiz olduğu tepe üstleri, dönemeçler ve kavşaklara yaklaşırken hızlarını azaltmak zorundadır. Unutulmaması gereken basit bir kural şudur: Tehlike levhası gördüğünüzde hızınızı azaltın ve öndeki araçla aranızdaki mesafeyi artırın; şeridinizin soluna değil, kendi şeridinizdeki güvenli pozisyonunuza sadık kalın.

9Görseldeki yolda, numaralanmış araçlardan hangileri en fazla 70 km/saat hızla yollarına devam edebilir?

• A)Yalnız 4
• B)1 ve 2
• C)2 ve 3
• D)3 ve 4

Açıklama — Bu soruyu doğru yanıtlamak için görseldeki trafik bilgilendirme levhasını dikkatle incelememiz gerekmektedir. Levha, üzerinde seyredilen yol kesiminde araç cinslerine göre farklı azami hız limitleri uygulandığını göstermektedir. Soruda, hangi numaralı araçların en fazla 70 km/saat hızla gidebileceği sorulmaktadır. Levhanın sol tarafında, otomobil sembolünün altında 70 km/saat hız limiti belirtilmiştir. Görseldeki 1 ve 2 numaralı araçlar otomobil sınıfında olduğundan, bu yol kesimindeki yasal azami hızları 70 km/saattir. Bu nedenle doğru cevap 1 ve 2 numaralı araçları içeren seçenektir. Diğer araçları incelediğimizde, 3 ve 4 numaralı araçların kamyon veya benzeri ağır taşıt sınıfına girdiğini görürüz. Levhanın sağ tarafındaki kamyon sembolü için ise daha düşük bir azami hız limiti, örneğin 60 km/saat, belirlenmiştir. Dolayısıyla 3 ve 4 numaralı araçlar 70 km/saat hızla seyredemezler ve bu araçları içeren seçenekler yanlıştır. Bu sorunun temelinde yatan kural, trafik işaret levhalarının, bulundukları yol kesimi için genel hız kurallarını özelleştirerek özel bir hız sınırı belirlemesidir. Sürücüler her zaman yol üzerindeki işaretlere uymak zorundadır, çünkü bu işaretler o anki yol durumu için belirlenmiş en güncel ve geçerli kuralları ifade eder. Araçların cinsine göre farklı hız limitleri uygulanmasının amacı, trafik güvenliğini ve akışını optimize etmektir. Kısacası, sürücü levhayı okumalı, kendi aracının hangi sınıfa girdiğini bilmeli ve hızını bu özel kurala göre ayarlamalıdır.

10Görsele göre, numaralı araçlardan hangileri hatalı geçme yapmaktadır?

• A)Yalnız 2
• B)Yalnız 3
• C)2 ve 3
• D)1, 2 ve 3

Açıklama — Görseldeki yol, iki gidiş ve bir geliş şeridinden oluşan, tırmanma şeridi bulunan bir karayolunu göstermektedir. Bu durumda hatalı geçme yapan tek araç 3 numaralı otomobildir. 3 numaralı aracın hatası, kendi gidiş yönüne ayrılmış şeritleri karşı yönden gelen trafiğe ait şeritten ayıran devamlı (düz) çizgiyi ihlal ederek sollamaya çıkmasıdır. Karayolları trafik kurallarına göre, devamlı yol çizgileri boyunca şerit değiştirmek ve sollama yapmak kesinlikle yasaktır. Bu çizgiler, genellikle görüşün kısıtlı olduğu tepe üstü veya viraj gibi tehlikeli noktalarda, sürücülerin karşı şeride geçmesini önleyerek can güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılır. 3 numaralı sürücü bu kuralı çiğneyerek hem kendi güvenliğini hem de karşı yönden gelebilecek sürücülerin güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Diğer yandan, 2 numaralı kamyonun yaptığı geçiş işlemi kurallara uygundur. Kamyon, kendi gidiş yönüne ayrılmış olan ve yavaş giden 1 numaralı otobüsü geçmek için kullanılan orta şeride, kesik çizgiyi takip ederek geçmiştir. Kesik yol çizgileri, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmemek şartıyla şerit değiştirilebileceğini ve sollama yapılabileceğini belirtir. 1 numaralı otobüs ise kendi şeridinde normal seyrine devam etmektedir. Bu nedenle, hatalı geçiş yapan yalnızca 3 numaralı araçtır. Trafikteki bu temel kuralı akılda tutmak için şu benzetme kullanılabilir: Devamlı çizgi geçilmesi yasak bir duvar, kesik çizgi ise kontrol edilerek geçilebilecek bir kapı gibidir.

11Görseldeki kavşakta ilk geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)3 - 2 - 1
• B)1 - 3 - 2
• C)2 - 1 - 3
• D)1 - 2 - 3

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu görseldeki kavşak geçiş hakkı sorusunu kuralları adım adım uygulayarak çözümleyelim. Görselde bir ana yol ile bu yola bağlanan bir tali yolun oluşturduğu bir T kavşağı bulunmaktadır. 1 ve 3 numaralı araçlar ana yolda, 2 numaralı araç ise önündeki 'Yol Ver' levhasından da anlaşıldığı üzere tali yoldadır. Trafik kurallarının temel önceliklerinden biri, tali yoldan gelen araçların ana yoldaki araçlara yol vermesi gerektiğidir. Bu sebeple, 2 numaralı araç hem 1 hem de 3 numaralı araca yol vermek zorunda olduğu için kavşaktan en son geçecektir. Bu ilk adımla bile doğru sıralamanın son aracının 2 numara olduğunu belirleyebiliriz. Şimdi, ana yolda bulunan 1 ve 3 numaralı araçlar arasındaki geçiş hakkını netleştirmeliyiz. Her iki araç da ana yolda olup aynı önceliğe sahip gibi görünse de, manevraları farklıdır. 1 numaralı araç düz ilerlerken, 3 numaralı araç sola dönüş yapmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, kavşaklarda sola dönüş yapan sürücüler, karşıdan gelen ve düz gitmekte olan araçlara geçiş hakkı vermek zorundadır. Bu durumda, sola dönen 3 numaralı araç, karşı yönden düz gelen 1 numaralı aracın geçmesini beklemelidir. Tüm bu kuralları birleştirdiğimizde doğru geçiş sıralaması şu şekilde oluşur: Önce ana yolda düz giden 1 numaralı araç, ardından ana yolda dönüş manevrasını tamamlayan 3 numaralı araç ve son olarak tali yoldan kavşağa katılan 2 numaralı araç geçer. Bu nedenle doğru sıralama 1 - 3 - 2 şeklindedir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakarsak; B seçeneği (2 - 1 - 3) tali yoldaki araca hatalı bir şekilde ilk geçiş hakkını verir. C seçeneği (3 - 2 - 1) hem dönüş yapan aracı düz gidenden önce hem de tali yoldaki aracı ana yoldakinden önce geçirerek iki temel kuralı ihlal eder. D seçeneği (1 - 2 - 3) ise 1 numaralı aracı doğru bir şekilde ilk sıraya koysa da, tali yoldaki 2 numaralı aracı ana yoldaki 3 numaralı araçtan önce geçirerek ana yol-tali yol önceliği kuralını göz ardı ettiği için hatalıdır. Bu sorunun temel aldığı ilke, ana yolun akıcılığını korumak ve dönüş manevralarının güvenli bir şekilde yapılmasını sağlayarak kavşaklarda karmaşayı önlemektir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Önce levhalara bakın, tali yoldaysanız bekleyin. Ardından ana yoldaki araçların manevralarına bakın; düz gidenin dönüş yapana göre geçiş önceliği vardır.

12Görsele göre, Adana istikametine gitmek isteyen 1 numaralı araç sürücüsü hakkında hangisi söylenemez?

• A)Araç ışıklarını doğru yerde kullanmadığı
• B)Kamyon sürücüsünü zor durumda bırakmadığı
• C)Dönüş öncesi doğru şeride girmediği
• D)Geçme kurallarına uymadığı

Açıklama — Merhaba sürücü adayı, bu soruyu en ince ayrıntısına kadar açıklayarak aklınızda hiç şüphe bırakmayacağım. Görselde, çok şeritli bir bölünmüş yolda ilerleyen araçları görüyoruz. 1 numaralı beyaz otomobil, orta şeritte seyrediyor ve sağ tarafındaki kamyonun hemen önünde, neredeyse kör noktasında bulunuyor. Sürücünün amacı, ilerideki 'Ankara Adana' çıkışından Adana istikametine dönmektir ve bu niyetini sağ sinyalini yakarak belli etmektedir. Ancak, çıkışa çok yaklaşmış olmasına rağmen hala orta şerittedir ve bu durum bir dizi kural ihlalini beraberinde getirmektedir. Soruda bizden, bu sürücü hakkında hangisinin söylenemeyeceği isteniyor. Bu tür olumsuz sorularda, seçeneklerden üçünün sürücünün yaptığı bir hatayı doğru olarak belirttiğini, birinin ise yanlış bir ifade olduğunu unutmamalıyız. Doğru cevap olan 'Kamyon sürücüsünü zor durumda bırakmadığı' ifadesi, bu sürücü hakkında söylenemeyecek tek şeydir, çünkü bu ifade gerçeğin tam tersidir. 1 numaralı aracın sürücüsü, bulunduğu konumdan Adana çıkışına girebilmek için aniden sağ şeride, yani kamyonun önüne kırmak zorundadır. Bu ani ve tehlikeli manevra, kamyon şoförünü kesinlikle zor durumda bırakır; onu ya sert bir fren yapmaya ya da kazadan kaçınmak için başka bir tehlikeli manevraya zorlar. Dolayısıyla, sürücünün kamyonu zor durumda bırakmadığını söylemek mümkün değildir, bu yüzden bu ifade 'söylenemez' ve doğru cevaptır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna, yani bu ifadelerin sürücü için neden söylenebilir olduğuna bakalım. 'Araç ışıklarını doğru yerde kullanmadığı' ifadesi doğrudur. Sinyal, bir manevraya başlamadan makul bir süre ve mesafe öncesinde, doğru şeritteyken verilmelidir ki diğer sürücüler niyetinizi anlayıp tedbir alabilsin. Bu sürücü ise sinyalini hem yanlış şeritte hem de manevraya çok az bir mesafe kala yakmıştır, bu hatalı bir kullanımdır. 'Dönüş öncesi doğru şeride girmediği' ifadesi de bariz bir şekilde doğrudur. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, bir yoldan çıkacak veya dönecek sürücüler, gidecekleri yöne en yakın şeride yeterince önceden girmelidir. Sağdan bir çıkışa yönelecek bu sürücünün, çok daha geriden güvenli bir şekilde sağ şeride geçmiş olması gerekirdi. 'Geçme kurallarına uymadığı' ifadesi de sürücünün yaptığı bir başka hataya işaret eder. Burada asıl ihlal edilen, güvenli şerit değiştirme kuralıdır; temel prensip, girilecek şeridin güvenli olduğundan emin olmak ve diğer yol kullanıcılarını tehlikeye atmamaktır. Sürücünün kamyonun bu kadar yakınındayken şerit değiştirmeye çalışması, güvenli şerit değiştirme ve diğer sürücüyü tehlikeye atmama kuralının açık bir ihlalidir. İhlal edilen temel trafik ilkesi, 'öngörülü ve planlı sürüş' yapmaktır. Sürücüler, varacakları noktayı ve güzergahı önceden bilmeli, buna göre şeritlerini zamanında ve güvenli bir şekilde ayarlamalıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Trafikte son dakika kararları, kaza davetiyesidir. Çıkışı kaçırmamak için yapılan ani bir hamle, hayatınıza mal olabilir. Güvenli olan, gerekirse çıkışı kaçırıp bir sonraki güvenli noktadan dönmektir.

13Görseldeki gibi bir karşılaşmada, 2 numaralı araç sürücüsü ne yapmalıdır?

• A)Geçiş önceliğini kendisi kullanmalı
• B)Hızlanıp köprüye 1 numaralı araçtan önce girmeli
• C)Geçiş önceliğini 1 numaralı araca vermeli
• D)1 numaralı aracın daralan yol bölümüne girmemesi için selektör yaparak uyarmalı

Açıklama — Bu görselde, iki yönlü bir yolda seyreden 1 numaralı otomobil ile 2 numaralı kamyonun, aynı anda iki aracın yan yana geçemeyeceği kadar dar bir köprüye yaklaştığı bir karşılaşma durumu betimlenmektedir. Sorunun çözümündeki en kritik unsur, 2 numaralı aracın bulunduğu taraftaki trafik işaret levhasıdır. Doğru cevap, 2 numaralı aracın geçiş önceliğini 1 numaralı araca vermesi gerektiğidir ve bu zorunluluk tamamen bu levhanın anlamına dayanmaktadır. 2 numaralı sürücünün gördüğü, kare veya dikdörtgen şeklinde, kırmızı zeminli 'Karşıdan Gelene Yol Ver' levhası, kendisine daralan bu yol kesiminde geçiş üstünlüğünün olmadığını, bu nedenle durup karşıdan gelen aracın geçişini beklemesi gerektiğini kesin bir dille bildirir. Bu levha, bir zorunluluk ifade eder. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; geçiş önceliğini kendisinin kullanması, mevcut trafik işaretinin tam tersi bir davranış olacağı için hatalıdır. Hızlanarak köprüye önce girmeye çalışmak, hem bu açık kuralı ihlal etmek hem de köprü üzerinde tehlikeli bir sıkışmaya veya kazaya sebebiyet vermek anlamına gelir ki bu kesinlikle yanlıştır. Selektör yaparak 1 numaralı aracı uyarmak ise, geçiş hakkı kendisinde olmayan bir sürücünün hakkı olmayan bir önceliği zorla talep etme girişimidir ve trafik adabına aykırı, agresif bir davranıştır. İlgili temel trafik kuralı, iki aracın güvenle geçemeyeceği kadar daralan yol kesimlerinde geçişin trafik işaretleriyle düzenlenmesidir. 'Karşıdan Gelene Yol Ver' levhasını gören sürücü, daralan bölüme girmeden uygun bir mesafede beklemeli ve karşıdan gelen araçların geçişini tamamlamasını sağlamalıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Trafik levhasındaki iki oktan sizin gidiş yönünüzü gösteren ok kırmızı renkte ise, bu sizin için bir 'dur' sinyalidir; geçiş hakkı, oku beyaz olan karşı yöndeki sürücüdedir.

14Geçiş üstünlüğüne sahip araçların, duyulan uyarı işaretini aldığımızda, ilk önce yapmamız gereken hangisidir?

• A)Derhal sağ şeride yanaşmak
• B)Sesin yönünü tayin etmek
• C)Kavşakta bulunuyorsak, kavşağı hemen boşaltmak
• D)Önümüzdeki araçları, hızlanmaları için uyarmak

Açıklama — Geçiş üstünlüğüne sahip araçların uyarı işaretlerini duyduğumuzda, ilk olarak sesin yönünü tayin etmek önemlidir. Bu, aracın nereden geldiğini belirleyerek doğru ve güvenli bir şekilde yol vermemizi sağlar. Diğer seçenekler, sesin yönünü belirlemeden yapılan hareketler olduğu için yanlış olabilir; örneğin, sağ şeride yanaşmak veya kavşağı boşaltmak, aracın geliş yönüne göre tehlikeli olabilir. Trafik güvenliği ilkelerine göre, geçiş üstünlüğüne sahip araçlara güvenli ve hızlı bir şekilde yol vermek esastır. Pratik ipucu: Siren sesi duyduğunuzda, panik yapmadan önce derin bir nefes alın ve sesin yönünü dikkatlice belirleyin.

15I. Hızlarını artırmaları II. Virajı dar bir kavisle almaları II. Öndeki aracı geçmeleri Görseldeki gibi bir karayolu bölümünde seyreden sürücülerin, numaralanmış davranışlardan hangilerini yapmaları tehlikeli durumların oluşmasına neden olur?

• A)I ve II
• B)I ve III
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Merhaba sürücü adayı, bu soruyu ve arkasındaki mantığı kavrayarak sürüş hayatınız boyunca daha güvenli kararlar alabilirsiniz. Görselde, ilerisi net olarak görünmeyen, keskin bir viraja yaklaşan bir yol bölümü bulunmaktadır. Bu tür yollar genellikle dağlık veya ağaçlık alanlarda bulunur ve görüş mesafesi oldukça kısıtlıdır. Bu koşullar altında, soruda belirtilen üç davranışın da neden tehlikeli olduğunu tek tek inceleyelim. Birincisi, hızı artırmak, fizik kuralları gereği viraja hızlı giren bir aracın merkezkaç kuvvetinin etkisiyle savrulma ve şeridinden çıkma riskini ciddi şekilde artırır. Güvenli sürüşün temel prensibi, viraja girmeden önce yavaşlamak, viraj içinde ise sabit bir hızı korumaktır. İkincisi, sola dönülen bu tip bir virajı dar bir kavisle almak, aracın karşı şeride tehlikeli bir şekilde taşmasına neden olur. Bu durum, karşı yönden gelen bir araçla kafa kafaya çarpışma gibi feci bir kazaya yol açabilir. Doğru ve güvenli teknik, bu tür sola virajlarda şeridin mümkün olduğunca sağına yanaşarak geniş bir kavisle dönmektir. Üçüncüsü, öndeki aracı geçmeye çalışmak, yani sollama yapmak, viraj nedeniyle ilerisi görülemediği için son derece tehlikelidir. Karşıdan aniden bir aracın belirmesi durumunda, ne sollama yapan sürücünün ne de karşıdan gelenin kazadan kaçınmak için yeterli zamanı ve mesafesi olmayacaktır. Zaten karayolları trafik kuralları, görüşün yetersiz olduğu tepe üstü ve dönemeç gibi yerlerde öndeki aracı geçmeyi kesin olarak yasaklar. Bu nedenlerle, soruda listelenen her üç davranış da tek başına veya birlikte yapıldığında ciddi kaza riskleri oluşturur. Dolayısıyla doğru cevap, tüm bu tehlikeli davranışları içeren seçenektir. Diğer seçenekler, tehlikeli olan davranışlardan yalnızca bir veya ikisini içerdiği için eksik kalmaktadır ve sorunun bütününü kapsamamaktadır. Unutulmamalıdır ki, görünmeyen yol bilinmeyen tehlikeler barındırır; bu gibi virajlar ve tepe üstleri sürücüye yavaşlaması, şeridinde kalması ve sabırlı olması gerektiğini hatırlatır.

16"İşaret levhalarına yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler dışında; yerleşim birimleri içinde - - - - metre ve yerleşim birimleri dışında - - - - metre mesafede duraklamak yasaktır." Bu cümlede boş bırakılan yerlere hangileri getirilmelidir?

• A)15 - 100
• B)20 - 150
• C)30 - 200
• D)40 - 250

Açıklama — İşaret levhalarına yaklaşırken duraklamanın yasak olduğu mesafeler, yerleşim birimleri içinde 15 metre, yerleşim birimleri dışında ise 100 metredir. Bu kural, sürücülerin trafik işaretlerini net bir şekilde görebilmesi ve trafik akışını engellememesi için konulmuştur. Diğer seçenekler, bu mesafeleri gereksiz yere uzatarak trafik düzenini bozabilir ve sürücüler için kafa karışıklığı yaratabilir. Trafik güvenliği açısından, işaret levhalarına yaklaşırken dikkatli olmak ve bu mesafeleri korumak önemlidir. Hatırlatma: Şehir içinde 15 metre, şehir dışında 100 metre kuralını aklınızda tutun.

17I. Yeteri kadar aydınlatılmış yollara girdiğimizde II. Yayalarla aynı yönde ilerliyorsak III. Demiryolu geçidine geldiğimizde IV. Geceleyin önümüzdeki aracı geçeceğimiz zaman Uzun hüzmeli far açıkken, numaralanmış durumlardan hangileri olursa kısa hüzmeli farı kullanmalıyız?

• A)I ve II
• B)I ve IV
• C)II ve III
• D)I, III ve IV

Açıklama — Uzun hüzmeli farlar, diğer sürücülerin gözlerini kamaştırabileceği için yeteri kadar aydınlatılmış yollara girdiğimizde ve geceleyin önümüzdeki aracı geçeceğimiz zaman kısa hüzmeli farları kullanmalıyız. Bu durumlarda kısa farlar, hem yolu yeterince aydınlatır hem de karşıdan gelen veya önümüzdeki araç sürücülerinin görüşünü engellemez. Diğer seçeneklerdeki yayalarla aynı yönde ilerlemek ve demiryolu geçidine gelmek, farların uzun veya kısa olmasını gerektiren durumlar değildir. Trafik güvenliği açısından, kısa farları kullanmak, karşıdan gelen araçların sürücülerinin gözlerini kamaştırmamak için önemlidir. Pratik ipucu: Karşıdan gelen bir araç gördüğünüzde veya önünüzde bir aracı takip ederken kısa farları tercih edin.

18Görseldeki otoyol bilgi levhası hangisini bildirir?

• A)Cep telefonu sinyalinin güçlü olduğunu
• B)Radyo yayınlarının yol boyunca dinlenebileceğini
• C)Ücretli otoyola girileceğini
• D)Yol boyunca elektronik denetleme sisteminin olduğunu

Açıklama — Görselde yer alan otoyol bilgi levhası, sürücüleri önemli bir yol durumu hakkında bilgilendirmektedir. Levha üzerinde görülen 'HGS' ibaresi, 'Hızlı Geçiş Sistemi'nin kısaltmasıdır. Bu sistem, Türkiye'deki ücretli otoyol, köprü ve tünel geçişlerinde kullanılan bir elektronik ücret toplama sistemidir. Dolayısıyla, bir yolda HGS levhasının bulunması, o yolun ücretli olduğunu ve geçişin bu sistem aracılığıyla tahsil edileceğini açıkça gösterir. Bu nedenle levha, ücretli bir otoyola girileceğini bildirmektedir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; levhanın cep telefonu sinyal gücüyle bir ilgisi yoktur, zira karayollarında bu bilgiyi veren standart bir trafik işareti bulunmamaktadır. Benzer şekilde, bu levha bir radyo yayınını veya trafik radyosunu işaret etmez; bu tür bilgilendirmeler için genellikle üzerinde radyo frekansının yazdığı farklı levhalar kullanılır. Son olarak, levha bir elektronik denetleme sisteminin (EDS) varlığını da göstermez. HGS bir ücretlendirme sistemi iken, EDS hız veya kural ihlallerini denetleyen bir sistemdir ve genellikle kamera sembolü içeren levhalarla belirtilir. Trafik kuralları gereği, bu gibi bilgi işaretleri, sürücülerin girecekleri yola hazırlıklı olmalarını, örneğin HGS etiketlerinin durumunu veya bakiyelerini kontrol etmelerini sağlamak amacıyla yerleştirilir. Akılda kalıcı olması için, HGS kısaltmasını gördüğünüzde bunun daima bir ücretli geçiş noktasına yaklaştığınız anlamına geldiğini hatırlayabilirsiniz; kısacası, HGS ücretli yol demektir.

19Videodaki tehlikeli durum, sürücülerin hangi kuralı ihlal etmeleri sonucunda oluşmuştur?

• A)Şerit takip kuralını
• B)Takip mesafesi kuralını
• C)Geçme kuralını
• D)Kavşaklarda ilk geçiş hakkı kuralını

Açıklama — Şerit takip kuralı, sürücülerin belirli bir şeritte seyretmelerini ve şerit değiştirmek istediklerinde uygun sinyal vererek dikkatli bir şekilde manevra yapmalarını gerektirir. Bu kural ihlal edildiğinde, sürücüler diğer araçların yolunu kesebilir veya kazalara sebep olabilir. Takip mesafesi kuralı, önünüzdeki araçla güvenli bir mesafe bırakmayı içerir ve bu durumda ihlal edilmemiştir. Geçme kuralı, başka bir aracı geçerken dikkatli ve kurallara uygun davranmayı gerektirir, ancak bu soruda geçme ile ilgili bir ihlal yoktur. Kavşaklarda ilk geçiş hakkı kuralı, kavşaklarda hangi aracın önce geçeceğini belirler ve bu durumla ilgisi yoktur. Pratik ipucu: Şerit değiştirmeden önce mutlaka aynalarınızı kontrol edin ve sinyal verin.

20Hangisi trafik kaza oranını etkileyen etmenlerden biri değildir?

• A)Aracın yük durumu
• B)Kural ihlalleri
• C)Araç bakımları
• D)Aracın beygir gücü

Açıklama — Aracın beygir gücü, bir aracın motor performansını belirler ancak doğrudan trafik kaza oranını etkilemez. Kazalar genellikle sürücü hataları, kural ihlalleri veya aracın fiziksel durumu nedeniyle meydana gelir. Aracın yük durumu, aracın dengesini ve fren mesafesini etkileyerek kazalara yol açabilir. Kural ihlalleri, trafik düzenini bozarak kaza riskini artırır. Araç bakımları ise aracın güvenli çalışmasını sağladığı için önemlidir. Araç bakımlarının düzenli yapılması, trafik güvenliği ilkelerinden biridir. Hatırlatma: Aracın performansından çok, sürücünün dikkatli ve kurallara uygun davranması kazaları önler.

21I. Rot başlarının boşluk yapması II. Ön cam sileceklerinin çalışmaması III. Park lambalarının yanmaması IV. Kısa hüzmeli far ayarının bozuk olması Araç muayenesi sırasında, numaralanmış arızalardan hangileri ağır kusur olarak değerlendirilir?

• A)I ve IV
• B)II ve IV
• C)I, II ve III
• D)II, III ve IV

Açıklama — Araç muayenesi sırasında rot başlarının boşluk yapması, ön cam sileceklerinin çalışmaması ve park lambalarının yanmaması ağır kusur olarak değerlendirilir çünkü bu arızalar aracın güvenli sürüş yeteneğini ciddi şekilde etkiler. Rot başlarının boşluk yapması direksiyon hakimiyetini zayıflatır, sileceklerin çalışmaması yağışlı havalarda görüşü engeller ve park lambalarının yanmaması aracın gece veya düşük görüş koşullarında fark edilmesini zorlaştırır. Kısa hüzmeli far ayarının bozuk olması ise genellikle hafif kusur olarak değerlendirilir, çünkü bu durum diğer sürücülerin gözünü alabilir ama aracın temel güvenliğini doğrudan etkilemez. Araç muayenesine gitmeden önce temel güvenlik ekipmanlarının çalıştığını kontrol etmek, muayeneden geçme şansınızı artırır.

22Hangisi aracın durma mesafesini etkileyen faktörlerden biri değildir?

• A)Kaplamanın cinsi
• B)Yolun eğimi
• C)Aracın hızı
• D)Aracın beygir gücü

Açıklama — Aracın beygir gücü, aracın hızlanma kapasitesini etkiler ancak durma mesafesi üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur. Durma mesafesi, fren mesafesi ve tepki mesafesinin toplamıdır ve bu mesafeyi etkileyen faktörler arasında yolun kaplaması, eğimi ve aracın hızı bulunur. Kaplamanın cinsi ve yolun eğimi, aracın yol tutuşunu ve frenleme süresini etkilerken, aracın hızı doğrudan durma mesafesini uzatır. Trafik güvenliği açısından, sürücüler hızlarını yol ve hava koşullarına göre ayarlamalıdır. Unutmayın: Hız arttıkça durma mesafesi katlanarak artar.

23Hangisini yapmak çevrenin temiz kalmasına katkı sağlar?

• A)Gereksiz yere korna çalmak
• B)Seyahat esnasında, yiyecek atıklarını otoyol kenarlarına bırakmak
• C)Egzoz emisyon ölçümünü geciktirmek
• D)Araç bakımlarını zamanında yaptırmak

Açıklama — Araç bakımlarını zamanında yaptırmak, motorun verimli çalışmasını sağlar ve egzoz emisyonlarını azaltarak çevre kirliliğini önler. Gereksiz yere korna çalmak gürültü kirliliğine neden olur, yiyecek atıklarını otoyol kenarlarına bırakmak çevreyi kirletir, egzoz emisyon ölçümünü geciktirmek ise hava kirliliğini artırır. Araçların düzenli bakımı, hem çevre sağlığı hem de trafik güvenliği açısından önemlidir. Hatırlatma: Araç bakımını zamanında yaptırmak, hem çevreyi korur hem de aracınızın ömrünü uzatır.