28 Ağustos 2026 Trafik ve Çevre Bilgisi Soruları

1Şekildeki kara yoluna ne ad verilir?

• A)Tali yol
• B)Geçiş yolu
• C)Bağlantı yolu
• D)Bölünmüş yol

Açıklama — Şekildeki kara yolu, karşı yönden gelen trafik akışının bir ayırıcı (refüj veya çift çizgi gibi) ile birbirinden ayrıldığı bir yapıya sahiptir. Bu özellik, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre "bölünmüş yol" tanımına tam olarak uymaktadır ve doğru cevaptır. Geçiş yolu bir mülke giriş çıkışı, bağlantı yolu kavşaklardaki kısa geçişleri, tali yol ise ana yola bağlanan daha az önemli yolları ifade eder ki görseldeki durum bunlara uymamaktadır. Bölünmüş yollar, karşı yönden gelen araçlarla çarpışma riskini azaltarak trafik güvenliğini önemli ölçüde artırır. Aklınızda bulunsun: Ortada bir ayırıcı varsa, o yol genellikle bölünmüş yoldur.

2Bu durumda hangisi doğrudur?

• A)Yeşil arabanın geçmesine izin verdim
• B)Yeşil arabanın önünden sola dönerim.
• C)Kırmızı Arabanın geçmesine izin veriririm
• D)hiçbiri

Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu görselde aracımızla bir kavşağa yaklaşmakta ve sola dönüş yapmak üzere olduğumuz görülmektedir. Gösterge panelindeki aktif sol sinyal lambası ve yola çizilmiş yön oku, bu niyetimizi doğrulamaktadır. Kavşak analiz edildiğinde, karşı yönden gelerek düz ilerleyen ve bizim dönüş güzergahımızla kesişecek olan yeşil bir araç ile sol tarafta anayola katılmak için bekleyen kırmızı bir araç bulunmaktadır. Bu kavşakta herhangi bir trafik ışığı, levhası veya trafik polisi bulunmadığı için geçiş hakkı kuralları devreye girer. Bu durumda doğru davranış, yeşil arabanın geçmesine izin vermektir. Bunun temel gerekçesi, en önemli geçiş hakkı kurallarından biridir: Sola dönüş yapan sürücüler, karşıdan gelen ve düz gitmekte olan araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadır. Yeşil araç, bizim dönüşümüz sırasında karşıdan gelen ve düz ilerleyen araç konumunda olduğu için geçiş üstünlüğü ondadır. Güvenliğimiz ve trafik düzeni için onun geçişini beklemeliyiz. Yeşil arabanın önünden dönmeye çalışmak, bu kuralı ihlal etmek anlamına gelir ve karşıdan gelen aracın yolunu keserek ciddi bir kaza riski yaratır. Kırmızı aracın geçmesine izin vermek de hatalıdır, çünkü anayola katılmak için bekleyen sürücüler, anayoldaki araçlara yol vermekle yükümlüdür; dolayısıyla kırmızı araca karşı geçiş üstünlüğü bizdedir ve bizimle anlık bir geçiş önceliği çatışması bulunmamaktadır. Bu senaryoda aklımızda tutmamız gereken temel ilke şudur: Dönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol verir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, 'Dönüş yapan bekler, düz giden geçer' kuralı, kavşaklarda doğru kararı vermenizi sağlayarak sizi ve diğer sürücüleri korur.

3Trafik görevlisinin hangi hareketi geceleyin "dönüş" işaretidir?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafik görevlisinin geceleyin ışıklı işaret çubuğuyla verdiği talimatları anlama becerinizi ölçmektedir ve bu, güvenli sürüş için temel bir bilgidir. Geceleyin "dönüş" işareti, trafik görevlisinin ışıklı işaret çubuğunu, dönüş yapılacak yöne doğru kavisli bir hareketle savurmasıyla verilir. Bu hareket, sürücüye hangi yöne dönmesi gerektiğini açık ve net bir şekilde gösterir. Diğer temel gece işaretlerini de doğru anlamak kritiktir. Trafik görevlisi "dur" demek istediğinde, ışıklı çubuğu genellikle sürücüye doğru dik bir şekilde tutarak kırmızı ışığı gösterir. Sürücüye "geç" talimatı vermek için çubuğu, sürücünün ilerleyeceği istikamette sallar. "Yavaşla" komutu ise ışıklı çubuğun yukarıdan aşağıya doğru sallanmasıyla belirtilir. Bu işaretlerin yasal dayanağı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmeliklerdir. Unutulmamalıdır ki, trafik görevlisinin verdiği işaretler, trafik ışıkları, levhalar ve yol çizgilerinden daha önceliklidir. Örneğin, bir kavşakta kırmızı ışık yanarken trafik görevlisi size "geç" işareti veriyorsa, uymanız gereken talimat görevlinin işaretidir. Bu kural, trafiğin güvenli ve düzenli akışını sağlamak için hayati önem taşır. Bu işaretleri akılda tutmak için, dönüş işaretinde görevlinin ışıklı çubuğuyla aracın gideceği kavisli yolu adeta havada çizdiğini düşünebilirsiniz.

4Işıklı trafik işaret cihazında kırmızı ile birlikte sarı ışığın yanması, beklemekte olan sürücüye neyi bildirir?

• A)Motoru durdurmasını
• B)Biraz sonra kırmızı ışığın yanacağını
• C)Harekete hazırlanmasını
• D)Geri dönmesini

Açıklama — Işıklı trafik işaret cihazında kırmızı ile birlikte sarı ışığın yanması, sürücülere yeşil ışığın yanmak üzere olduğunu ve harekete hazırlanmaları gerektiğini bildirir. Bu durum, trafiğin akıcı bir şekilde devam etmesini sağlamak için önemlidir. Diğer seçenekler yanlıştır çünkü kırmızı ve sarı ışık birlikte yandığında geri dönme veya motoru durdurma talimatı verilmez; bu ışık kombinasyonu sadece harekete hazırlık içindir. Trafik ışıklarının bu şekilde kullanımı, sürücülerin dikkatli ve hazırlıklı olmalarını sağlayarak güvenliği artırır. Hatırlatma: Kırmızı ve sarı ışık birlikte yandığında, ayağınızı gaz pedalına hazırlayın, ancak yeşil ışık yanmadan hareket etmeyin.

5Neden sürekli fren yapmak zorundasın? I.Çöp kamyonu yüzünden II.Mavi kamyon yüzünden III.Bisikletçi yüzünden

• A)Yalnız I
• B)Yalnız II
• C)I ve II
• D)I , II ve III

Açıklama — Sürekli fren yapmak, önünüzdeki araçların hızını düşürmesi veya ani durması nedeniyle gereklidir. Çöp kamyonu ve mavi kamyon, büyük ve yavaş hareket eden araçlar oldukları için önlerinde fren yapma ihtiyacı doğar. Bisikletçi ise genellikle daha küçük ve manevra kabiliyeti yüksek bir araçtır, bu yüzden sürekli fren yapma gereksinimi yaratmaz. Trafikte, büyük ve yavaş araçların arkasında takip mesafesini korumak önemlidir. Pratik ipucu: Büyük araçların arkasında en az 2 saniye takip mesafesi bırakın, bu size frenleme için yeterli süre sağlar.

6Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?

• A)Motorlu taşıtların giremeyeceğini
• B)Kasisli yola girileceğini
• C)Yolun trafiğe kapalı olduğunu
• D)Yolda çalışma olduğunu

Açıklama — Görseldeki üçgen ve kırmızı çerçeveli işaret, tehlike uyarı işaretlerinden olup, ileride kasisli veya engebeli bir yol kesimine girileceğini bildirir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde belirtilen "yolda çalışma", "yolun trafiğe kapalı olduğu" veya "motorlu taşıtların giremeyeceği" durumlar farklı trafik işaretleriyle belirtilir. Bu işareti gördüğünüzde hızınızı düşürerek aracınızın ve yolcularınızın güvenliğini sağlamanız önemlidir. Unutmayın, işaretin içindeki dalgalı şekil yolun "kasisli" olduğunu görsel olarak anlatır.

7Kara yolunun sağ ve soluna konan şekildeki trafik işaretleri, sürücülere aşağıdakilerden hangisine yaklaşıldığını bildirir?

• A)Demir yoluna
• B)Kavşağa
• C)Köprüye
• D)Tali yola

Açıklama — Görselde, yolun sağına ve soluna karşılıklı olarak yerleştirilmiş, üzerinde aşağıya doğru eğimli siyah ve beyaz renkli kalın çapraz şeritler bulunan iki adet dikey dikdörtgen levha görülmektedir. Bu işaretler, sürücülere bir köprüye yaklaşıldığını bildirdiği için doğru cevap 'Köprüye' seçeneğidir. Bu levhalar, resmi olarak tehlike uyarı işaretleri kategorisinde yer alan ve pratikte köprü korkuluk başı işaretleyicileri olarak da bilinen yön levhalarıdır. Temel amaçları, köprü, viyadük veya menfez gibi kenarlarında korkuluk gibi sabit engeller bulunan ve yolun daralabileceği yapıların başlangıç noktalarını, özellikle gece veya görüşün düşük olduğu hava koşullarında belirgin hale getirmektir. Bu levhalar genellikle tam olarak yapının başlangıcında konumlandırılır ve sürücüye yolun fiziksel olarak daralacağını veya yan manevra alanının kısıtlanacağını bildirir. Bu nedenle bu işaretleri gören sürücü, hızını düşürmeli ve şeridinde daha dikkatli ilerlemelidir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakacak olursak; demir yolu geçitlerine yaklaşıldığını bildiren levhalar tamamen farklıdır. Kontrolsüz demir yolu geçidi için 'çarpı' şeklinde bir işaret kullanılırken, geçide olan mesafeyi bildiren levhalar ise üzerinde kırmızı ve beyaz eğik şeritler bulunan ve mesafenin azaldığını gösteren işaretlerdir. Kavşaklara yaklaşıldığını bildiren işaretler ise genellikle üçgen şeklindeki tehlike uyarı levhalarıdır ve kavşağın türünü şematik olarak gösterirler. Benzer şekilde, bir tali yola yaklaşıldığını değil, tali yoldan ana yola katılımı veya ana yoldan tali yola ayrımı gösteren levhalar da yine genellikle üçgen şeklindedir. Sorudaki levhalar ise bir yol türünü değil, bir yapıya girişi işaret etmektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirtildiği üzere bu tehlike uyarı işaretlerinin amacı, sürücünün köprünün genişliğini ve başlangıcını net bir şekilde algılamasını sağlayarak, özellikle dar köprülerde karşı yönden gelen araçlarla karşılaşma veya köprü korkuluklarına çarpma riskini en aza indirmektir. Bu nedenle bu levhaları gördüğünüzde, direksiyon hakimiyetinizi artırmalı ve olası bir daralmaya karşı hazırlıklı olmalısınız. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, bu siyah beyaz çizgileri köprünün sizi karşılayan ve yolun sınırlarını çizen 'kolları' veya 'parmaklıkları' olarak hayal edebilirsiniz; bu 'parmaklıklar' size 'Dikkat, dar bir alana giriyorsun, şeridinde kal!' mesajını verir.

8Şekildeki trafik işareti aşağıdakilerden hangisini bildirir?

• A)Mopetin giremeyeceğini
• B)Mopet yolunu
• C)Bisiklet yolunu
• D)Motosikletin giremeyeceğini

Açıklama — Bu işaret, kırmızı yuvarlak yasaklayıcı işaretler grubundadır ve içindeki sembol mopeti temsil eder. Dolayısıyla, bu yola mopetlerin girmesinin yasak olduğunu bildirir. Mopet yolu veya bisiklet yolu gibi yönlendirici işaretler mavi renkte ve yuvarlak olurken, motosiklet sembolü mopetten daha büyük ve farklı bir görünüme sahiptir. Unutmayın, kırmızı yuvarlak işaretler her zaman bir yasağı veya kısıtlamayı ifade eder.

9Aralıklı yanıp sönen sarı ışık aşağıdakilerden hangisiyle aynı anlamı taşır?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Sevgili sürücü adayı, bu soru trafik ışıkları ve levhaları arasındaki önemli bir denklik ilişkisini ölçmektedir. Soruda aralıklı, yani fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışığın hangi levhayla aynı anlama geldiği soruluyor. Doğru cevap, kırmızı kenarlıklı ters üçgen şeklindeki 'Yol Ver' levhasıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışık, sürücünün yaklaştığı kavşağa dikkatli ve yavaş bir şekilde girmesi, yolu kontrol etmesi ve geçiş hakkına sahip araçlar varsa gerekirse tam olarak durup onlara yol verdikten sonra geçmesi gerektiğini bildirir. Bu, 'Yol Ver' levhasının gerektirdiği davranışla birebir aynıdır. Şimdi diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna bakalım. A seçeneğindeki sekizgen kırmızı 'DUR' levhası, aralıklı yanıp sönen kırmızı ışıkla aynı anlama gelir ve sürücünün mutlaka tam olarak durmasını, yolu kontrol etmesini ve yol boşaldıktan sonra geçmesini zorunlu kılar. Bu, sarı ışığın 'yavaşla ve kontrol et' uyarısından daha katı bir kuraldır. B seçeneğindeki kırmızı çemberli levha bir yasaklama levhasıdır ve belirli bir yola girişi kısıtlar veya yasaklar. D seçeneğindeki ortasında beyaz yatay bir şerit bulunan kırmızı daire şeklindeki levha ise 'Girilmez' levhasıdır ve genellikle tek yönlü yolların çıkışına konularak ters yönden girişi engeller. Görüldüğü gibi B ve D seçenekleri bir geçiş hakkı düzenlemesi değil, birer yasaklama levhasıdır ve aralıklı yanan sarı ışığın uyarısıyla hiçbir ilgisi yoktur. Temel güvenlik ilkesi, sarı ışığın bir uyarı ve dikkat çağrısı, kırmızının ise mutlak bir durma emri olduğunu anlamaktır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, fasılalı sarı ışık 'Yavaşla, kontrol et, gerekirse dur ve yol ver' derken, fasılalı kırmızı ışık ise 'Kesinlikle dur' emreder.

10Aşağıdakilerden hangisinin tek yönlü yollarda yapılması yasaktır?

• A)Park manevrası yaparken geri gidilmesi
• B)Hız azaltmak için frene basılması
• C)Yol eğimliyse çıkışta kullanılan vitesle inilmesi
• D)Ters yönden yola girilmesi

Açıklama — Tek yönlü yollarda ters yönden yola girilmesi, trafik akışını tehlikeye sokar ve kazalara sebep olabilir. Bu nedenle yasaktır. Park manevrası yaparken geri gitmek, araç park etmek için gerekli bir harekettir ve yasak değildir. Hız azaltmak için frene basmak, araç kontrolünü sağlamak için gereklidir. Yol eğimliyse çıkışta kullanılan vitesle inmek, aracın kontrolünü kaybetmemek için önerilen bir güvenlik tedbiridir. Tek yönlü yollarda, trafik işaretlerine dikkat ederek ve yolun akış yönüne uygun hareket etmek önemlidir. Unutma: Tek yönlü yollarda her zaman ok işaretlerini takip et!

11Kısa mesafelerde motorlu taşıt yerine yürümeyi veya bisiklete binmeyi tercih etmek hangisini sağlar?

• A)Aracın motor ömrünün kısalmasını
• B)Hava kirliliğinin ve trafik yükünün azalmasını
• C)Trafik kazalarının artmasını
• D)Bireysel ulaşım maliyetlerinin artmasını

Açıklama — Kısa mesafelerde motorlu taşıt yerine yürümek veya bisiklete binmek, hava kirliliğinin ve trafik yükünün azalmasını sağlar çünkü bu tercihler, fosil yakıt tüketimini ve dolayısıyla egzoz emisyonlarını azaltır. Trafik kazalarının artması, motorlu taşıt kullanımının azalmasıyla ilişkili değildir; aksine, daha az araç trafiği, kaza riskini de azaltabilir. Bireysel ulaşım maliyetleri yürüyüş veya bisikletle azalır çünkü yakıt veya araç bakım masrafları ortadan kalkar. Aracın motor ömrü, kullanım sıklığına bağlı olarak değişir, ancak bu durum yürümek veya bisiklete binmekle doğrudan ilişkili değildir. Pratik ipucu: Kısa mesafelerde yürümek veya bisiklete binmek hem çevreye hem de sağlığınıza katkı sağlar.

12Görüş yetersizliği olan tepe üstü ve dönemeçlerde, aşağıdakilerden hangisinin yapılması yasaktır?

• A)Hızın azaltılması
• B)Takip mesafesi kuralına uyulması
• C)Öndeki aracın geçilmesi
• D)Bulunduğu şeridin sağına yaklaşılması

Açıklama — Görüş yetersizliği olan tepe üstü ve dönemeçlerde öndeki aracın geçilmesi yasaktır çünkü bu tür bölgelerde karşıdan gelen araçları görmek zordur ve ani bir karşılaşma kazaya yol açabilir. Hızın azaltılması ve takip mesafesi kuralına uyulması, sürücünün kontrolü kaybetmemesi ve güvenli bir mesafede kalması için önemlidir. Bulunduğu şeridin sağına yaklaşılması, karşıdan gelen araçlarla çarpışma riskini azaltır. Bu durumlar, trafik güvenliği ilkelerine ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne uygun davranışlardır. Hatırlatma: Görüşün kısıtlı olduğu yerlerde sabırlı olun, geçiş yapmayın.

13Şekildeki 1 numaralı aracın saatteki hızı 70 kilometredir. Takip mesafesi, saatteki hızın en az yarısı kadar metre olduğuna göre; 1 numaralı araç ile önündeki araç arasında en az kaç metre olmalıdır?

• A)50
• B)140
• C)70
• D)35

Açıklama — Bu ehliyet sınavı sorusu, trafikteki en hayati güvenlik kurallarından biri olan güvenli takip mesafesini ölçmektedir. Soruda, saatte 70 kilometre hızla giden 1 numaralı aracın, önündeki araçla arasında bırakması gereken minimum mesafenin ne olduğu sorulmaktadır. Trafik kurallarına göre, normal hava ve yol şartlarında bir aracın takip mesafesi, kilometre cinsinden saatteki hızının en az yarısı kadar metre olmalıdır. Bu temel kuralı soruya uyguladığımızda, aracın hızı olan 70 km/saat değerini ikiye bölmemiz gerekir. Yapılan hesaplama, 70 / 2 = 35 metre sonucunu verir. Dolayısıyla, 1 numaralı aracın önündeki araçla arasında bırakması gereken yasal minimum mesafe 35 metredir. Bu mesafe, öndeki aracın ani bir fren yapması durumunda sürücünün durumu fark etmesi (reaksiyon süresi) ve aracı güvenli bir şekilde durdurabilmesi (fren mesafesi) için gerekli olan zaman ve alanı tanır. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu inceleyelim: 70 seçeneği, aracın hızının kendisidir ve takip mesafesiyle karıştırılmaması gereken bir değerdir. 50 seçeneği, verilen hızla ilgili kurala dayalı bir hesaplamanın sonucu değildir ve bir çeldirici olarak yer almaktadır. 140 seçeneği ise, kuralı ters uygulayarak hızı ikiye bölmek yerine ikiyle çarpma hatasından kaynaklanır; 140 metrelik bir mesafe 'en az 35 metre' şartını fazlasıyla karşılıyor olsa da, soruda istenen kurala göre hesaplanmış minimum yasal mesafe bu değildir. Unutulmamalıdır ki, bu kural kuru ve görüşün açık olduğu ideal yol koşulları için geçerlidir. Yağmurlu, karlı, buzlu veya bozuk yollarda bu mesafenin mutlaka artırılması gerekir. Bu kuralı pratik olarak yolda uygulamanın bir yolu da 'iki saniye' kuralıdır. Öndeki araç sabit bir nesnenin (örneğin bir trafik levhası veya ağaç) yanından geçtiği an 'bin bir, bin iki' diye saymaya başlayın. Eğer siz aynı nesnenin yanına 'bin iki' demeyi bitirmeden ulaşıyorsanız, çok yakınsınız demektir ve yavaşlayarak mesafeyi artırmalısınız.

14Şekildeki gibi sola dönüş yapacak olan sürücü, aşağıdakilerden hangilerini yapmalıdır? I. Sola dönüş lambasını yakmalı II. Hızını azaltmalı III. Dar bir kavisle dönmeli

• A)Yalnız I
• B)I ve II
• C)II ve III
• D)I, II ve III

Açıklama — Bu soruda, bir kavşakta sola dönüş yapacak bir sürücünün uyması gereken kurallar sorgulanmaktadır. Güvenli ve kurallara uygun bir sola dönüş manevrası için sürücünün öncelikle niyetini diğer yol kullanıcılarına bildirmesi ve aracın kontrolünü tam olarak sağlaması gerekir. Bu bağlamda, ilk olarak sola dönüş lambasını yakmak (I), yani sinyal vermek, trafikteki temel bir iletişim ve güvenlik kuralıdır. Dönüşe başlamadan makul bir mesafe önce verilen sinyal, hem arkanızdaki hem de kavşaktaki diğer sürücü ve yayaların sizin ne yapacağınızı anlamasını ve kendi pozisyonlarını buna göre ayarlamasını sağlar, böylece olası kazaların önüne geçilir. İkinci olarak, hızı azaltmak (II), her türlü manevraya girerken aracın kontrolünü kaybetmemek için zorunludur. Kavşaklar potansiyel tehlike bölgeleri olduğu için hızı düşürmek, sürücünün hem çevresini daha etkin bir şekilde kontrol etmesine hem de dönüşü emniyetli bir yörüngede tamamlamasına olanak tanır. Yüksek hızla yapılan bir dönüş, aracın savrulmasına veya şeritten çıkmasına yol açabilir. Sorudaki çeldirici ifade olan 'dar bir kavisle dönmeli' (III) öncülü ise sola dönüşler için tamamen yanlıştır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin dönüşlerle ilgili hükümleri uyarınca, sürücüler sola dönüşlerini 'geniş bir kavisle' yapmak zorundadır. Bunun temel mantığı, sola dönerken karşı yönden gelen trafiğin şeridini ihlal etmemek ve dönüş tamamlandığında girilecek yolun gidiş yönündeki uygun şeride güvenli bir şekilde yerleşmektir. Görseldeki kesik çizgiler de bu ideal geniş dönüş yayını göstermektedir. Dar kavisle dönme kuralı, sağa dönüşler için geçerlidir. Sola dönerken dar bir kavis yapmaya çalışmak, karşı şeride girmek anlamına geleceğinden, kafa kafaya çarpışma gibi çok tehlikeli bir duruma yol açar. Bu nedenle III. öncül kesinlikle yanlıştır ve onu içeren seçenekler elenir. Sadece sinyal vermeyi içeren seçenek ise hızı azaltma gibi hayati bir güvenlik adımını dışarıda bıraktığı için eksik kalır. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, 'Sağa Dar, Sola Geniş' kuralı daima hatırlanmalıdır.

15Şekildeki kontrolsüz kavşakta ilk geçiş hakkını hangi araç kullanmalıdır?

• A)Motosiklet
• B)At arabası
• C)Otomobil
• D)Kamyonet

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soruyu doğru anlamak trafikteki en temel güvenlik prensiplerinden birini kavramak demektir. Görselde, herhangi bir trafik ışığı, trafik levhası veya trafik görevlisi tarafından yönetilmeyen, bu yüzden 'kontrolsüz kavşak' olarak adlandırılan bir dört yol ağzı bulunmaktadır. Kavşağa aynı anda yaklaşan dört araç görüyoruz: düz gitmek isteyen bir otomobil, bir kamyonet ve bir at arabası ile sola dönüş yapmak isteyen bir motosiklet. Kontrolsüz kavşaklarda geçiş üstünlüğünü belirleyen kurallar, araçların motorlu olup olmamasından bağımsız olarak tüm sürücüler için geçerlidir. İki temel kural vardır: Birincisi, dönüş yapan sürücüler doğru gitmekte olan sürücülere yol vermelidir. İkincisi ve en genel kural ise, bütün sürücülerin kendi sağından gelen araca yol vermesi zorunluluğudur. Bu kuralları uyguladığımızda, sola dönüş yapan motosiklet sürücüsü, hem karşıdan düz gelen kamyonete hem de sağında kalan otomobile yol vermek durumundadır, bu yüzden ilk geçiş hakkı ona ait olamaz. Geriye kalan düz giden otomobil, kamyonet ve at arabası arasında ise 'sağdaki araca yol verme' prensibi işler. At arabası, sağında başka araçlar olduğu için beklemelidir. Kamyonet de kendi sağında bulunan otomobile yol vermekle yükümlüdür. Otomobilin ise kavşak içinde sağı boştur, yani yol vermesi gereken bir araç yoktur. Bu nedenle geçiş önceliği otomobile aittir. Kısacası, bu tür bir durumda akılda tutulması gereken en önemli ilke, 'sağdan gelenin önceliği' olduğudur; bu kural sayesinde kontrolsüz kavşaklarda düzen ve güvenlik sağlanır.

16"Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme" trafik kazalarında - - - sayılan hâllerdendir. Verilen ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

• A)asli kusur
• B)tali kusur
• C)yol kusuru
• D)kusuru paylaştırma

Açıklama — Kırmızı ışıkta geçmek veya yetkili memurun dur işaretine uymamak, trafik kazalarında "asli kusur" olarak değerlendirilir çünkü bu davranışlar, trafik güvenliğini doğrudan tehlikeye atan ciddi ihlallerdir. "Tali kusur" ise kazaya dolaylı olarak katkıda bulunan daha hafif ihlalleri ifade eder. "Yol kusuru" yolun fiziksel koşullarından kaynaklanan sorunları belirtir, "kusuru paylaştırma" ise kazada birden fazla tarafın kusurlu olduğu durumları kapsar. Trafik ışıkları ve memur işaretleri, sürücülerin uyması gereken temel trafik kurallarıdır. Hatırlatma: Kırmızı ışıkta durmak, hem sizin hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliği için hayati önem taşır.

17Kara yollarında seyreden araçların yüklenmesine ilişkin usullere göre, aşağıdakilerden hangisinin yapılması yasaktır?

• A)Trafik güvenliğinin dikkate alınması
• B)Taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirilmesi
• C)Taşıma sınırına ve dingil ağırlığına uyulması
• D)Araç dengesinin korunması

Açıklama — Taşınan yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirilmesi, trafik güvenliği açısından tehlikeli olduğu için yasaktır. Bu durum, yolcunun düşme riski taşıması ve diğer sürücülerin dikkatini dağıtması nedeniyle kazalara yol açabilir. Diğer seçenekler, araç dengesinin korunması, trafik güvenliğinin dikkate alınması ve taşıma sınırına uyulması, güvenli sürüş için gerekli olan kurallardır. Araç yükleme kurallarına uymak, hem sürücünün hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini sağlar. Hatırlatma: Yük taşırken, yükün sabitlenmiş ve güvenli olduğundan emin olun.

18Hangi tür araçlarda emniyet kemeri bulundurulması ve kullanılması zorunlu değildir?

• A)Minibüslerde
• B)Lâstik tekerlekli traktörlerde
• C)Otomobillerde
• D)Tescilde otomobil gibi işlem gören arazi taşıtlarında

Açıklama — Lâstik tekerlekli traktörlerde emniyet kemeri bulundurulması ve kullanılması zorunlu değildir çünkü bu araçlar genellikle tarım alanlarında düşük hızda kullanılır ve karayolunda seyirleri sınırlıdır. Minibüsler, otomobiller ve arazi taşıtları ise karayolunda daha sık ve yüksek hızda kullanıldıkları için emniyet kemeri zorunludur. Emniyet kemeri, kaza anında yolcuların güvenliğini sağlamak için hayati öneme sahiptir. Hatırlatma: Tarım araçları genellikle tarla ve bahçelerde çalıştığı için emniyet kemeri zorunluluğu yoktur, ancak karayoluna çıktıklarında dikkatli olunmalıdır.

19Araç sahiplerinin aşağıdakilerden hangisini yaptırması zorunludur?

• A)Kasko sigortası
• B)Zorunlu mali sorumluluk sigortası
• C)Zorunlu deprem sigortası
• D)Hırsızlık sigortası

Açıklama — Araç sahiplerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması, trafikte meydana gelebilecek kazalarda üçüncü şahıslara verilebilecek zararların karşılanması için yasal bir yükümlülüktür. Kasko sigortası, zorunlu deprem sigortası ve hırsızlık sigortası ise isteğe bağlıdır ve araç sahibinin kendi aracını korumaya yönelik özel sigortalardır. Zorunlu mali sorumluluk sigortası, Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen bir yükümlülük olup, bu sigortayı yaptırmamak trafik cezasına ve aracın trafikten men edilmesine neden olabilir. Hatırlatma: Zorunlu mali sorumluluk sigortası, aracınızın değil, karşı tarafın zararlarını karşılar.

20Bir araç çevreyi rahatsız edecek şekilde duman ve gürültü çıkarıyorsa aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

• A)İhtar edilir, tekrarı halinde araç trafikten men edilir.
• B)Sürücüsü trafikten ömür boyu men edilir.
• C)Sürücüsüne hapis cezası verilir.
• D)Araç sahibine sadece para cezası verilir.

Açıklama — Araçların çevreyi rahatsız edecek şekilde duman ve gürültü çıkarması durumunda, öncelikle sürücüye ihtar edilir ve bu durum tekrarlanırsa araç trafikten men edilir. Bu uygulama, çevre kirliliğini ve gürültü kirliliğini önlemek amacıyla yapılır. Diğer seçenekler yanlış çünkü hapis cezası veya ömür boyu trafikten men gibi cezalar, daha ciddi trafik suçları için uygulanır. Ayrıca, sadece para cezası verilmesi, çevreye verilen zararın önlenmesi için yeterli bir önlem değildir. Araç bakımını düzenli yaparak ve egzoz emisyon testlerini zamanında gerçekleştirerek bu tür sorunların önüne geçebilirsiniz.

21I. Sürülen taşıtın cinsine uygun olması II. Yetkililerin istemesi hâlinde gösterilmesi III. Taşıt sürerken sürücünün yanında bulundurması Motorlu taşıt sürücü belgesiyle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangileri zorunludur?

• A)II ve III
• B)Yalnız I
• C)I, II ve III
• D)I ve II

Açıklama — Motorlu taşıt sürücü belgesinin sürülen taşıtın cinsine uygun olması, yetkililerin istemesi hâlinde gösterilmesi ve taşıt sürerken sürücünün yanında bulundurulması zorunludur. Bu kurallar, sürücünün yasal olarak araç kullanma yetkisini doğrulamak ve gerektiğinde denetim yapılabilmesi için gereklidir. Yalnız I veya II ve III seçenekleri, belgenin tüm zorunlu koşullarını kapsamadığı için yanlıştır. Sürücü belgesinin uygunluğu ve bulundurulması, trafik güvenliğini sağlamak ve olası cezai yaptırımlardan kaçınmak için önemlidir. Hatırlatma: Araç kullanırken ehliyetinizi her zaman yanınızda bulundurmayı alışkanlık haline getirin.

22Seyir halindeyken yolun sağında "Düşük Banket" uyarı levhasını gördünüz ve aynı anda yağmur nedeniyle yol kayganlaştı. Bu durumda yapacağınız hangi davranış zincirleme kaza riskini en çok artırır?

• A)Hızınızı kademeli olarak düşürmek.
• B)Bankete düşmemek için aniden sol şeride, dikiz aynasını kontrol etmeden kırmak.
• C)Takip mesafesini iki katına çıkarmak.
• D)Direksiyonu ani hareketlerden kaçınarak yumuşak tutmak.

23Haritalarda gösterilen şekildeki işaret, aşağıdakilerden hangisine verilen yol numarasıdır?

• A)Demir yolu
• B)Devlet yolu
• C)Uluslararası yol
• D)Otoyol

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu sorunun doğru yanıtı 'Devlet yolu'dur. Soruda görülen 'D100' gibi işaretler, Türkiye'deki devlet yollarını tanımlamak için kullanılır ve standart olarak mavi bir zemin üzerine beyaz harf ve rakamlarla yazılır. Levhadaki 'D' harfi 'Devlet' kelimesini, yanındaki '100' rakamı ise o yolun Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmiş kimlik numarasını temsil eder. Kısacası bu levha, sürücünün 100 numaralı devlet yolu üzerinde seyrettiğini belirtir. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak da önemlidir. Otoyollar, 'O' harfi ve bir numara ile turuncu zeminli levhalarda gösterilir. Uluslararası yollar, Avrupa E-yol ağının bir parçası olarak 'E' harfi ve bir numara ile yeşil zeminli levhalarda belirtilir. Demir yolları ise karayolu araçları için bu yöntemle numaralandırılmaz; demir yolu geçitleri, sürücüleri uyarmak için kendilerine özgü tehlike uyarı işaretleri ile belirtilir. Bu standart yol numaralandırma sistemi, sürücülerin bulundukları yolun türünü kolayca anlamalarını ve güvenli bir şekilde seyahat etmelerini sağlamak amacıyla Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre düzenlenmiştir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, levhadaki 'D' harfinin doğrudan 'Devlet' kelimesini aklınıza getirmesi gerektiğini unutmayın.