5 Ağustos 2026 Trafik ve Çevre Bilgisi Soruları

1Beyaz araç sağa dönmek üzere sinyal verdiği halde kırmızı ışıkta bekliyor. Işıkta sadece sağa dönüşe izin veren yeşil ok var, ancak beyaz aracın önünde kırmızı araç var. Bu durumda beyaz aracın yapması gereken en doğru hareket nedir?

• A)Kırmızı ışık tamamen yeşile dönene kadar beklemelidir
• B)Önündeki kırmızı aracı geçip sağa dönmelidir
• C)Yeşil ok olduğu için kırmızı aracı beklemeksizin dönmelidir
• D)Önündeki kırmızı aracın hareket etmesini bekleyip, sağa dönmelidir

Açıklama — Değerli sürücü adayım, bu soru trafikte sıkça karşılaşılan ve sabır ile kural bilgisini aynı anda ölçen önemli bir senaryoyu ele alıyor. Görselde, en sağ şeritte sağa dönmek üzere sinyalini yakmış olan beyaz bir araç, önünde duran kırmızı aracın arkasında beklemektedir. Trafik lambasında ana ışık kırmızı yanarken, sadece sağa dönüşe izin veren yeşil oklu ışık aktif durumdadır. Bu durum, beyaz aracın dönüş yapma iznine sahip olduğunu, ancak önünde fiziksel bir engel bulunduğunu gösterir. Doğru cevap olan 'Önündeki kırmızı aracın hareket etmesini bekleyip, sağa dönmelidir' seçeneği, trafik güvenliği ve akışının temel mantığına dayanır. Yeşil oklu ışık size dönüş yapma 'izni' verir, ancak bu izin, yolun fiziksel olarak açık ve manevranın güvenli olması şartına bağlıdır. Kırmızı araç, muhtemelen düz gitmek için ana yeşil ışığın yanmasını beklediğinden, beyaz aracın yolunu kapatmaktadır. Bu nedenle beyaz araç sürücüsünün, kendi hakkı doğmuş olsa bile, önündeki aracın yolu boşaltmasını sabırla beklemesi gerekir, çünkü trafik bireysel haklardan çok, kolektif ve düzenli bir akış gerektirir. Diğer seçeneklerin hataları nettir: Kırmızı ışık tamamen yeşile dönene kadar beklemek, trafiği belirli yönlerde hızlandırmak için konulmuş olan oklu yeşil ışığın varlık amacını yok sayar ve arkadaki trafiği gereksiz yere yavaşlatır. Önündeki kırmızı aracı geçip sağa dönmeye çalışmak ise şerit ihlali, bankete veya kaldırıma çıkma gibi hem sürücünün kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için büyük riskler taşıyan son derece tehlikeli ve yasak bir manevradır. Yeşil ok olduğu için kırmızı aracı beklemeksizin dönmek ise mantıksal olarak imkansızdır; yeşil ok, size önünüzdeki araçların içinden geçme gibi bir yetki vermez, sadece yolun açık olduğu durumda dönüş izni verir. İlgili temel trafik ilkesi şudur: Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin ışıklı işaretlerle ilgili hükümleri uyarınca, trafik işaret ve ışıkları size geçiş izni veya önceliği tanıyabilir, ancak bir sürücü olarak her koşulda manevranın güvenli olduğundan emin olma nihai sorumluluğu daima size aittir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, yeşil ışık 'geçebilirsin' der, 'geçmek zorundasın' demez. Yol müsait değilse, en doğru ve güvenli hareket sabretmektir.

2Bu durumda hangi davranış uygundur?

• A)[Motosikletçi] size geçiş hakkını vermelidir
• B)Hızınızı arttırın
• C)Geri dönün
• D)Tamamen durun

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu ve görseli doğru bir şekilde analiz edelim. Görselde, biz ana yolda ilerleyen aracın sürücüsüyüz ve sol tarafımızdaki bir tali yoldan veya park alanından ana yola bir motosikletlinin çıkmak üzere olduğunu görüyoruz. Bu tür kontrolsüz kavşaklarda ve bağlantı noktalarında geçerli olan temel ve hayat kurtaran trafik kuralı şudur: Tali yoldan, bir mülkten veya bağlantı yolundan ana yola çıkan sürücüler, ana yol üzerindeki tüm araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Bu durumda, biz ana yolda olduğumuz için geçiş üstünlüğü bize aittir. Dolayısıyla, motosiklet sürücüsünün güvenli bir şekilde yola çıkmadan önce durup bizim geçmemizi beklemesi gerekir. Bu nedenle, sorunun doğru cevabı olan 'Motosikletçi size geçiş hakkını vermelidir' ifadesi, Karayolları Trafik Kanunu'nun ilkeleriyle tamamen uyumludur ve uygulanması gereken doğru davranıştır. Şimdi diğer seçenekleri inceleyelim. 'Hızınızı arttırın' seçeneği yanlıştır; geçiş üstünlüğü sizde olsa bile, kavşaklara yaklaşırken her zaman tetikte olmalı ve diğer sürücünün hata yapabileceği ihtimaline karşı hızınızı arttırmamalısınız. 'Geri dönün' seçeneği de kesinlikle hatalıdır, çünkü ana yollarda ve kavşaklarda geri gitmek hem yasaktır hem de trafiği tehlikeye atar. 'Tamamen durun' seçeneği de bu durumda yanlış bir davranıştır. Geçiş üstünlüğü sizdeyken ve yol açıkken ana yolda gereksiz yere durmak, trafik akışını bozar ve arkanızdan gelen araçlar için ani bir tehlike yaratarak arkadan çarpma kazalarına neden olabilir. Sonuç olarak, unutmamanız gereken en temel ilke, ana yoldaki sürücünün geçiş üstünlüğüne sahip olduğudur ve tali yoldan çıkan sürücünün bu hakka saygı göstererek beklemesi gerektiğidir.

3Tek yönlü yollarda şerit değiştirme ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

• A)Arkadan gelen araçların durumuna göre ani ve hızlı hareket etmek
• B)Arkadan gelen araçları ikaz edip yavaşlatmak
• C)Girilecek şeridin boş olduğu görüldükten sonra işaret vermek
• D)Girilecek şerit boşsa işaret vermeden geçmek

Açıklama — Girilecek şeridin boş olduğu görüldükten sonra işaret vermek, diğer sürücülerin ve yayaların niyetinizi anlamasını sağlar, bu da trafik güvenliğini artırır. Arkadan gelen araçların durumuna göre ani ve hızlı hareket etmek tehlikeli olabilir, çünkü bu tür manevralar diğer sürücüleri hazırlıksız yakalayabilir. Arkadan gelen araçları ikaz edip yavaşlatmak veya işaret vermeden şerit değiştirmek de trafik akışını olumsuz etkiler ve kazalara neden olabilir. Trafik kurallarına göre, şerit değiştirirken mutlaka sinyal vermek zorunludur. Pratik ipucu: Şerit değiştirirken her zaman önce aynalarınızı kontrol edin, ardından sinyal verin ve güvenli olduğundan emin olduktan sonra manevranızı gerçekleştirin.

4Aracı güvenli bir şekilde çalıştırırken vites hangi konumda olmalıdır?

• A)Boş vites (N)
• B)1. vites
• C)Geri vites
• D)2. vites

Açıklama — Aracı güvenli bir şekilde çalıştırırken vitesin boş (N) konumunda olması, motorun rahatça çalışmasını sağlar ve aracın istem dışı hareket etmesini önler. Geri vites (A) veya 1. vites (C) gibi seçenekler, aracın aniden hareket etmesine neden olabilir, bu da kontrol kaybına yol açabilir. 2. vites (D) ise kalkış için uygun değildir ve motoru zorlayabilir. Aracı çalıştırırken el freninin çekili olduğundan emin olun ve vitesin boşta olduğuna dikkat edin; bu, güvenli bir başlangıç için önemlidir.

5Şekildeki trafik işaretini gören sürücü ne yapmalıdır?

• A)Hızını artırmalı
• B)Geriye dönmeli
• C)Hızını azaltmalı
• D)Yolun kayganlığını kontrol etmeli

Açıklama — Görselde yer alan kırmızı çerçeveli üçgen levha, bir tehlike uyarı işaretidir. İçindeki sembol, yolun ilerleyen kesiminin her iki taraftan da daralacağını bildirir ve bu işaretin resmi adı 'Her İki Taraftan Daralan Yol'dur. Bu tür bir tehlike uyarı işaretiyle karşılaşıldığında yapılması gereken en temel ve güvenli davranış, doğru cevap olan 'Hızını azaltmalı' seçeneğidir. Çünkü yol daraldığında, araçların yan yana geçiş yapabileceği alan azalır, manevra kabiliyeti kısıtlanır ve potansiyel bir sıkışıklık veya çatışma riski doğar. Hızınızı azaltarak, bu yeni duruma uyum sağlamak, çevrenizdeki diğer araçların konumunu ve niyetini daha iyi analiz etmek ve daralan bölgeye güvenli bir şekilde girmek için kendinize gerekli zamanı tanımış olursunuz. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; 'Hızını artırmalı' seçeneği kesinlikle yanlıştır, çünkü tehlike uyarı işaretlerinin amacı sürücüyü yavaşlatıp dikkatini artırmaktır ve hızlanmak tehlikeye hazırlıksız yakalanmanıza neden olur. 'Geriye dönmeli' seçeneği mantıksızdır, çünkü bu levha yolun kapalı olduğunu değil, sadece daraldığını belirtir; gereksiz yere geri dönmek hem trafik akışını bozar hem de ciddi bir kaza riski oluşturur. 'Yolun kayganlığını kontrol etmeli' seçeneği ise bu işaretle ilgisizdir. Levha, yolun fiziksel yapısındaki bir değişikliği (daralmayı) haber verir, yol yüzeyinin durumu hakkında bir bilgi sunmaz. Yolun kaygan olması durumunda kullanılacak uyarı işareti farklıdır ve üzerinde kayan bir otomobil figürü bulunur. Bu durumdaki temel trafik kuralı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin, sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorunluluğunu belirten genel ilkesine dayanır. Tehlike uyarı işaretleri, bu şartlardan birinin değişeceğini önceden haber veren en önemli araçlardır ve görüldükleri andan itibaren sürücünün hızını düşürüp dikkatini artırması gerekir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, üçgen levhalar 'ileride dikkat et' anlamına gelir ve yolun daralması bir tehlikedir. Tehlike varsa, ilk kural daima yavaşlamaktır.

6Aşağıdakilerin hangisi Hybrid taşıtların gündeme gelme sebebidir?

• A)Elektrikli taşıtlarının menzilinin kısa olması
• B)Petrol kaynaklarının sınırlı olması
• C)Hava kirliliği
• D)Hepsi

Açıklama — Hybrid taşıtlar, elektrikli taşıtların menzilinin kısa olması, petrol kaynaklarının sınırlı olması ve hava kirliliği gibi nedenlerle gündeme gelmiştir. Bu taşıtlar, elektrikli motor ve içten yanmalı motorun avantajlarını birleştirerek daha uzun menzil sunar ve fosil yakıt tüketimini azaltır. Diğer seçenekler yanlış değil, aksine her biri hybrid araçların tercih edilme sebeplerindendir. Trafik güvenliği açısından, çevre dostu araçların kullanımı teşvik edilerek hava kirliliği azaltılabilir. Hatırlatma: Hybrid araçlar, şehir içi kullanımda daha verimli ve çevre dostudur.

7Hemzemin geçitte aşağıdakilerden hangisinin yapılması yasaktır?

• A)Bariyer kapalı ise durulması
• B)Hızın azaltılması
• C)Öndeki aracın geçilmesi
• D)Bariyer açık ise dikkatli geçilmesi

Açıklama — Hemzemin geçitlerde öndeki aracın geçilmesi yasaktır çünkü bu tür geçitlerde dikkat ve hız kontrolü en üst seviyede olmalıdır. Diğer seçenekler, güvenli geçiş için gerekli olan hızın azaltılması, bariyer kapalıysa durulması ve bariyer açıkken dikkatli geçilmesi gibi doğru ve güvenli davranışları içerir. Hemzemin geçitlerde öndeki aracı geçmek, trenin gelişini gözden kaçırma riskini artırır ve bu da ciddi kazalara yol açabilir. Pratik ipucu: Hemzemin geçitlerde her zaman dur, dinle ve dikkatle geç.

8Sağa dönüş yapan kırmızı renkli araç sürücüsü hakkında numaralanmış ifadelerden hangileri kesinlikle söylenir? I. Hız sınırlamasına uymadığı II. Araç ışıklarını gerekli yerde kullanmadığı III. Kavşaklarda dönme ve dönüş kurallarına uymadığı

• A)I ve II
• B)I ve III
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Kavşaklarda dönüş yapan sürücüler, dönme ve dönüş kurallarına uymak zorundadır. Kırmızı araç sürücüsünün bu kurallara uymadığı belirtilmiş, bu nedenle III. ifade doğrudur. Ayrıca, araç ışıklarının gerektiği yerlerde kullanılmaması da bir ihlaldir ve II. ifade de bu nedenle doğrudur. I. ifade ise hız sınırlamasıyla ilgili bir bilgi verilmediği için kesin olarak söylenemez. Kavşaklarda dönüş yaparken sinyal vermek ve uygun hızda olmak önemlidir. Hatırlatma: Dönüşlerde sinyal vermek ve hız kontrolü, güvenli sürüşün temelidir.

9Aşağıdakilerden hangisi LPG’li araç kullanıcısının uyması gereken kurallardan değildir?

• A)LPG’li araçlar kapalı alan ve ateşe yakın bir yere kesinlikle park edilmemelidir.
• B)Aracın LPG’li olduğunu belirten uyarıcı etiketler mutlaka aracın ön ve arka camına yapıştırılmalıdır.
• C)Araç zaman zaman bir süre benzin ile çalıştırılarak benzin yakıt sisteminin kuru kalması engellenmelidir.
• D)LPG’ ye dönüştürülen araçların trafik tescil kayıtlarının değiştirilmesi isteğe bağlıdır.

Açıklama — LPG’li araçların trafik tescil kayıtlarının değiştirilmesi zorunludur, isteğe bağlı değildir; bu nedenle D seçeneği yanlıştır. LPG’li araçlar kapalı alanlarda park edilmemeli ve ateşe yakın yerlerden uzak tutulmalıdır, çünkü LPG gazı yanıcıdır ve tehlike oluşturabilir. Aracın LPG’li olduğunu belirten etiketlerin camlara yapıştırılması, acil durumlarda müdahale edecek kişilere bilgi verir. Ayrıca, benzinle çalıştırmak, yakıt sisteminin kurumasını önleyerek motorun sağlıklı çalışmasını sağlar. Hatırlatma: LPG dönüşümünü mutlaka tescil ettirin, güvenliğiniz için önemlidir.

10Aşağıdakilerden hangisi kara yolunda bozulup kalan araçların, tehlikeye meydan vermemesi için yapılması gereken işlemlerdendir?

• A)Vitesin boşa alınması
• B)Aracın ön ve arkasına birer kırmızı yansıtıcı konulması
• C)Uzağı gösteren ışıkların açık tutulması
• D)Aracın kapılarının açık tutulması

Açıklama — Araçların kara yolunda bozulup kalması durumunda, diğer sürücülerin bu durumu fark etmesi ve güvenli bir şekilde hareket etmesi için aracın ön ve arkasına kırmızı yansıtıcı konulması gereklidir. Bu, yoldan geçen diğer araçların bozuk aracı uzaktan fark etmesini sağlar ve kazaların önlenmesine yardımcı olur. Uzağı gösteren ışıkların açık tutulması, aküyü tüketebilir ve diğer sürücüleri yanıltabilir. Aracın kapılarının açık tutulması ise güvenlik açısından tehlikelidir. Vitesin boşa alınması, aracın sabit kalmasını sağlamaz. Pratik ipucu: Bozulan aracınızı görünür kılmak için daima yansıtıcı ekipman bulundurun.

11Tehlikenin olmadığı kaza yerinde, boyun yaralanması olan yaralı hangi uygulamadan sonra araçtan çıkartılır?

• A)Boynuna boyunluk takıldıktan sonra
• B)Boyun hareketleri yaptırıldıktan sonra
• C)Boyun ağrılarını dindirici ilaç verildikten sonra
• D)Boyun bölgesine masaj yapılıp, oturur şekilde

Açıklama — Boyun yaralanması olan bir yaralıyı araçtan çıkarmadan önce boyunluk takmak, omurga hasarını önlemek için kritik bir adımdır. Boyunluk, boynun sabitlenmesine yardımcı olarak olası omurilik yaralanmalarını engeller. Diğer seçenekler, boyun yaralanmasını daha da kötüleştirebilir; örneğin, boyun hareketleri yaptırmak veya masaj yapmak, omurga üzerinde daha fazla baskı oluşturabilir. Trafik kazalarında ilk yardım uygulamaları, yaralıların güvenliğini sağlamak için dikkatle yapılmalıdır. Hatırlatma: İlk yardımda öncelik, yaralının durumunu daha kötü hale getirmemektir.

12Trafiğe çıkacak bir araçta aşağıdakilerin hangisinde verilenlerin bulundurulması zorunludur?

• A)Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakası
• B)Araç işletme belgesi ve tescil plakası
• C)İmalat belgesi ve araç tadilat belgesi
• D)Gümrük giriş belgesi ve tescil plakası

Açıklama — Trafiğe çıkacak bir araçta tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakası bulundurulması zorunludur çünkü bu belgeler aracın yasal olarak trafiğe çıkabilmesi için gerekli olan temel evraklardır. Araç işletme belgesi ve imalat belgesi gibi belgeler ise aracın trafiğe çıkışı için zorunlu değildir, daha çok işletme veya üretim süreçleriyle ilgilidir. Gümrük giriş belgesi de sadece ithal edilen araçlar için gereklidir ve sürekli taşınması gereken bir belge değildir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre bu belgeler, aracın kayıtlı olduğunu ve yasal olarak kullanıldığını gösterir. Hatırlatma: Araçta her zaman tescil ve trafik belgelerinin güncel ve eksiksiz olduğundan emin olun.

13Şekildeki karşılaşmada geçiş hakkı sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)3-2-1
• B)1-2-3
• C)2-3-1
• D)1-3-2

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için kavşaklardaki geçiş hakkı kurallarını adım adım uygulamalıyız. Görselde bir T kavşağı görüyoruz ve bu kavşakta herhangi bir trafik ışığı, levhası veya görevli bulunmadığı için burası bir 'kontrolsüz kavşak' olarak kabul edilir. Kontrolsüz kavşaklardaki en temel kural, anayoldaki araçların tali yoldan gelen araçlara göre mutlak geçiş önceliğine sahip olmasıdır. Görselde 1 numaralı otobüs anayolda düz ilerlediği için, tali yoldan kavşağa yaklaşan 2 numaralı otomobil ve 3 numaralı bisikletliye yol vermeden, geçiş hakkını ilk olarak kullanır. Bu durum, sıralamanın ilk sırasında kesinlikle 1 numaranın yer almasını gerektirir. Otobüs geçtikten sonra, geriye tali yolda bekleyen 2 numaralı otomobil ile 3 numaralı bisikletli kalır. Bu iki aracın ikisi de tali yoldan anayola çıkış yapacağı için aralarındaki öncelik, dönüş kurallarına göre belirlenir. Karayolları Trafik Kanunu'na göre, sola dönüş yapan sürücüler, düz giden veya sağa dönen araçlara yol vermelidir. Ancak bu kural genellikle karşı yönlerden gelen araçlar için geçerlidir. Görseldeki gibi her iki aracın da aynı tali yol kolundan anayola katıldığı durumlarda, araçların konum ilişkisi ve dönüş manevraları önem kazanır. Bu özel durumda, sola dönüş yapan 2 numaralı otomobilin, sağa dönüş yapan 3 numaralı bisikletliye göre geçiş önceliği bulunmaktadır. Bu sebeple, otobüs geçtikten sonra ikinci olarak 2 numaralı otomobil, son olarak da 3 numaralı bisikletli geçişini tamamlar. Böylece doğru sıralama 1-2-3 olarak oluşur. Diğer seçenekler bu temel kuralları ihlal ettiği için yanlıştır. Örneğin, anayoldaki otobüse öncelik vermeyen seçenekler doğrudan elenir. 1-3-2 seçeneği ise tali yoldaki araçlar arasındaki öncelik sıralamasını yanlış yorumladığı için hatalıdır.

14Görselde kırmızı araç sürücüsünün davranışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Yaya yolun yarısına gelinceye kadar süre olduğu için sürücünün beklemesi gerekmez.
• B)Yayayı gördüğü halde durmayarak kural ihlali yapmıştır.
• C)Hızını azaltması yeterlidir durması gerekmez.
• D)Yaya geçidinde sadece trafik ışığı varsa yayaya yol verilir.

Açıklama — Merhaba sürücü adayı, bu soruyu ve görseli dikkatle inceleyelim. Görselde, üzerinde yaya geçidi işaretleri bulunan bir yola yaklaşan kırmızı bir araç ve sol taraftaki kaldırımda karşıya geçme niyetini açıkça belli ederek yola adımını atmak üzere olan bir yaya görüyoruz. Bu durumda doğru cevap, sürücünün yayayı gördüğü halde durmayarak kural ihlali yaptığıdır. Bu sonuç, Karayolları Trafik Kanunu'nun temel bir ilkesine dayanır. Kurala göre, sürücüler görevli bir kişi veya trafik ışığı bulunmayan ancak trafik işareti veya yer işaretlemeleriyle belirlenmiş yaya geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak ve geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Kırmızı aracın sürücüsü, yayanın geçme niyetini görmesine rağmen durmayıp yoluna devam ederek bu temel kuralı çiğnemiştir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakarsak; yayanın yolun yarısına gelmesini beklemenin yeterli olacağını söylemek yanıltıcıdır, çünkü kural, yaya geçide girmek üzereyken dahi sürücünün durmasını gerektirir ve yayanın tehlikeye atılmaması esastır. Sadece hızı azaltmak da yeterli değildir; eğer bir yaya geçiyorsa veya geçmek üzereyse, sürücünün aracını tamamen durdurarak yayanın güvenli bir şekilde geçişini tamamlamasını beklemesi gerekir. Hızı azaltıp yayanın önünden veya arkasından hızla geçmek, yayayı tereddütte bırakır ve kazaya davetiye çıkarır. Son olarak, geçiş üstünlüğünün sadece trafik ışığı olan yerlerde yayaya ait olduğu düşüncesi de temel bir hatadır. Aksine, trafik ışığı veya görevli bulunmayan bu gibi işaretli yaya geçitlerinde öncelik kayıtsız şartsız yayanındır. Unutmayın, yaya geçidi yayanın dokunulmaz alanıdır. Zebra çizgilerini gördüğünüz an yavaşlayın, bir yaya adımı gördüğünüz an durun.

15Tehlikeli madde taşıyan araçlarda kaç tane ve hangi kapasitede yangın söndürme cihazı bulundurulmalıdır?

• A)5 kilogramlık 3 adet
• B)6 kilogramlık 2 adet
• C)8 kilogramlık 2 adet
• D)10 kilogramlık 2 adet

Açıklama — Tehlikeli madde taşıyan araçlarda, yangın riskine karşı hızlı ve etkili müdahale için 6 kilogramlık 2 adet yangın söndürme cihazı bulundurulması gereklidir. Bu kapasite, olası bir yangını kontrol altına almak için yeterli miktarda söndürücü madde sağlar. Diğer seçeneklerdeki cihaz sayısı veya kapasitesi, ya yetersiz kalabilir ya da gereksiz yere fazla olabilir. Bu düzenleme, tehlikeli maddelerin taşınması sırasında güvenliği artırmak amacıyla belirlenmiştir. Hatırlatma: Tehlikeli madde taşıyan araçlarda yangın söndürme cihazlarının kolay ulaşılabilir ve çalışır durumda olması hayati önem taşır.

16A2 sınıfı sürücü belgesine sahip sürücüler, kendi sınıfı dışında, aşağıdakilerden hangisini kullanabilirler?

• A)Otobüs
• B)Motorlu bisiklet
• C)Kamyon
• D)Minibüs

Açıklama — A2 sınıfı sürücü belgesi, motosiklet kullanma yetkisi verir ve motorlu bisikletler de bu sınıfa dahildir. Otobüs, kamyon ve minibüs gibi araçlar, daha büyük ve farklı sürücü belgeleri gerektirir, çünkü bu araçlar daha fazla yolcu veya yük taşır ve farklı sürüş becerileri gerektirir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, her sürücü belgesi sınıfı belirli araç türlerini kapsar ve bu sınıfların dışındaki araçları kullanmak yasaktır. Hatırlatma: A2 belgesiyle sadece motosiklet ve motorlu bisiklet kullanabilirsiniz, diğer araçlar için uygun sınıf belgesine sahip olmalısınız.

17Şekildeki araç sürücüsü hangi kurala uymuyor?

• A)Sağa dönme yasağı
• B)Hız sınırı
• C)Araç geçme yasağı
• D)Park etme yasağı

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak için görseli ve trafik işaretlerinin dilini iyi yorumlamamız gerekir. Görselde, bir yolun sağ kenarında duran beyaz bir otomobil ve bu otomobilin hemen yanında bir trafik işareti direği görüyoruz. Direğin üzerindeki levha, yuvarlak, mavi zeminli, kırmızı çerçeveli ve üzerinde tek bir kırmızı eğik çizgi bulunan 'Park Etmek Yasaktır' levhasıdır. Bu levha, sürücülere bu alanda araçlarını bırakıp gitmelerinin, yani park etmelerinin yasak olduğunu bildirir ancak yolcu indirme-bindirme veya yük alıp boşaltma gibi kısa süreli duraklamalara izin verir. Araç sürücüsü, aracını tam da bu yasağın geçerli olduğu noktaya park ederek bu kuralı açıkça ihlal etmiştir. Bu nedenle doğru cevap 'Park etme yasağı'dır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; A seçeneğindeki 'Sağa dönme yasağı', genellikle beyaz zeminli ve kırmızı çerçeveli bir levha üzerinde sağa dönen bir okun kırmızı bir çizgiyle iptal edilmesiyle belirtilir ve görselde böyle bir işaret yoktur. B seçeneğindeki 'Hız sınırı' ihlali için, hız limitini belirten bir levhanın bulunması ve sürücünün bu limiti aşması gerekir; görselde ne böyle bir levha vardır ne de aracın hızıyla ilgili bir durum söz konusudur. C seçeneğindeki 'Araç geçme yasağı' ise farklı bir levha ile gösterilir ve aracın park edilmiş konumu bu yasakla ilgisizdir. İlgili trafik kuralı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde tanımlanan durma, duraklama ve park etme kurallarıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, levhadaki tek bir çapraz kırmızı çizgi sadece 'Park Etmek Yasak' demektir ve kısa süreli duraklamaya izin verir. Eğer levhada bir çarpı işareti (çift çizgi) olsaydı, bu hem duraklamayı hem de park etmeyi yasaklayan daha katı bir kural olurdu.

18Videya göre hangisi söylenemez?

• A)Ehil hayvanlar çıkma ihitmaline karşı dikkatli olmalıdır
• B)Burası bir anayoldur
• C)Uygun koşullarda sollama yapabilir
• D)Yol virajlı bir yol olduğu için takip mesafesini arttırmalıdır

Açıklama — Doğru cevap "Uygun koşullarda sollama yapabilir" çünkü virajlı yollarda görüş kısıtlıdır ve sollama yapmak tehlikeli olabilir. Diğer seçenekler ise yolun özelliklerine uygun davranışları belirtir: Ehil hayvanlar çıkma ihtimaline karşı dikkatli olunması, anayol olduğu için dikkatli sürülmesi ve virajlı yolda takip mesafesinin artırılması gibi. Trafik kurallarına göre, virajlarda ve görüşün kısıtlı olduğu yerlerde sollama yapmak yasaktır. Hatırlatma: Virajlı yollarda her zaman takip mesafesini artırarak güvenli sürüş sağlanmalıdır.

19Bu durumda nasıl doğru davranırsınız? I. Hızımı azaltırım II. Ani manevradan kaçınırım III. Virajda sert fren yaparım

• A)Yalnız III
• B)I ve II
• C)II ve III
• D)Hepsi

Açıklama — Görselde, sürücü koltuğundan karlı bir havada, virajlı bir yola yaklaşıldığı görülmektedir. Yol kenarları ve ağaçların karla kaplı olması, yol yüzeyinin kaygan olabileceğine dair önemli bir ipucudur. Ayrıca, sağ tarafta yolun kaygan olabileceği konusunda sürücüyü uyaran bir tehlike uyarı levhası bulunmaktadır. Bu levha, görsel ipuçlarını teyit ederek sürücüyü yolun durumu hakkında kesin olarak bilgilendirir. Bu zorlu koşullarda güvenli sürüşün temeli, aracın yol tutuşunun azaldığını kabul etmektir. Bu nedenle doğru davranış, öncül I ve II'de belirtilenleri yapmaktır. Öncelikle 'Hızımı azaltırım' (I) ifadesi doğrudur, çünkü düşük hız, hem olası bir tehlikeye tepki vermek için daha fazla zaman tanır hem de virajı dönerken aracı yolda tutan merkezkaç kuvvetini azaltır. Kaygan zeminde fren mesafesi normalin katbekat uzayacağı için hızı viraja girmeden önce, düz yoldayken düşürmek hayati önem taşır. İkinci olarak, 'Ani manevradan kaçınırım' (II) ifadesi de kesinlikle doğrudur. Lastiklerin yolla olan zayıf bağlantısını koparabilecek her türlü ani hareketten—ani direksiyon kırma, aniden gaza basma veya ani frenleme—kaçınmak gerekir. Tüm kontroller yumuşak ve kademeli kullanılmalıdır. Bu iki öncül, kaygan zeminde kontrolü kaybetmemek için alınması gereken temel önlemlerdir. Üçüncü öncül olan 'Virajda sert fren yaparım' ise son derece tehlikeli ve yanlış bir davranıştır. Viraj esnasında tekerlekler zaten aracı yolda tutmak için yanal bir kuvvetle mücadele ederken, sert fren yapmak bu dengeyi tamamen bozar. Sert fren, tekerleklerin kilitlenmesine veya aracın kayarak savrulmasına neden olur ve bu durum kontrolün tamamen kaybedilmesiyle sonuçlanabilir. Doğru teknik, hızı viraja girmeden önce düzlükteyken yumuşakça azaltmak, viraj içinde ise gaz ve fren girdilerini en aza indirerek sabit ve düşük bir hızla ilerlemektir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanunu'nun sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurma zorunluluğunu düzenleyen genel ilkesiyle doğrudan ilgilidir. Sürücüler, özellikle görüş mesafesinin azaldığı, yolun kaygan olduğu viraj gibi yerlere yaklaşırken hızlarını azaltmakla yükümlüdür. Bu, öngörülü ve defansif sürüş tekniğinin temel bir parçasıdır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, karlı ve buzlu yolda direksiyon, gaz ve fren birer yumurta gibidir; kırmadan, nazikçe kullanılmalıdır.

20Bu durumda nasıl davranmalısınız?

• A)Karşıdan gelen trafiğe engel olmamak için yoluma devam ederim.
• B)Karşıdan gelen araç olmadığını anladığımda yoluma devam ederim
• C)Karşıdan gelen trafik durmak zorunda olduğundan yoluma devam ederim.
• D)Geçiş önceliğimden dolayı yoluma devam ederim.

Açıklama — Doğru cevap, karşıdan gelen araç olmadığını anladığınızda yolunuza devam etmenizdir çünkü bu, karşılıklı trafik akışını güvenli bir şekilde sağlamak için gereklidir. A seçeneği yanlıştır çünkü karşıdan gelen trafiğe engel olmamak için kontrolsüz bir şekilde ilerlemek tehlikeli olabilir. C seçeneği yanlış çünkü karşıdan gelen trafiğin durmak zorunda olduğu varsayımı hatalıdır; her zaman öncelik kurallarına dikkat edilmelidir. D seçeneği ise yanlıştır çünkü her durumda geçiş önceliğiniz olmayabilir. Trafik güvenliği açısından, karşıdan gelen araçların durumunu kontrol etmek ve buna göre hareket etmek esastır. Pratik ipucu: Her zaman karşıdan gelen trafiği kontrol etmeden hareket etmeyin, güvenliğiniz için önce gözlem yapın.

21Aşağıdakilerden hangisi, bir kaza anında sürücü ve yolcuları araçta tutacak, vücudun ileri-sağa-sola veya yukarı vurmasını önleyecek teçhizattır?

• A)Panoramik cam
• B)Emniyet kemeri
• C)Açılabilir tavan
• D)Hidrolik direksiyon

Açıklama — Emniyet kemeri, kaza anında sürücü ve yolcuları araçta güvenli bir şekilde tutarak vücudun ileri, sağa, sola veya yukarı vurmasını önler. Bu, ciddi yaralanmaları engellemek için hayati öneme sahiptir. Diğer seçenekler, açılabilir tavan, panoramik cam ve hidrolik direksiyon, sürüş konforunu artırabilir ancak kaza anında güvenliği sağlamaz. Emniyet kemeri kullanımı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde zorunlu tutulmuştur ve ihlali durumunda cezai yaptırımlar uygulanır. Hatırlatma: Araca bindiğinizde ilk yapmanız gereken emniyet kemerinizi takmak olmalıdır.

22Yukardaki resme göre hangisi söylenebilir? (yol iki yönlü bir yol)

• A)Hatalı sollama yaptığı için motorsiklet sürücüsü asli kusurludur
• B)mavi araç sürücüsü asli kusurludur
• C)Kırmızı araç sürücüsü asli kusurludur
• D)Motorsiklet bu durumda sollama yapabilir

Açıklama — Görselde, iki yönlü bir karayolunda, şeritleri ayıran devamlı bir yol çizgisi bulunmasına rağmen bir motosiklet sürücüsünün sollama yapmak amacıyla karşı şeride geçtiği görülmektedir. Bu esnada karşı yönden de bir otomobil gelmektedir. Bu durumda motosiklet sürücüsü, Karayolları Trafik Kanunu'nun asli kusur sayılan hallere ilişkin hükümleri uyarınca asli kusurludur. Bunun temel nedeni, sürücünün birden fazla hayati kuralı aynı anda ihlal etmesidir. Öncelikle, yolun ortasındaki devamlı çizgi, her iki yöndeki araçlar için de sollama yapmanın ve bu çizgiyi aşarak diğer şeride geçmenin kesinlikle yasak olduğunu belirtir. Bu çizgi adeta bir duvar görevi görür ve aşılmamalıdır. Daha da önemlisi, motosiklet sürücüsü bu yasağı çiğneyerek, karşı yönden gelen trafiğe ait şeride girmiş ve yaklaşmakta olan mavi otomobil nedeniyle çok tehlikeli bir durum yaratmıştır. Kurallara uygun olmayan bir şekilde sollama yapmak ve karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şeride girmek, bir kazanın meydana gelmesindeki ana sebep olarak kabul edilir. Görseldeki kırmızı ve mavi otomobil sürücüleri ise kendi şeritlerinde kurallara uygun seyrettikleri için onlara herhangi bir kusur atfedilemez. Dolayısıyla, devamlı çizgiyi geçerek ve karşıdan gelen araca rağmen sollama yapmaya kalkan motosiklet sürücüsü, bu tehlikeli manevrasından ötürü tamamen sorumludur.

23Tepe üstüne yakın yerde veya dönemeçte arızalanan aracın ön ve arkasından en az kaç metre uzağa yansıtıcı konulmalıdır?

• A)30
• B)20
• C)10
• D)5

Açıklama — Tepe üstüne yakın yerde veya dönemeçte arızalanan aracın ön ve arkasına en az 30 metre uzağa yansıtıcı konulması, diğer sürücülerin aracı zamanında fark etmesini sağlar ve kazaları önler. 20, 10 veya 5 metre gibi daha kısa mesafeler, özellikle görüşün kısıtlı olduğu tepe üstü ve dönemeçlerde yetersiz kalır ve tehlike yaratır. Bu uygulama, trafik güvenliği ilkeleri çerçevesinde, sürücülerin ve yol kullanıcılarının güvenliğini sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Hatırlatma: Tepe üstü ve dönemeçlerde her zaman ekstra dikkat ve önlem gereklidir.