6 Ağustos 2026 Trafik ve Çevre Bilgisi Soruları

1Aşağıdakilerden hangisi Kara Yolları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerindendir?

• A)Belediye sınırları içindeki yollarda park düzeni, işaretleme, yaya ve okul geçitlerini belirlemek
• B)Kara yolları üzerinde ilk yardım istasyonları kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak
• C)Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak ve kara yollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmak
• D)Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek ve bunları her safhada denetlemek

Açıklama — Kara Yolları Genel Müdürlüğü, trafik kazalarının nedenlerini analiz ederek gerekli önleyici teknik tedbirleri almak veya aldırmakla yükümlüdür. Bu, yolların güvenliğini artırmak amacıyla yapılan bir çalışmadır. Diğer seçenekler ise belediyelerin veya farklı kurumların sorumluluk alanına girer; örneğin, park düzeni ve yaya geçitleri belediyelerin görevlerindendir. Sürücü kurslarının açılması ve denetlenmesi ise Milli Eğitim Bakanlığı'nın yetkisindedir. Hatırlatma: Kara Yolları Genel Müdürlüğü, yolların yapımı, bakımı ve güvenliği ile ilgili teknik düzenlemelerden sorumludur.

2Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çokyük ağırlığına veya yolcu ve hizmetli sayısına ne denir?

• A)Dingil ağırlığı
• B)Azami ağırlık
• C)Taşıma sınırı
• D)Gabari

Açıklama — "Taşıma sınırı, bir aracın güvenle taşıyabileceği en fazla yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısını ifade eder. Gabari, aracın dış boyutlarıyla ilgilidir ve yükseklik, genişlik gibi ölçüleri kapsar. Dingil ağırlığı, aracın bir dingilinin taşıyabileceği maksimum yükü belirtir. Azami ağırlık ise aracın toplam ağırlık kapasitesini ifade eder. Araçların taşıma sınırını aşmamak, hem güvenlik hem de yasal sorumluluk açısından önemlidir. Hatırlatma: Aracınızın kapasitesini aşmak, fren mesafesini uzatır ve kazalara davetiye çıkarır."

3Kavşağa yaklaşan bir sürücü, trafik işaret ışığının aralıklarla kırmızı yanıp söndüğünü fark etmiştir. Bu durumda sürücü nasıl davranmalıdır?

• A)Durmalı, ilk geçiş hakkını kendisi kullanmalı
• B)Hızını sabit tutmalı, kontrollü bir şekilde geçmeli
• C)Hızını azaltmalı, kontrollü bir şekilde durmadan geçmeli
• D)Durmalı, ilk geçiş hakkını diğer yönden gelen araçlara vermeli

Açıklama — Kırmızı ışığın aralıklarla yanıp sönmesi, sürücüye "dur" işareti verir ve bu durumda sürücü tamamen durarak diğer yönden gelen araçlara yol vermelidir. Bu, kavşaklarda çarpışma riskini azaltmak için önemlidir. Diğer seçenekler, sürücünün durmadan geçmesini önerdiği için yanlıştır ve bu durum trafik güvenliğini tehlikeye atar. Kırmızı ışıkta durmak, temel trafik kurallarından biridir ve ihlali ciddi sonuçlar doğurabilir. Hatırlatma: Yanıp sönen kırmızı ışık, her zaman durmayı ve dikkatli olmayı gerektirir.

4Şekildeki trafik işaretinin anlamı nedir?

• A)Hemzemin geçit
• B)Kontrollü demir yolu geçidi
• C)Kontrolsüz demir yolu geçidi
• D)Tramvay hattı ile oluşan kavşak

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruda gördüğümüz trafik işareti, kırmızı çerçeveli üçgen şekliyle bir tehlike uyarı işaretidir ve sürücüleri ileride karşılaşacakları bir duruma karşı önceden bilgilendirme amacı taşır. Levhanın içinde ise yan profilden çizilmiş, üzerinde pantografı (elektrik hattına temas eden parça) bulunan bir tramvay silüeti bulunmaktadır. Bu görsel, sürücünün ilerideki yol kesiminin bir tramvay hattı ile kesiştiğini, yani bir kavşak oluşturduğunu net bir şekilde ifade eder. Bu nedenle doğru cevap 'Tramvay hattı ile oluşan kavşak' seçeneğidir. Bu işaret, sürücünün bu özel kavşağa yaklaşırken hızını düşürmesi, dikkatini artırması ve tramvayın geçişine hazırlıklı olması gerektiğini bildirir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. 'Hemzemin geçit' seçeneği, karayolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği yerler için kullanılan genel bir tanımdır; ancak bu levha özel olarak tramvay hattını işaret ederek tehlikeyi daha spesifik bir şekilde belirtmektedir. 'Kontrollü demir yolu geçidi' seçeneği yanlıştır, çünkü bu tür geçitler üzerinde bariyer veya çit sembolü bulunan farklı bir tehlike uyarı işareti ile belirtilir. 'Kontrolsüz demir yolu geçidi' seçeneği de hatalıdır; bu durum ise genellikle üzerinde buharlı lokomotif sembolü taşıyan bir levha ile gösterilir. Kısacası, diğer üç seçenek genel olarak trenler için kullanılan demir yolu hatlarını ifade ederken, levhadaki araç açıkça bir tramvaydır. Burada bilinmesi gereken en temel güvenlik ilkesi geçiş hakkı kuralıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, trafik ışığı veya başka bir işaretle aksi belirtilmedikçe, tramvay gibi raylı sistem araçlarının karayolu ile kesiştikleri yerlerde geçiş önceliği bulunur. Bu levhayı gören sürücü, yavaşlamalı, tramvayın gelip gelmediğini dikkatle kontrol etmeli ve geçiş hakkını mutlaka tramvaya vermelidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Levhadaki resim neyse, yoldaki tehlike de odur; bu bir tren değil, şehir içi aracı olan tramvaydır ve kavşakta geçiş üstünlüğü daima ondadır.

5“Trafik kazalarında insan, araç, yol ve iklim koşulları etkili olmaktadır.” Buna göre aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi yol koşullarından kaynaklanan bir tehlike olabileceğini bildirir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Bu ehliyet sınavı sorusunun temelinde, trafik kazalarına etki eden faktörlerden 'yol koşullarını' diğer faktörlerden ayırt etme becerisi yatmaktadır. Yol koşulları, yolun fiziksel yapısı, geometrisi ve yüzeyiyle ilgili durumları ifade eder. Bu bilgiyle seçenekleri değerlendirdiğimizde, doğru cevap olan 'Tehlikeli Eğim (İniş)' levhası, yolun fiziksel ve geometrik bir özelliğini doğrudan bildirir. Levha üzerindeki %10'luk oran, yolun her 100 metrelik yatay mesafede 10 metre alçalacağını gösterir. Yolun eğimi, sürücünün fren mesafesini, hız kontrolünü ve vites seçimini doğrudan etkileyen bir yol koşulu olduğu için bu levha, net bir şekilde yol koşulundan kaynaklanan bir tehlikeyi işaret eder. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim. A seçeneğindeki 'İki Yönlü Trafik' levhası, tek yönlü bir yoldan çıkılıp karşıdan da trafiğin geldiği bir yola girileceğini belirtir; bu durum yolun fiziksel bir kusurunu değil, trafiğin akış düzenindeki bir değişikliği ve karşıdan gelebilecek araç tehlikesini bildirir. C seçeneğindeki 'Dönel Kavşak Yaklaşımı' levhası, ileride bir kavşak olduğunu haber verir ve buradaki temel tehlike, yolun eğimi veya yüzey bozukluğu gibi bir fiziksel koşuldan ziyade, kavşaktaki geçiş üstünlüğü kuralları ve diğer araçlarla olan etkileşimden kaynaklanır. D seçeneğindeki 'Vahşi Hayvan Çıkabilir' levhası ise tehlikenin yolun kendisinden değil, yola dışarıdan dahil olabilecek çevresel bir faktörden, yani bir hayvandan kaynaklandığını anlatır. Genel bir kural olarak, kırmızı üçgen içindeki tüm bu işaretler 'Tehlike Uyarı İşaretleri'dir ve sürücüyü ilerideki potansiyel bir tehlikeye karşı uyararak hızını azaltması ve dikkatini artırması gerektiğini bildirir. Özellikle tehlikeli iniş durumunda, fren sisteminin aşırı ısınıp etkisini kaybetmesini önlemek için, aracın hızına uygun küçük bir vitesle inerek motor freninden yararlanmak en doğru ve güvenli sürüş tekniğidir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: Tehlike yolun 'kendisi' ile mi ilgili, yoksa yoldaki bir 'kural' veya yola 'dışarıdan girebilecek bir unsur' ile mi? Eğim, doğrudan yolun kendisiyle ilgili bir tehlikedir.

6Şekildeki trafik işaretlerinin anlamları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A)I. Yol ver - II. Girişi olmayan yol
• B)I. Dur - II. Taşıt trafiğine kapalı yol
• C)I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol
• D)I. Azami hız sınırlaması - II. Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu

Açıklama — Merhaba, 20 yıllık bir baş eğitmen olarak bu sıkça karıştırılan iki önemli işareti size en net şekilde açıklayayım. Görselde I numara ile gösterilen, kırmızı çerçeveli içi boş beyaz daire şeklindeki işaret 'Taşıt Trafiğine Kapalı Yol' anlamına gelir. Bu işaret, o yola bisiklet gibi motorsuz araçlar da dahil olmak üzere hiçbir taşıtın her iki yönden de giremeyeceğini belirtir; yani yol hem giriş hem de çıkış yönünde taşıt trafiğine tamamen kapatılmıştır. II numara ile gösterilen, kırmızı zemin üzerine yatay beyaz bir şerit bulunan işaret ise 'Girişi Olmayan Yol' anlamındadır. Bu levha genellikle tek yönlü yolların çıkışına konulur ve sürücüye bu yola bulunduğu yönden giriş yapmasının yasak olduğunu, çünkü karşıdan trafik aktığını bildirir. Bu nedenle doğru seçenek, 'I. Taşıt trafiğine kapalı yol - II. Girişi olmayan yol' sıralamasıyla her iki işaretin de doğru anlamını eksiksiz olarak vermektedir. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. A seçeneği yanlıştır, çünkü 'Yol ver' işareti tepesi aşağıda, kırmızı çerçeveli bir üçgendir, I numaralı daire değildir. B seçeneği de hatalıdır; 'Dur' levhası kırmızı renkli sekizgen bir levhadır ve ayrıca seçenek, işaretlerin anlamlarını birbiriyle karıştırmıştır. D seçeneğindeki 'Azami hız sınırlaması' levhası içinde sayı olan kırmızı çerçeveli bir daire, 'Bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu' levhası ise üzerinde çapraz siyah çizgi bulunan beyaz bir dairedir; dolayısıyla bu tanımların görseldeki işaretlerle hiçbir ilgisi yoktur. Bu işaretler, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen ve uyulması zorunlu olan trafik tanzim işaretleri grubuna aittir. Bu kuralların temelindeki güvenlik ilkesi, trafik akışını düzenlemek ve en tehlikeli senaryoları önlemektir. Özellikle 'Girişi Olmayan Yol' levhasına uymamak, tek yönlü bir yola tersten girmek anlamına gelir ki bu, doğrudan bir kafa kafaya çarpışma riski yaratan en tehlikeli ihlallerden biridir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: I numaralı boş daire, 'Bu yol taşıtlara karşı bomboş kalmalı' der. II numaralı yatay çizgi ise önünüze çekilmiş bir 'dur' engeli, bir bariyer gibidir; 'Bu yönden giriş yok' mesajını verir.

7Verilen şekle göre 2 numaralı aracın hangisini yapması doğrudur?

• A)Bisiklet yolunu kullanması
• B)Yayaları ikaz ederek bekletmesi
• C)Sol şeride geçip yoluna devam etmesi
• D)Bu bölgede azami 30 kilometre/saathızla gitmesi

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli bir eğitmen gözüyle detaylıca inceleyelim. Görselde, iki aracın bir yaya geçidine yaklaştığını görüyoruz. Yolun sağ tarafında çok önemli trafik işaretleri bulunmaktadır: Bunlar, yaklaşan tehlikeyi bildiren 'Yaya Geçidi' uyarı levhası, 'Okul Bölgesi' bilgi levhası ve bu bölgedeki azami hız sınırının saatte 30 kilometre olduğunu belirten 'Azami Hız Sınırlaması' levhasıdır. Ayrıca, yaya geçidinde karşıya geçmekte olan yayalar ve yolun her iki kenarında ayrılmış bisiklet yolları bulunmaktadır. 2 numaralı araç, 1 numaralı aracın arkasında seyir halindedir. Doğru cevap, sürücünün trafik işaretlerine uyma zorunluluğundan kaynaklanmaktadır. Görseldeki 'Okul Bölgesi' ve 'Azami Hız Sınırlaması 30 km/saat' levhaları, 2 numaralı aracın bu bölgeye girerken hızını en fazla saatte 30 kilometreye düşürmesi gerektiğini açıkça emreder. Bu kural, özellikle okul bölgeleri gibi yayaların ve çocukların yoğun olabileceği hassas noktalarda can güvenliğini sağlamak için konulmuştur ve sürücü için bir seçenek değil, bir zorunluluktur. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; bisiklet yolunu kullanma seçeneği yanlıştır çünkü bisiklet yolları, adından da anlaşılacağı gibi, sadece bisikletlilerin kullanımı için ayrılmış özel yollardır. Motorlu taşıtların bu yolları kullanması kesinlikle yasaktır ve trafik güvenliğini tehlikeye atar. Yayaları ikaz ederek bekletme seçeneği, trafik kurallarının en temel prensiplerinden birine aykırıdır. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sürücüler yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak ve bu geçitlerden geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Yayaları korna veya selektör gibi yöntemlerle ikaz edip yollarını kesmek veya beklemeye zorlamak büyük bir ihlaldir; geçitte öncelik her zaman yayanındır. Sol şeride geçip yoluna devam etme seçeneği de tehlikeli ve yasak bir davranıştır. Yaya geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı sollamak veya şerit değiştirmek yasaktır. Öndeki 1 numaralı araç, yaya geçidindeki yayalara yol vermek için yavaşlıyor veya duruyor olabilir; bu durumda sollamaya kalkışmak, öndeki aracın görüş alanını kapattığı yayaları görmeyi engelleyerek ölümcül kazalara neden olabilir. Ayrıca görseldeki yolun iki yönlü olduğu anlaşılmaktadır, bu nedenle sol şeride geçmek aynı zamanda karşı yönden gelen trafiğin şeridine girmek anlamına gelir ki bu da son derece tehlikeli ve yasaktır. İlgili temel trafik kuralı, sürücülerin trafik işaret ve levhalarına uymakla yükümlü olmasıdır. Özellikle okul ve yaya geçitlerine yaklaşırken hızlarını azaltmaları, bu bölgeler için belirlenmiş özel hız limitlerine riayet etmeleri ve geçitlerdeki yayalara mutlak surette ilk geçiş hakkını tanımaları esastır. Akılda kalıcı ipucu olarak şunu unutmayın: Levha ne derse o olur; geçitte yaya varsa durulur.

8Şekildeki “park etme bilgi işaretine” göre hangi numaralı araçlar yanlış park etmiştir?

• A)Yalnız 3
• B)1 ve 2
• C)1 ve 3
• D)2 ve 3

Açıklama — Şekildeki park işareti, araçların yol kenarına paralel olarak park etmesi gerektiğini gösterir. 3 numaralı araç ise bu kurala uymayarak kaldırıma dik bir şekilde park etmiştir, bu yüzden yanlış park eden araçtır. 1 ve 2 numaralı araçlar ise işaretin gösterdiği gibi paralel park ettikleri için doğru konumdadır. Unutmayın, park işaretlerinin altındaki küçük görsel, aracınızı nasıl park etmeniz gerektiğini açıkça belirtir; bu detaya dikkat etmek her zaman doğru park etmenizi sağlar.

9Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?

• A)Hızını azaltması
• B)Öndeki aracı geçmesi
• C)Takip mesafesini artırması
• D)Duraklama yapmaktan kaçınması

Açıklama — Bu sorunun doğru cevabını anlamak için görseldeki durumu ve trafik kurallarını birlikte değerlendirmeliyiz. Görselde, araçların bir tepeüstü veya görüşün kısıtlı olduğu benzeri bir yol kesimine yaklaştığını görmekteyiz. Bu tür yol yapıları, sürücünün karşı şeridi net bir şekilde görmesini engeller. 1 numaralı araç, öndeki aracın arkasında seyrederken, iki şeridi ayıran çizginin devamlı (kesiksiz) bir yol çizgisi olduğu görülmektedir. Soruda 1 numaralı sürücünün yapmaması gereken, yani yanlış olan davranış sorulmaktadır. Doğru cevap olan 'Öndeki aracı geçmesi' seçeneği, bu koşullar altında yapılması kesinlikle yasak olan bir manevradır. Bunun iki temel ve birbiriyle ilişkili sebebi vardır. Birincisi, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, görüş mesafesinin yetersiz olduğu tepeüstleri, dönemeçler, köprüler ve tüneller gibi yerlerde öndeki aracı geçmek (sollama yapmak) yasaktır. Çünkü sürücü, karşı yönden gelen bir aracı zamanında fark edemeyeceği için bu manevra, kafa kafaya çarpışma gibi son derece tehlikeli kazalara yol açabilir. İkinci ve aynı derecede önemli sebep ise yol üzerindeki devamlı (kesiksiz) yol çizgisidir. Bu çizginin anlamı, şerit değiştirmenin ve dolayısıyla sollama yapmanın yasak olduğudur. Sürücünün bu çizgiyi aşarak diğer şeride geçmesi kural ihlalidir. Dolayısıyla, hem yolun fiziki yapısı hem de yol çizgisi, sollama yapmanın yanlış olduğunu açıkça belirtmektedir. Diğer seçeneklerin neden doğru davranışlar olduğuna bakarsak; 'Hızını azaltması' yapılması gereken bir davranıştır çünkü görüşün kısıtlı olduğu yerlere yaklaşırken hızı düşürmek, olası tehlikelere karşı hazırlıklı olmayı ve güvenli fren mesafesini korumayı sağlar. 'Takip mesafesini artırması' da aynı şekilde doğru ve gerekli bir önlemdir; öndeki aracın ani fren yapma ihtimaline karşı aradaki mesafeyi açmak, sürücüye tepki vermesi için hayati bir zaman kazandırır. Son olarak, 'Duraklama yapmaktan kaçınması' da doğru bir davranıştır, zira tepeüstleri ve köprüler gibi yerlerde zorunlu haller dışında duraklamak veya park etmek hem trafiği tehlikeye atar hem de yasaktır. Özetle, akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu unutmayın: Tepeyi ve devamlı çizgiyi gördüğünüzde sabretmeli ve öndeki aracı takip etmelisiniz. Görüşün kapalı olduğu yer, sollama için de kapalı olan yer demektir.

10Trafik kuralının ihlal edildiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde, toplam 100 ceza puanını aştığı birinci defa tespit edilen sürücülerin sürücü belgeleri kaç ay süre ile geri alınır?

• A)2
• B)3
• C)6
• D)7

Açıklama — Sürücülerin trafik kuralı ihlalleri sonucunda bir yıl içinde 100 ceza puanını aşmaları durumunda, sürücü belgeleri ilk kez 2 ay süreyle geri alınır. Bu süre, sürücünün trafik kurallarına uyma konusunda daha dikkatli olmasını sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Diğer seçenekler olan 3, 6 ve 7 ay süreleri, farklı ihlal durumları veya tekrar eden ihlaller için geçerli olabilir, ancak ilk ihlalde 2 ay uygulanır. Bu kural, sürücülerin trafik güvenliğine daha fazla önem vermelerini teşvik eder. Hatırlatma: Ceza puanları birikmeden önce trafik kurallarına uymak, sürücü belgesinin geri alınmasını önler.

11Sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması kural ihlali sayılır?

• A)Üç şeritli ve iki yönlü yollarda sağ şeritten gitmesi
• B)Aracın cinsine ve hızına uygun olan şeridi kullanması
• C)Geçme, dönme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmesi
• D)Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların güvenle geçişlerini beklemesi

Açıklama — Sürücünün geçme, dönme gibi mecburi hâller dışında şerit değiştirmesi, trafik akışını bozabileceği ve kazalara yol açabileceği için kural ihlali sayılır. Diğer seçeneklerde ise, sağ şeritten gitmek, aracın cinsine ve hızına uygun şeridi kullanmak ve şerit değiştirmeden önce diğer araçların güvenle geçişini beklemek trafik kurallarına uygundur. Bu kurallar, trafik akışını düzenli ve güvenli hale getirmek için belirlenmiştir. Pratik ipucu: Şerit değiştirirken her zaman aynalarınızı kontrol edin ve sinyal verin, böylece diğer sürücüler de hareketlerinizi önceden tahmin edebilir.

12Arkadan çarpma şeklindeki trafik kazalarının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Takip mesafesi kuralına uyulmaması
• B)Görüş mesafesinin kötü olması
• C)Öndeki aracın durması
• D)Havanın yağışlı olması

Açıklama — Arkadan çarpma şeklindeki kazaların en önemli sebebi, takip mesafesi kuralına uyulmamasıdır. Bu kural, öndeki araçla aranızda güvenli bir mesafe bırakmanızı gerektirir, böylece ani durmalarda yeterli tepki süresi sağlanır. Görüş mesafesinin kötü olması veya havanın yağışlı olması gibi faktörler, dikkatli sürüşle telafi edilebilir; ancak, takip mesafesi yetersizse, bu faktörler kazaya davetiye çıkarır. Öndeki aracın durması ise, takip mesafesi korunuyorsa sorun yaratmaz. Güvenli sürüş için "iki saniye kuralı"nı hatırlayın: Öndeki araca en az iki saniye mesafe bırakın.

13Şekilde iki yönlü ve üç şeritli kara yolu bölümünde seyreden araçlar görülmektedir.Yol çizgilerine göre hangi numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır?

• A)Yalnız 3
• B)1 ve 2
• C)2 ve 3
• D)1, 2 ve 3

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için öncelikle görseldeki yolun yapısını ve ilgili trafik kurallarını netleştirelim. Görselde, iki yönlü ve üç şeritli bir karayolu kesiti ve üzerinde dört araç bulunmaktadır. Bu tür yolların en önemli özelliği, ortadaki şeridin her iki yönden gelen araçlar tarafından ortaklaşa ve sadece geçiş (sollama) amacıyla kullanılmasıdır. Gidiş yönümüze göre sağdaki şerit normal seyir şeridimiz, en soldaki şerit ise tamamen karşı yönden gelen trafiğe aittir. Doğru cevap olan 2 ve 3 numaralı araçların hatalı sollama yapmasının gerekçesi şudur: 3 numaralı araç, sollama yapmak için en soldaki şeride, yani tamamen karşı yönden gelen araçlara ayrılmış olan şeride geçmiştir. Bu, trafik güvenliğini en üst düzeyde tehlikeye atan, son derece hatalı ve kesinlikle yasak bir davranıştır. 2 numaralı aracın hatası ise ortadaki şeridin ortak kullanım kuralını ihlal etmesinden kaynaklanmaktadır. Ortadaki şerit her iki yön tarafından da sollama amacıyla kullanılabildiği için, bir sürücü bu şeride girmeden önce karşı yönden gelen bir aracın bu şeridi kullanmıyor olduğundan veya kullanmak üzere olmadığından mutlak suretle emin olmalıdır. Görselde karşı yönden gelen 3 numaralı araç bir sollama manevrasına başlamış durumdadır; bu durum, ortadaki şeridin 2 numaralı araç için emniyetli ve kullanıma uygun olmadığını gösterir. İki aracın karşı yönlerden gelerek aynı anda orta şeridi sollama için kullanması yasaktır. Bu sebeple 2 numaralı aracın, 1 numaralı aracı sollamak için orta şeride çıkması hatalıdır. Sonuç olarak hem 2 hem de 3 numaralı araç sürücüleri hatalı sollama yapmaktadır. Diğer seçeneklere baktığımızda, 1 numaralı otobüs kendi şeridinde kurallara uygun olarak seyrettiği için herhangi bir hata yapmamaktadır, bu yüzden 1 numaralı aracı hatalı sayan seçenekler yanlıştır. Özetle, iki yönlü ve üç şeritli yollarda gidiş yönünüze göre en soldaki şerit (karşı yön şeridi) sollama amacıyla dahi kullanılamaz. Ortadaki şerit ise sadece geçiş yapmak için kullanılır ve geçiş tamamlandıktan sonra derhal terk edilerek kendi şeridinize dönülmesi zorunludur. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu düşünebilirsiniz: İki yönlü üç şeritli yolda, ortadaki şerit misafir odası gibidir; sadece kısa bir süre için girilir ve hemen çıkılır. En soldaki şerit ise komşunun evidir; oraya asla girilmez.

14Araç sürücülerinin duraklanan veya parke dilen yerden çıkarken; I. Işıkla veya kolla çıkış işareti vermeleri, II. Araçlarını ve araçların etrafını kontrol etmeleri, III. Yoldan geçen araçları ikaz ederek durdurmaları, IV. Görüş alanları dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmaları mecburidir. Verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

• A)I ve III.
• B)I, II ve IV.
• C)II, III ve IV.
• D)I, II, III ve IV.

Açıklama — Araç sürücülerinin duraklanan veya park edilen yerden çıkarken ışıkla veya kolla çıkış işareti vermeleri ve araçlarını, etrafını kontrol etmeleri güvenli çıkış için gereklidir. Ayrıca, görüş alanı dışında kalan yerler varsa gözcü bulundurmak, kör noktaları kontrol etmek açısından önemlidir. Yoldan geçen araçları ikaz ederek durdurmak ise trafik akışını tehlikeye atabileceğinden doğru bir uygulama değildir. Bu kurallar, sürücülerin güvenli bir şekilde trafiğe katılmasını sağlar. Hatırlatma: Araçtan çıkarken hem aynalarınızı hem de kör noktalarınızı kontrol etmeyi unutmayın.

15Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)2 - 1 - 4 - 3
• B)1 - 2 - 3 - 4
• C)1 - 2 - 4 - 3
• D)4 - 1 - 2 - 3

Açıklama — Görseldeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş hakkı sıralamasının belirlenmesinde belirli bir kurallar hiyerarşisi uygulanır. Bu hiyerarşinin en üstünde, görev halindeki geçiş üstünlüğüne sahip araçlar yer alır. Bu nedenle, kavşaktaki diğer araçların yol durumuna veya hareket yönüne bakılmaksızın, 1 numara ile gösterilen itfaiye aracı ve 2 numara ile gösterilen polis otosu ilk geçiş hakkına sahiptir. Geçiş üstünlüğüne sahip bu araçların kendi aralarındaki sıralama ise Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilen ve Cankurtaran, İtfaiye, Polis, Sivil Savunma Aracı şeklinde kodlanan kurala göre yapılır. Bu sıralamaya göre itfaiye, polisten önce geldiği için ilk geçiş hakkı 1 numaralı itfaiye aracına, ikinci geçiş hakkı ise 2 numaralı polis aracına aittir. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar kavşağı terk ettikten sonra, geriye kalan 3 numaralı otobüs ve 4 numaralı otomobilin sıralaması genel trafik kurallarına göre belirlenir. Eşdeğer yolların kesiştiği kontrolsüz kavşaklarda temel kural, her sürücünün kendi sağından gelen araca yol vermesidir. Şekildeki konumlarına göre 3 numaralı otobüs, 4 numaralı otomobilin sağında kaldığından geçiş önceliği otobüsündür. Bu sebeple, 3 numaralı otobüs 4 numaralı otomobilden önce geçiş yapar. Son olarak da 4 numaralı otomobil kavşağı kullanır. Tüm bu kurallar birleştirildiğinde, araçların kavşaktan geçiş hakkı sıralaması 1 - 2 - 3 - 4 şeklinde oluşur.

16Aşağıdakilerden hangisi geçiş üstünlüğüne sahip araçların sürülmesine ilişkin esaslardan biri değildir?

• A)Bu araçlar, görev hâlinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir.
• B)Bu hak, halkın can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak, ışıklı ve sesli uyarı işaretlerini bir arada vermek şartı ile kullanılır.
• C)Emniyet ve asayiş işlerinde kullanılan, boyama şekilleri ve ayrım işareti bulunmayan araçlar anında sökülüp takılabilen ışıklı ihbar işareti bulundurmak zorundadır.
• D)Bu araçların görev hâli dışında geçiş üstünlüğü işaret ve hakkını kullanmaları serbesttir.

Açıklama — Doğru cevap, geçiş üstünlüğü hakkının sadece görev hâlinde kullanılması gerektiğini belirtir. Görev dışında bu hakkı kullanmak, trafik düzenini ve güvenliğini tehlikeye sokar. Diğer seçenekler, geçiş üstünlüğü hakkının görev sırasında nasıl kullanılacağına dair doğru bilgiler içerir; örneğin, sesli ve ışıklı uyarıların bir arada kullanılması zorunludur. Geçiş üstünlüğü, sadece belirli durumlarda ve kurallara uygun şekilde kullanılmalıdır. Hatırlatma: Görevde olmayan araçlar, geçiş üstünlüğü hakkını kullanamaz.

17• Trafik işaretiyle yasaklanmış olan yerlerde • Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe içinde • Yerleşim yeri içinde kavşaklara ve bağlantı yollarına 5 metre mesafe içinde Belirtilen yerlerde aşağıdakilerden hangisi yasaktır?

• A)Durmak
• B)Duraklamak
• C)Hızı azaltmak
• D)Vites değiştirmek

Açıklama — Duraklamak, araçların kısa süreli olarak bekleme yapması anlamına gelir ve belirtilen yerlerde duraklamak yasaktır çünkü bu alanlar acil durumlar ve trafik akışının kesintisiz devam etmesi için boş tutulmalıdır. Durmak, tamamen farklı bir kavramdır ve acil durumlar veya trafik ışıkları gibi zorunlu hallerde yapılabilir, bu nedenle yasak değildir. Hızı azaltmak ve vites değiştirmek ise sürüş esnasında yapılan işlemler olup, bu tür yasaklamalarla ilgisi yoktur. Trafik güvenliği açısından, yangın muslukları ve kavşaklar gibi kritik noktalarda duraklamanın yasaklanması, acil müdahalelerin ve trafik akışının engellenmemesi için önemlidir. Hatırlatma: Yangın muslukları ve kavşaklar gibi yerlerde duraklamanın yasak olduğunu unutmayın, çünkü bu alanlar acil durumlar için her zaman erişilebilir olmalıdır.

18Araç ışıklarının kullanılması kurallarına göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

• A)Sadece park veya sis ışıkları yakılarak araç sürülmesi
• B)Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda sadece sis ışıklarının kullanılması
• C)Geçme sırasında uyarı amacıyla uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre içinde sıra ile veya ikisinin birlikte aynı zamanda yakılması
• D)Karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve kara yolunu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde,uzağı gösteren ışıkların yakılması

Açıklama — Geçme sırasında uyarı amacıyla kısa ve uzun farların ardışık veya birlikte yakılması, diğer sürücülere geçiş niyetinizi bildirir ve güvenli bir geçiş sağlar. Sadece park veya sis ışıklarıyla araç sürmek, özellikle gece veya kötü hava koşullarında yetersiz aydınlatma sağlar ve tehlikelidir. Gündüz sisli veya yağışlı havalarda sadece sis farlarını kullanmak, diğer sürücüler için yanıltıcı olabilir. Karşıdan gelen araçların gözünü kamaştırmak, kazalara neden olabilecek tehlikeli bir davranıştır. Pratik ipucu: Geçiş yaparken kısa ve uzun farları kullanarak diğer sürücüleri bilgilendirin, ancak göz kamaştırmamaya dikkat edin.

19Kara Yolları Trafik Yönetmeliğine göre gerekli hâllerde kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla yolcu taşınabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu araçlarla yolcu taşınabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartlardan biri değildir?

• A)Kasanın yan ve arka kapaklarının kapalı olması
• B)Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması
• C)Yolcuların kasa içinde ayrılacak bir yerde oturtulması
• D)Yüklerin sağlam olarak yerleştirilmiş ve bağlanmış olması

Açıklama — Doğru cevap, "Kasa kapaklarının 70 cm yüksekliğinde olması" çünkü bu, yönetmelikte belirtilen bir zorunluluk değil. Diğer seçenekler ise yolcu güvenliği için gereklidir; kapakların kapalı olması, yolcuların güvenli bir alanda oturtulması ve yüklerin sağlam bir şekilde yerleştirilmesi, yolculuk sırasında düşme veya yaralanma riskini azaltır. Bu kurallar, taşıma sırasında yolcu güvenliğini sağlamak için belirlenmiştir. Hatırlatma: Yolcu taşıyan araçlarda güvenlik her zaman önceliklidir; bu yüzden yük ve yolcu düzenlemeleri dikkatle yapılmalıdır.

20Kaza anında araç dışına fırlama riskini azaltmak için araçlarda bulunan güvenlik sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)ASR
• B)ABS
• C)Emniyet kemeri
• D)Hava yastığı

Açıklama — Emniyet kemeri, kaza anında araç dışına fırlama riskini azaltan en temel güvenlik sistemidir. Araç içindeki yolcuları koltuklarına sabitleyerek, ani duruşlarda veya çarpışmalarda vücut hareketini sınırlar. Diğer seçenekler, ASR (Anti Patinaj Sistemi) ve ABS (Anti Blokaj Sistemi), aracın yol tutuşunu ve frenleme güvenliğini artırır, ancak yolcunun araç içinde sabit kalmasını sağlamaz. Hava yastığı ise çarpışma anında açılarak yolcunun vücudunu yumuşak bir yüzeyle karşılar, ancak emniyet kemeri olmadan yeterli koruma sağlamaz. Emniyet kemeri kullanımı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre zorunludur ve hayati önem taşır. Hatırlatma: Araca bindiğinizde ilk iş emniyet kemerinizi takın.

21I. Maddi hasar tespiti yapmak II. Olayı en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirmek III. Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak IV. Yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek Kazaya karışan veya olay yerinden geçmekte olan kişiler yukarıdakilerden hangilerini yapmakla yükümlüdürler?

• A)Yalnız III
• B)II, III ve IV.
• C)I, II ve IV.
• D)I, III ve IV.

Açıklama — Kazaya karışan veya olay yerinden geçen kişiler, olayın en yakın zabıta veya sağlık kuruluşuna bildirilmesi, kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerinin alınması ve yetkililerin isteği hâlinde yaralıların en yakın sağlık kuruluşuna götürülmesi gibi yükümlülüklere sahiptir. Bu yükümlülükler, trafik güvenliği ve kazazedelerin sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Maddi hasar tespiti yapmak ise, sadece kazaya karışan tarafların kendi aralarında çözmesi gereken bir durumdur ve bu nedenle zorunlu bir yükümlülük değildir. Trafik kazası sonrası ilk yardım ve bildirim yükümlülükleri, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtilmiştir. Hatırlatma: Kaza anında panik yapmadan önce güvenliği sağla, sonra yetkililere haber ver.

22Kara Yolları Trafik Kanununa göre “M,A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G” sınıfı sürücü belgeleri kaç yıl süreyle geçerlidir?

• A)25
• B)10
• C)15
• D)20

Açıklama — Kara Yolları Trafik Kanununa göre, "M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G" sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl süreyle geçerlidir. Bu süre, sürücülerin sağlık durumlarının ve sürüş yeteneklerinin düzenli olarak kontrol edilmesini sağlar. Diğer seçenekler olan 15, 20 ve 25 yıl, sürücü belgelerinin yenilenmesi için çok uzun sürelerdir ve bu durum, sürücülerin sağlık ve güvenlik açısından güncel değerlendirmelerden geçmesini engelleyebilir. Sürücü belgelerinin geçerlilik süreleri, sürücülerin güvenliğini artırmak ve trafik düzenini sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Hatırlatma: Ehliyetinizi yenileme tarihini unutmamak için takviminize not edin!

23Aşağıdakilerden hangisi trafiğin çevreye verdiği zararları önlemeye yönelik davranışlardandır?

• A)Temiz olmayan yakıt kullanılması
• B)Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması
• C)Hususi araçların kullanılmasına gayret edilmesi
• D)Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması

Açıklama — Kimyasal maddelerin ambalajlanarak taşınması, çevreye zarar vermemek için alınan bir önlemdir çünkü bu maddelerin sızması veya dökülmesi çevre kirliliğine neden olabilir. Temiz olmayan yakıt kullanılması, hava kirliliğini artırarak çevreye zarar verir. Hususi araçların fazla kullanılması, trafik yoğunluğunu ve dolayısıyla hava kirliliğini artırır. Araç motorunun duraklama ve park etme sırasında çalışması ise gereksiz yakıt tüketimine ve hava kirliliğine yol açar. Çevreyi korumak için araçların düzenli bakımı yapılmalı ve gereksiz yere motor çalıştırılmamalıdır.