10 Ekim 2026 Genel Sınav Soruları

1I. Ambulans ekiplerince müdahaleler yapılması II. Olay yerinde, ilk yardımcı tarafından temel yaşam desteği yapılması III. Hastane acil servislerinde müdahale yapılması IV. Sağlık kuruluşuna haber verilmesi Hayat kurtarma zinciri halkalarının sıralaması hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

• A)I - III - II - IV
• B)III - II - IV - I
• C)II - III - I - IV
• D)IV - II - I - III

Açıklama — Hayat kurtarma zincirinin sırası IV - II - I - III’tür: 112’ye haber verilir, olay yerinde ilk yardımcı temel yaşam desteği sağlar, ambulans ekibi müdahale eder ve bakım hastane acil servisinde sürdürülür. Haber verme profesyonel yardımı harekete geçirir; gerekli temel yaşam desteği ise ambulans beklenmeden uygulanır. “I - III - II - IV” yanlıştır, çünkü haber vermeyi sona bırakır ve profesyonel müdahaleleri olay yerindeki temel yaşam desteğinin önüne alır. “II - III - I - IV” yanlıştır, çünkü haber vermeyi sona, hastane müdahalesini ise ambulans ekibinin müdahalesinden önceye koyar. “III - II - IV - I” yanlıştır, çünkü hastane acil servisindeki müdahaleyi zincirin başına yerleştirir. İpucu: Sıralama sorularında önce süreci başlatan işlemi ve son aşamayı bul; aradaki işlemleri kimin, nerede yaptığına bakarak yerleştir.

2İlk değerlendirilmesi yapılan kazazedenin bilincinin kapalı olduğu ve solunumunun olmadığı belirlendiyse bu kazazedeye aşağıdaki ilk yardım uygulamalarından hangisi yapılmalıdır?

• A)Derlenme pozisyonu verilmelidir.
• B)Bir elin topuğu ile sırtına 5 kez süpürür tarzda vurulmalıdır.
• C)Temel yaşam desteği uygulanmalıdır.
• D)Vücudu ıslak havlu ya da çarşafla sarılmalıdır.

Açıklama — Bilinci kapalı ve solunumu olmayan kazazedeye temel yaşam desteği uygulanmalıdır. Kalp masajı ve suni solunum, hayati organlara oksijen taşınmasını destekler. 112 aranmalı veya aratılmalı, temel yaşam desteğine gecikmeden başlanmalıdır. “Derlenme pozisyonu verilmelidir.” yanlıştır, çünkü bu pozisyon bilinci kapalı ancak normal solunumu olan kişiler içindir. “Vücudu ıslak havlu ya da çarşafla sarılmalıdır.” yanlıştır, çünkü soğutmaya yönelik bu işlem solunumu ve dolaşımı desteklemez. “Bir elin topuğu ile sırtına 5 kez süpürür tarzda vurulmalıdır.” yanlıştır, çünkü sırt vuruşu bilinci açık kişide yabancı cisme bağlı tam hava yolu tıkanıklığında uygulanır. İpucu: Olayın türünden önce bilinç ve solunum bulgularına bak; solunum yoksa yalnızca pozisyon veren veya soğutan uygulamaları ele.

3Kazazedelere baş geri-çene yukarı pozisyonu verilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Hava yolunu açmak
• B)Kusmayı sağlamak
• C)Bilinci değerlendirmek
• D)Kalp masajı yapmak

Açıklama — Baş geri-çene yukarı pozisyonu, hava yolunu açmak için verilir. Bilinç kaybında kaslar gevşediği için dil geriye düşerek hava yolunu tıkayabilir. Başın hafifçe geriye alınması ve çenenin yukarı kaldırılması, dil kökünü öne taşıyarak havanın akciğerlere geçişini kolaylaştırır. “Kusmayı sağlamak” yanlıştır, çünkü kazazedeyi kusturmak hava yolunu açma yöntemi değildir ve kusmuk hava yolunu tıkayabilir. “Kalp masajı yapmak” yanlıştır, çünkü kalp masajı göğüs kemiğine bası uygulanarak kan dolaşımını desteklemek için yapılır. “Bilinci değerlendirmek” yanlıştır, çünkü bilinç, kişinin seslenmeye ve hafif dokunmaya verdiği tepkiyle değerlendirilir. İpucu: İlk yardım sorularında işlemi ilgili işlevle eşleştirin: baş ve çene hareketleri hava yoluyla, göğüs basıları dolaşımla, seslenerek tepki arama bilinçle ilgilidir.

4Yetişkinlerde temel yaşam desteği uygulaması ile ilgili olarak verilenlerden hangisi doğrudur?

• A)Kalp masajı hızının saatte 100 bası olacak şekilde ayarlanması
• B)Göğüs kemiği 3 cm aşağı inecek şekilde bası yapılması
• C)Temel yaşam desteğine yapay solunum ile başlanması
• D)30 kalp masajı, 2 yapay solunum şeklinde uygulanması

Açıklama — Bilinci kapalı ve normal solunumu olmayan yetişkinde temel yaşam desteği, 30 göğüs basısı ve 2 yapay solunum döngüleriyle uygulanır. Göğüs basıları kanın hayati organlara ulaşmasını, yapay solunum ise oksijenlenmesini destekler. “Göğüs kemiği 3 cm aşağı inecek şekilde bası yapılması” yanlıştır, çünkü yetişkinde bası derinliği en az 5 cm, en fazla 6 cm olmalıdır. “Temel yaşam desteğine yapay solunum ile başlanması” yanlıştır, çünkü yetişkinde uygulamaya göğüs basılarıyla başlanır. “Kalp masajı hızının saatte 100 bası olacak şekilde ayarlanması” yanlıştır, çünkü bası hızı saatle değil, dakikadaki bası sayısıyla değerlendirilir. İpucu: Önce kişinin yaş grubuna bak; ardından uygulamanın başlangıç sırasını, bası derinliğini, bası-solunum oranını ve hızın zaman birimini ayrı ayrı denetle.

5Solunum yolu tıkanıklığı yaşayan dört kazazedeye ait belirtiler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tabloya göre bu kazazedelerden hangilerine “Heimlich manevrası” uygulanmalıdır?

• A)II ve IV
• B)I ve II.
• C)I ve III.
• D)III ve IV.

Açıklama — Doğru cevap III ve IV’tür. Görselde III’ün morarıp nefes alamaması ve IV’ün konuşamayıp ellerini boynuna götürmesi tam hava yolu tıkanıklığını gösterir. Bilinci açık kişide tam tıkanıklığı gidermek için Heimlich manevrası uygulanır; konuşabilen veya etkili öksürebilen kişiye uygulanmaz. “I ve II.” yanlıştır, çünkü bu kişilerin konuşabilmesi veya öksürüp nefes alabilmesi hava yolunun tam tıkalı olmadığını gösterir. “I ve III.” yanlıştır, çünkü I konuşabildiği için Heimlich gerektirmez, tam tıkanıklık belirtileri gösteren IV ise dışarıda bırakılmıştır. “II ve IV” yanlıştır, çünkü II öksürüp nefes alabildiği için Heimlich gerektirmez, nefes alamayan III ise dışarıda bırakılmıştır. İpucu: Tabloda önce konuşma, etkili öksürme ve nefes alma durumuna bak; etkili öksürük varsa öksürmeye teşvik edilir, solunum ve öksürük belirgin zayıflamış veya kaybolmuşsa tam tıkanıklık düşünülür.

6İç kanamalar, kazazedeyi şok ve ölüme götürecek kadar kan kaybına neden olabilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi iç kanama yaşayan bir kazazedede kan kaybına bağlı olarak gelişen genel belirtilerden biri değildir?

• A)Nemli ve soğuk deri
• B)Yavaş ve güçlü nabız
• C)Hızlı ve yüzeysel solunum
• D)Aşırı susuzluk hissi

Açıklama — “Yavaş ve güçlü nabız” bu sorunun cevabıdır, çünkü kan kaybına bağlı şokta beklenen nabız hızlı ve zayıftır. Dolaşan kan miktarı azalınca kalp, organlara yeterli kan ulaştırabilmek için daha hızlı çalışır; ancak nabız zayıf hissedilir. “Aşırı susuzluk hissi” cevap değildir, çünkü kan kaybıyla damar içindeki sıvı hacminin azalması susamaya neden olabilir. “Nemli ve soğuk deri” cevap değildir, çünkü deriye giden kanın azalması cildi soğutur, terleme ise nemlendirir. “Hızlı ve yüzeysel solunum” cevap değildir, çünkü kan kaybına bağlı şokun genel belirtileri arasındadır. İpucu: “Değildir” ifadesini görünce beklenen belirtileri bir grup olarak düşün; hızlı–yavaş, güçlü–zayıf gibi karşıt nitelemelere dikkat ederek bu grupla uyuşmayan özelliği seç.

7Bir travma sonucu deri ya da mukozanın bütünlüğünün bozulmasına ne ad verilir?

• A)Şok
• B)Yara
• C)Koma
• D)Tıkanma

Açıklama — Yara, travma sonucu deri ya da mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Mukoza, ağız ve burun gibi bölgelerin iç yüzeyini örten dokudur. Kesilme, sıyrılma veya delinme gibi etkiler bu koruyucu örtünün bütünlüğünü bozarak yara oluşturabilir. “Şok” yanlıştır, çünkü dokulara yeterli kan ve oksijen ulaşamamasıyla gelişen dolaşım yetmezliğidir. “Koma” yanlıştır, çünkü kişinin dış uyaranlarla uyandırılamadığı derin bilinç kaybıdır. “Tıkanma” yanlıştır, çünkü hava yolu gibi bir geçiş yolunun kısmen veya tamamen kapanmasıdır. İpucu: Tanım sorularında önce neyin bozulduğunu belirleyin; doku bütünlüğü, dolaşım, bilinç ve hava geçişi farklı kavramlardır, seçenekleri bu temel ayrımla eleyin.

8Bilinci açık, kulağından kan gelen, göz çevresinde ve kulak arkasında morlukları olan kazazedeye, olay yerinde herhangi bir tehlike söz konusu değilse aşağıdaki ilk yardım uygulamalarından hangisi yapılmalıdır?

• A)Başı 30 cm aşağıya indirilmeli
• B)Kulağı temiz bir bezle tıkanmalı
• C)Ayakları 45 cm yükseltilmeli
• D)Hareket etmemesi sağlanmalı

Açıklama — Kulaktan kan gelmesi, göz çevresi ve kulak arkasında morarma, kafatası tabanı kırığını düşündüren ciddi baş yaralanması belirtileridir. Olay yeri güvenliyse kazazedenin hareket etmemesi sağlanır; gereksiz hareket, eşlik edebilecek boyun ve omurga yaralanmasını ağırlaştırabilir. 112 aranır, bilinç ve solunum takip edilir. “Ayakları 45 cm yükseltilmeli” yanlıştır, çünkü baş ve omurga yaralanması şüphesinde ayaklar kaldırılarak şok pozisyonu verilmez. “Başı 30 cm aşağıya indirilmeli” yanlıştır, çünkü başın aşağı indirilmesi kafa içi basıncını artırabilir. “Kulağı temiz bir bezle tıkanmalı” yanlıştır, çünkü kan veya sıvının dışarı akışı engellenmemeli, kulak tıkanmadan temiz bir bezle örtülmelidir. İpucu: Travma sorularında kulak kanamasıyla göz çevresi veya kulak arkası morluğunu birlikte görürsen baş-boyun yaralanmasını düşün; tehlike yoksa gereksiz hareketten kaçın.

9Aşağıdaki malzemelerden hangisi araç ilk yardım çantasında bulundurulur?

• A)Tentürdiyot
• B)Üçgen sargı bezi
• C)Yara merhemi
• D)Oksijenli su

Açıklama — Üçgen sargı bezi, araç ilk yardım çantasında bulundurulması gereken temel malzemelerdendir. Yaralı kolu askıya alarak desteklemek ve pansuman bezini sabitlemek için kullanılır. İlk yardımda temel amaç ilaçla tedavi etmek değil, yaralıyı korumak ve durumunun kötüleşmesini önlemektir. “Tentürdiyot” yanlıştır, çünkü antiseptik bir üründür ve araç ilk yardım çantasında bulundurulması zorunlu malzemeler arasında değildir. “Yara merhemi” yanlıştır, çünkü ilaçla tedaviye yönelik bir üründür ve standart araç ilk yardım çantasının zorunlu malzemelerinden değildir. “Oksijenli su” yanlıştır, çünkü antiseptik bir çözeltidir ve araç ilk yardım çantasında bulundurulması zorunlu malzemeler arasında değildir. İpucu: Çanta içeriği sorularında malzemenin işlevini düşün; yarayı örtmeye, sargıyı sabitlemeye ve yaralı bölgeyi desteklemeye yarayan malzemeleri tedavi amaçlı ürünlerden ayır.

10Aşağıdakilerden hangisi kırık, çıkık ve burkulmaların tespiti sırasında dikkat edilmesi gereken hususlardandır?

• A)Yara varsa üzerinin temiz bir bezle kapatılması
• B)Tespit edilecek bölgenin sadece sert malzeme ile kaplanması
• C)Tespit yapılırken yaralı bölgenin hareket ettirilmesi
• D)Yaralı bölgenin düzeltilmeye çalışılması

Açıklama — Tespit, yaralı bölgenin bulunduğu pozisyonda sabitlenerek hareketinin engellenmesidir. Yara varsa tespitten önce üzeri temiz bir bezle kapatılır. Böylece yaranın kirlenmesi ve enfeksiyon riski azaltılır. “Yaralı bölgenin düzeltilmeye çalışılması” yanlıştır, çünkü kırık veya çıkığı düzeltmeye çalışmak damar, sinir ve yumuşak dokulara zarar verebilir. “Tespit yapılırken yaralı bölgenin hareket ettirilmesi” yanlıştır, çünkü hareket ettirmek yaralanmayı ağırlaştırabilir ve ağrıyı artırabilir. “Tespit edilecek bölgenin sadece sert malzeme ile kaplanması” yanlıştır, çünkü bası ve doku hasarını önlemek için sert destek ile cilt arasına yumuşak dolgu konulmalıdır. İpucu: Tespit sorularında “düzeltme değil, koruma ve sabitleme” ilkesini hatırla; yaralı bölgeyi zorlayan veya hareket ettiren uygulamaları ele.

11Aşağıdakilerden hangisi ateşli havalede yapılan hatalı ilk yardım uygulamalarındandır?

• A)Kazazedenin koltuk altlarına, kasıklarına, dirseklerin iç yüzü ve avuç içlerine ıslak bez yerleştirilmesi
• B)Karın ve göğüs bölgesi üzerine direkt olarak buz konulması
• C)Musluk suyu ile ıslatılan havlu veya küçük bez parçalarıyla ateşi düşmüyorsa kazazedenin oda sıcaklığındaki su ile yıkanması
• D)Kazazedenin giysilerinin çıkartılması

Açıklama — “Karın ve göğüs bölgesi üzerine direkt olarak buz konulması” bu sorunun cevabıdır, çünkü doğrudan buz teması cildi zedeleyebilir. Ani soğuk, damarları daraltarak ısı kaybını azaltabilir ve titremeyle ısı üretimini artırabilir. Nöbette öncelik yaralanmayı önlemek ve 112’yi aramaktır. “Musluk suyu ile ıslatılan havlu veya küçük bez parçalarıyla ateşi düşmüyorsa kazazedenin oda sıcaklığındaki su ile yıkanması” cevap değildir, çünkü oda sıcaklığındaki suyla serinletme sınav bilgisinde yer alır; ancak nöbet sürerken yıkama yapılmaz. “Kazazedenin koltuk altlarına, kasıklarına, dirseklerin iç yüzü ve avuç içlerine ıslak bez yerleştirilmesi” cevap değildir, çünkü oda sıcaklığındaki suyla ıslatılmış bezler ısı kaybını destekler. “Kazazedenin giysilerinin çıkartılması” cevap değildir, çünkü fazla giysileri çıkarmak ısı kaybını kolaylaştırır. İpucu: “Hatalı” veya “uygun olmayan” ifadesini görünce güvenli uygulamaları ele; zarar verebilecek müdahaleyi seç.

12• İlk yardımcı sol kolu ile omzundan tutarak kazazedeyi oturur duruma getirir. • Çömelerek sağ kolunu kazazedenin bacaklarının arasından geçirir. • Kazazedenin vücudunu sağ omzuna alır. • Sol el ile kazazedenin sağ elini tutar, ağırlığı dizlerine vererek kalkar. • Kazazedenin önde boşta kalan bileğini kavrayarak kazazedeyi hızla olay yerinden uzaklaştırır. Yukarıda uygulama basamakları verilen acil taşıma tekniği hangisidir?

• A)Ayak bileklerinden sürükleme
• B)İtfaiyeci yöntemi ile omuzda taşıma
• C)Rentek manevrası
• D)Koltuk altından tutarak sürükleme

Açıklama — Doğru cevap, itfaiyeci yöntemi ile omuzda taşımadır. Kolun bacaklar arasından geçirilmesi ve kazazedenin gövdesinin omuza alınması, bu tek kişilik taşıma tekniğinin ayırt edici özellikleridir. Acil bir tehlike yoksa kazazede gereksiz yere hareket ettirilmemelidir. “Rentek manevrası” yanlıştır, çünkü araç içindeki kazazedeyi baş, boyun ve omurga hizasını koruyarak çıkarmaya yöneliktir. “Ayak bileklerinden sürükleme” yanlıştır, çünkü kazazede omuza alınmaz, ayak bileklerinden tutularak zemin üzerinde çekilir. “Koltuk altından tutarak sürükleme” yanlıştır, çünkü kazazede koltuk altlarından kavranarak zemin üzerinde çekilir, omuzda taşınmaz. İpucu: Önce kazazedenin nereden kavrandığına ve yerden kaldırılıp kaldırılmadığına bak; zeminde çekme sürüklemeyi, gövdeyi omuza yükleme omuzda taşımayı gösterir.

13Trafikte heyecan ve zevk verici davranışları yapma eğiliminde olan bir sürücünün aşağıdaki davranışlardan hangisini gösterme olasılığı yüksektir?

• A)Yayaya yol verme
• B)Hız sınırına uyma
• C)Trafik levhalarını okuma
• D)Sürekli şerit değiştirerek araç kullanma

Açıklama — Sürekli şerit değiştirerek araç kullanma, heyecan ve zevk arayan sürücünün risk alma eğilimine uygun bir davranıştır. Gereksiz şerit değişiklikleri, diğer sürücülerin aracın hareketini öngörmesini zorlaştırır ve çarpışma riskini artırır. Trafik kuralları, geçme ve dönme gibi hâller dışında şerit değiştirmeyi yasaklar. “Trafik levhalarını okuma” yanlıştır, çünkü heyecan arayışını değil, trafik ortamına dikkat etmeyi gösterir. “Hız sınırına uyma” yanlıştır, çünkü risk arayışını değil, kurallara uygun ve kontrollü sürüşü gösterir. “Yayaya yol verme” yanlıştır, çünkü heyecan arayışını değil, diğer yol kullanıcılarının güvenliğini gözetmeyi gösterir. İpucu: Sürücü davranışı sorularında verilen eğilimle davranışı eşleştir; heyecan arayışında gereksiz risk içeren, sorumlulukta ise güvenliği gözeten davranışı ara.

14Yapım ve bakımından sorumlu olduğu kara yollarında, İçişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle, Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve işaretlemek hangi kurumun görev ve yetkisidir?

• A)Karayolları Genel Müdürlüğünün
• B)Sağlık Bakanlığının
• C)Millî Eğitim Bakanlığının
• D)Hazine ve Maliye Bakanlığının

Açıklama — Bu görev ve yetki Karayolları Genel Müdürlüğüne aittir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca kurum, yapım ve bakımından sorumlu olduğu yollarda yönetmelikteki hız sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirleyip işaretleyebilir. Bunun için İçişleri Bakanlığının uygun görüşünün alınması gerekir. “Sağlık Bakanlığının” yanlıştır, çünkü trafikle ilgili görevleri acil yardım ve sağlık hizmetlerine yöneliktir. “Hazine ve Maliye Bakanlığının” yanlıştır, çünkü mali konulardaki görevleri bu hız düzenleme yetkisini kapsamaz. “Millî Eğitim Bakanlığının” yanlıştır, çünkü sürücü eğitimi ve kursların denetimiyle ilgilenir, yollarda hız sınırı belirleyip işaretlemez. İpucu: Kurum sorularında yapılan işi kurumun görev alanıyla eşleştir; yolun teknik düzenlemesini eğitim, sağlık ve mali işlerden ayır, uygun görüş veren kurumla işlemi yapan kurumu karıştırma.

15Yaya yolu ayrılmamış kara yolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hâllerde de araçların faydalanabileceği bölüme ne denir?

• A)Şerit
• B)Platform
• C)Kavşak ortak alanı
• D)Banket

Açıklama — Banket, yaya yolu ayrılmamış kara yolunda taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek iç üst kenarı arasında kalan bölümdür. Olağan olarak yayalar ve hayvanlar tarafından kullanılır; araçlar ise ancak zorunlu hâllerde yararlanabilir. Bu nedenle banket, araçların normal seyri için ayrılmış bir şerit değildir. “Şerit” yanlıştır, çünkü taşıtların bir dizi hâlinde güvenle seyredebilmeleri için taşıt yolunun ayrılmış bölümüdür. “Platform” yanlıştır, çünkü taşıt yolu ile yaya yolu veya banketten oluşan bütünü ifade eder. “Kavşak ortak alanı” yanlıştır, çünkü yolların kesişmesi veya birleşmesiyle oluşan alandır. İpucu: Yol bölümü sorularında önce konuma, sonra kullanım amacına bak; taşıt yolunun içindeki bölümle yanındaki bölümü, birden fazla yol bölümünü kapsayan bütünle yolların kesiştiği alanı birbirinden ayır.

16Yanlışlıkla sol şeride girdiniz, ancak sağa dönmek istiyorsunuz. Nasıl düzgün davranırsınız?

• A)Dikkatlice sağ şeride geçiyorum
• B)Düz devam ediyorum ve geçiş alanında sağa dönüyorum
• C)Dümdüz giderim veya sola dönerim
• D)Dikkatlice sol şeride geçiyorum

Açıklama — Dümdüz gitmek veya sola dönmek doğrudur; görselde bulunduğunuz şeridin okları bu yönleri gösterir. Sağa dönmek için önceden sağ şeride veya sağa dönüşe ayrılmış şeride yerleşmelisiniz. Şeritleri ayıran devamlı çizgi geçilemeyeceği için burada şeridinizin izin verdiği yönde ilerlemelisiniz. “Dikkatlice sağ şeride geçiyorum” yanlıştır, çünkü dikkatli olmak devamlı şerit çizgisini geçmeyi serbest kılmaz. “Düz devam ediyorum ve geçiş alanında sağa dönüyorum” yanlıştır, çünkü bu şeritten kavşakta sağa dönmek yön oklarına aykırıdır ve sağ şeritteki araçların yolunu kesebilir. “Dikkatlice sol şeride geçiyorum” yanlıştır, çünkü görselde solunuzdaki devamlı çizgiyi geçmek de yasaktır. İpucu: Yanlış şerit sorularında önce yön oklarına ve çizgilere bakın; kaçırılan dönüşü zorlamak yerine izin verilen yönde ilerleyip rotanızı yeniden düzenleyin.

17Aşağıdakilerden hangisi “köprü yaklaşımı” levhasıdır?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Bu sorunun doğru yanıtı, köprü yaklaşımı levhasını gösteren seçenektir. Dikey dikdörtgen formundaki siyah-beyaz çapraz şeritli levhalar, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde “Köprü Yaklaşımı Levhaları” olarak tanımlanır. Bu levhaların temel işlevi, sürücüleri bir köprüye yaklaştıkları konusunda uyarmak ve köprü girişini belirginleştirmektir. Genellikle köprünün başlangıcında, yolun sağ ve sol taraflarındaki korkulukların veya parapetlerin hemen önüne yerleştirilirler. Bu levhaların amacı, özellikle gece, sis veya şiddetli yağmur gibi görüş mesafesinin azaldığı durumlarda, yol genişliğinin değişebileceği ve kenarlarda katı engellerin bulunduğu köprü girişini sürücünün net bir şekilde algılamasını sağlamaktır. Böylece sürücü, hızını ve şerit konumunu köprüye uygun şekilde ayarlayabilir. Diğer seçeneklerin yanlış olmasının nedenleri ise şunlardır: A seçeneğindeki kırmızı-beyaz dikey şeritli levha bir engel işaretidir ve genellikle yol üzerindeki bir engelin veya çalışma alanının yanından geçiş yönünü göstermek için kullanılır; tehlikeli viraj yön levhası ile karıştırılmamalıdır. B seçeneğindeki kırmızı şeritli levhalar ise “Demiryolu Geçidi Yaklaşım Levhaları”dır. Bu levhalardaki kırmızı şeritlerin sayısı, hemzemin geçide olan mesafenin azaldığını belirtir; üç şerit en uzak mesafeyi, tek şerit ise en yakın mesafeyi gösterir. C seçeneğindeki üçgen içindeki çit figürlü levha, “Kontrollü Demiryolu Geçidi” işaretidir ve sürücüyü bariyer veya benzeri bir güvenlik sistemine sahip bir demiryolu geçidine yaklaştığı konusunda uyarır. Genel güvenlik ilkesi uyarınca, trafik işaretleri sürücüleri yol üzerindeki yapısal değişiklikler ve potansiyel tehlikeler hakkında önceden bilgilendirerek güvenliği artırır. Köprü yaklaşım levhaları da bu ilke doğrultusunda, sürücünün yoldaki bu önemli değişikliğe güvenli bir şekilde hazırlanmasına hizmet eder. Akılda kalıcı bir ipucu olarak, köprülerin genellikle beton rengi olan gri ve beyaz tonlarında olduğunu, bu levhaların da köprünün kendisi gibi siyah-beyaz renklerde tasarlandığını düşünebilirsiniz.

18Aralıklarla yanıp sönen kırmızı ışık aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi ile aynı anlamdadır?

• A)
• B)
• C)
• D)

Açıklama — Değerli sürücü adayı, bu soru trafikteki en temel ve hayati kurallardan birini ölçmektedir. Soruda, aralıklarla yani fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışığın hangi trafik işaretiyle aynı anlama geldiği sorulmaktadır. Doğru cevap DUR levhasıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre, fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışık, sürücüye DUR levhası ile birebir aynı talimatı verir. Bu talimat şudur: Kavşağa veya kontrol noktasına geldiğinizde, aracınızı mutlaka durma çizgisi varsa çizgide, yoksa kavşak girişinde tam olarak durdurmalısınız. Durduktan sonra, kesişen yoldaki trafik durumunu dikkatlice kontrol etmeli, geçiş üstünlüğüne sahip araçların veya diğer araçların geçişini beklemeli ve yolun tamamen güvenli olduğundan emin olduktan sonra hareket etmelisiniz. Sekizgen şeklindeki kırmızı DUR levhası da sürücüye tam olarak bu davranışı emrettiğinden, fasılalı kırmızı ışık ve DUR levhası işlevsel olarak aynı anlama gelir ve sürücüye aynı zorunluluğu yükler. Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğuna gelince; ters üçgen şeklindeki levha, YOL VER işaretidir. Bu işaret, sürücünün kavşağa yaklaşırken yavaşlamasını ve ana yoldaki araçlara yol vermesini gerektirir ancak yol müsaitse tam olarak durmak zorunda değildir. Fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışık, YOL VER levhası ile aynı anlama gelir. Kırmızı ışık ise durma zorunluluğu getirdiği için bu seçenek yanlıştır. Kırmızı daire içindeki beyaz yatay çizgi, GİRİLMEZ işaretidir. Bu levha, o yola motorlu veya motorsuz herhangi bir taşıtın girmesinin yasak olduğunu, genellikle tek yönlü bir yolun ters yönünü veya trafiğe kapalı bir alanı belirtir ve kavşakta geçiş hakkını düzenleyen bir ışıkla anlam ilişkisi yoktur. Kırmızı çerçeveli beyaz daire içindeki otomobil figürü ise MOTORLU TAŞIT GİREMEZ levhasıdır. Bu işaret, o yola motorlu taşıtların girmesini yasaklar. Önceki seçenek gibi bu da bir yasaklama işaretidir ve bir kavşaktaki geçiş düzeniyle ilgili değildir. Temel trafik kuralı ve güvenlik ilkesi şudur: Kırmızı renk, trafikte daima en yüksek tehlike seviyesini ve durma zorunluluğunu ifade eder. Işığın sabit yanması ile fasılalı yanması arasındaki fark, sabit kırmızıda yeşil yanana kadar beklemeniz, fasılalı kırmızıda ise durup yolu kontrol ettikten sonra güvenliyse geçmenizdir; ancak her ikisi de öncelikle mutlak bir duruş gerektirir. Akılda kalıcı bir ipucu olarak şunu aklınızdan çıkarmayın: Fasılalı kırmızı DUR, fasılalı sarı YOL VER anlamına gelir. Bu basit ayrım, sınavlarda ve trafikte hayat kurtarır.

19Şekildeki kara yolu üzerine çizilmiş yatay işaretlemelere göre 1 numaralı araç sürücüsü nasıl davranmalıdır?

• A)En sol şeride geçmeli
• B)Yavaşlamalı, sağ şeride girmeli
• C)Hızlanmalı, bulunduğu şeritte devam etmeli
• D)2 numaralı aracı uyararak yavaşlamasını sağlamalı

Açıklama — 1 numaralı aracın bulunduğu şeritteki sağa yönelen ok, sağ şeride geçilmesi gerektiğini bildirir. Sürücü, sağ şeritteki araca güvenli mesafe bırakmak için yavaşlamalıdır. Ayna ve kör nokta kontrolü yapıp sağ sinyal vererek uygun boşlukta sağ şeride geçmelidir. “En sol şeride geçmeli” yanlıştır, çünkü en sol şerit karşı yönden gelen trafiğe ayrılmıştır. “Hızlanmalı, bulunduğu şeritte devam etmeli” yanlıştır, çünkü yerdeki ok bu şeritte devam etmeyi değil, sağ şeride geçmeyi bildirir. “2 numaralı aracı uyararak yavaşlamasını sağlamalı” yanlıştır, çünkü şerit değiştiren sürücü, gireceği şeritteki aracın güvenli geçişini beklemek zorundadır. İpucu: Yatay işaretleme sorularında önce okların yönünü ve şerit çizgilerini incele; ardından işaretlere uyan ve diğer araçları tehlikeye atmayan davranışı seç.

20Çekilen aracın freni bozuksa çeken ve çekilen araçlar arasındaki bağlantı uzunluğu en fazla kaç metre olmalıdır?

• A)3
• B)1
• C)4
• D)2

Açıklama — Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 133. maddesine göre, çekilen aracın freni bozuksa iki araç arasındaki açıklık en fazla 1 metre olmalıdır. Bağlantı, araçların birbirine yaklaşmasını önleyen çeki demiriyle yapılmalıdır. Bu sert bağlantı, çeken araç yavaşladığında kendi freniyle yavaşlayamayan çekilen aracın ona çarpmasını önlemek içindir. “3” yanlıştır, çünkü freni bozuk araç için izin verilen 1 metrelik açıklığı aşar. “4” yanlıştır, çünkü çekilen aracın freni bozukken geçerli olan 1 metre sınırını aşar. “2” yanlıştır, çünkü bu özel durumda iki araç arasındaki açıklık 1 metreden fazla olamaz. İpucu: Çekme sorularında önce çekilen aracın fren durumuna bak; “freni bozuk” ifadesi, genel 5 metre sınırı yerine daha kısa açıklık ve çeki demiri şartını birlikte düşünmen gerektiğini gösterir.

21Kara yollarında araç kullanan bir sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması yasaktır?

• A)Aksine bir işaret yoksa daralan yol kesimlerinde yüklü araçlara geçiş kolaylığı sağlaması
• B)Kavşaklarda, demir yolu geçitlerinde ve buralara yaklaşırken öndeki aracı geçmesi
• C)Kavşağa geldiğinde varsa kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara geçiş hakkını vermesi
• D)Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür işaretini aldığında, bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açması

Açıklama — “Kavşaklarda, demir yolu geçitlerinde ve buralara yaklaşırken öndeki aracı geçmesi” bu sorunun cevabıdır, çünkü bu yerlerde öndeki aracı geçmek yasaktır. Bu noktalarda sollama, diğer araçlarla veya trenle çarpışma riskini artırır. “Aksine bir işaret yoksa daralan yol kesimlerinde yüklü araçlara geçiş kolaylığı sağlaması” cevap değildir, çünkü belirtilen koşulda geçiş kolaylığı sağlamak kurala uygundur. “Kavşağa geldiğinde varsa kurallara uygun olarak karşıya geçen yayalara geçiş hakkını vermesi” cevap değildir, çünkü bu yayalara geçiş hakkı vermek zorunludur. “Geçiş üstünlüğü bulunan bir aracın duyulur veya görülür işaretini aldığında, bu araçların kolayca ilerlemelerini sağlamak için taşıt yolu üzerinde yer açması” cevap değildir, çünkü bu araçların ilerlemesini kolaylaştırmak sürücünün yükümlülüğüdür. İpucu: Önce “yasaktır” gibi olumsuz ifadeyi bulun; kurala uygun davranışları eleyip kuralı ihlal eden davranışı seçin.

22Belgelerinde aksine bir hüküm yoksa şehirler arası bölünmüş kara yolunda tehlikeli madde taşıyan araçların azami hızı saatte kaç kilometredir?

• A)40
• B)50
• C)60
• D)70

Açıklama — Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 100. maddesine göre, belgelerinde aksine bir hüküm yoksa tehlikeli madde taşıyan araçların şehirler arası bölünmüş yoldaki azami hızı 60 km/saattir. Tehlikeli yük taşıdıkları için bu araçlara özgü hız sınırları esas alınır; sıradan bir kamyonun hız sınırı uygulanmaz. “40” yanlıştır, çünkü bu değer sorulan araç ve yol türü için belirlenmiş azami hız sınırının altındadır. “50” yanlıştır, çünkü bu araçların şehirler arası çift yönlü kara yolundaki azami hızıdır. “70” yanlıştır, çünkü bu araçların otoyoldaki azami hızıdır. İpucu: Önce araç türünü, sonra yol türünü belirle; tehlikeli madde taşıyan araçlarda yerleşim yeri içi–şehirler arası çift yönlü yol–bölünmüş yol–otoyol sırasını 30–50–60–70 olarak hatırla.

23Şekle göre 1 numaralı araç sürücüsünün önündeki aracı geçmesinin yasak olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Arkasından gelen bir başka sürücünün kendisini geçmeye başlamış olması
• B)Kara yolunun öndeki araç için güçlük yaratmayacak şekilde geçişe uygun durumda bulunması
• C)Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma işaretini vermiş bulunması
• D)İki yönlü yollarda karşıdan gelen trafik dâhil, yolu kullananların tümü için tehlike yaratacak şekilde kullanacağı şeridin görüşe kapalı olması

Açıklama — Şekilde yükselen yolun ilerisinin görünmediğine dikkat edin. İki yönlü yolda geçmek için kullanılacak şeridin yeteri kadar ilerisi görüşe açık ve boş olmalıdır. Bu koşul sağlanmadığından karşıdan gelen araçla çarpışma riski vardır ve geçmek yasaktır. “Arkasından gelen bir başka sürücünün kendisini geçmeye başlamış olması” yanlıştır, çünkü bu da geçmeye engel olsa da şekilde böyle bir durum gösterilmemiştir. “Kara yolunun öndeki araç için güçlük yaratmayacak şekilde geçişe uygun durumda bulunması” yanlıştır, çünkü bu bir yasak nedeni değil, güvenli geçme koşuludur. “Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma işaretini vermiş bulunması” yanlıştır, çünkü bu da geçmeye engel olsa da şekilde böyle bir işaret gösterilmemiştir. İpucu: Şekilli geçme sorularında görüşü, yol çizgilerini ve araçların işaretlerini kontrol edip gösterilen engeli seçenekle eşleştirin.

24Bir kavşakta sağa dönecek olan sürücünün aşağıdakilerden hangisini yapması yanlıştır?

• A)Geniş bir kavisle dönmesi
• B)Hızını azaltması
• C)Sağ şeride veya işaretlerle dönüş izni verilen şeride girmesi
• D)Dönüş işareti vermesi

Açıklama — “Geniş bir kavisle dönmesi” bu sorunun cevabıdır, çünkü sağa dönüşte geniş değil, dar bir kavis çizilmesi zorunludur. Dar kavisle dönüş, diğer şeritlere gereksiz yere taşmadan dönülen yolun gidişe ayrılmış en sağ şeridine girmeyi sağlar. Geniş kavis ise sola dönüşte uygulanır. “Hızını azaltması” cevap değildir, çünkü kavşağa yaklaşırken yavaşlamak güvenli ve kontrollü dönüş için gereklidir. “Dönüş işareti vermesi” cevap değildir, çünkü sürücü dönüş niyetini diğer yol kullanıcılarına önceden bildirmek zorundadır. “Sağ şeride veya işaretlerle dönüş izni verilen şeride girmesi” cevap değildir, çünkü sürücünün sağa dönüşe uygun şeride önceden yerleşmesi gerekir. İpucu: Önce “yanlıştır”, “yasaktır” gibi olumsuz ifadeleri fark et; ardından seçenekleri trafik kurallarıyla karşılaştır, kurala uyanları eleyip aykırı olanı seç.

25Şekildeki gibi bir kavşakta karşılaşan araçların geçiş önceliği sıralaması nasıl olmalıdır?

• A)3 - 2 - 1
• B)1 - 2 - 3
• C)2 - 3 - 1
• D)3 - 1 - 2

Açıklama — Geçiş sırası 2 - 3 - 1 olmalıdır. Görseldeki “Yol ver” levhası, tali yoldan gelen 1 numaralı aracın ana yoldaki araçlara yol vermesi gerektiğini gösterir. Yön oklarına göre ana yolda doğru ilerleyen 2 numaralı araç, dönüş yapan 3 numaralı araçtan önce geçer. Traktörlerin diğer motorlu araçlara yol verme kuralı ise eş değer yolların kesiştiği kavşaklarda uygulanır. “3 - 2 - 1” yanlıştır, çünkü dönüş yapan 3 numaralı araç, doğru ilerleyen 2 numaralı araca yol vermelidir. “3 - 1 - 2” yanlıştır, çünkü 2 numaralı araç hem dönüş yapan 3’ten hem de tali yoldaki 1’den önce geçmelidir. “1 - 2 - 3” yanlıştır, çünkü tali yoldaki 1 numaralı araç, ana yoldaki iki aracın da geçmesini beklemelidir. İpucu: Önce levhalardan ana yol ve tali yolu belirle, sonra yön oklarından doğru gidenle döneni ayır; yalnızca araç türüne bakarak sıralama yapma.

26• Görev hâlinde iken geçiş üstünlüğü hakkına sahiptir. • Görev hâli dışında geçiş üstünlüğü işaretini ve hakkını kullanması yasaktır. • Hizmetin yerine getirilmesini sağlamak amacına uygun olması şartıyla, Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelik’te gösterilen trafik kısıtlamalarına ve yasaklarına bağlı değildir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi sürülmelerine ilişkin esas ve kuralları verilen araçlardandır?

• A)Çekici
• B)İtfaiye
• C)Okul taşıtı
• D)Kamu hizmeti taşıtı

Açıklama — İtfaiye araçları, yangına müdahale gibi acil görevlerini gecikmeden yapabilmek için görev hâlindeyken geçiş üstünlüğüne sahiptir. Bu hak, sesli ve ışıklı uyarı verilerek, can ve mal güvenliği tehlikeye sokulmadan kullanılır. Trafik kısıtlama ve yasaklarına uymama yetkisi, hizmetin gerektirdiği durumlarla sınırlıdır. Görev dışında geçiş üstünlüğü hakkı ve işaretleri kullanılamaz. “Kamu hizmeti taşıtı” yanlıştır, çünkü kamu hizmeti yapmak tek başına geçiş üstünlüğü sağlamaz. “Okul taşıtı” yanlıştır, çünkü öğrenci indirip bindirirken kullanılan “DUR” ışığı öğrencilerin güvenliğini sağlamaya yöneliktir ve geçiş üstünlüğü vermez. “Çekici” yanlıştır, çünkü araç çekme işi yapmak tek başına geçiş üstünlüğü kazandırmaz. İpucu: “Görev sırasında” ve “trafik yasaklarına bağlı olmama” ifadelerini birlikte gördüğünde normal geçiş hakkını değil, göreve bağlı geçiş üstünlüğünü düşün.

27Bu durumda nasıl davranırsınız I. hızı değişmeden devam et II. hızı azalt III. Fren yapmaya hazır olun

• A)Yalnız I
• B)Yalnız II
• C)I ve III
• D)II ve III

Açıklama — Görselde sağdaki binanın arkasından bir kısmı görünen traktöre dikkat edin. Traktör yolunuza çıkabileceği için hızınızı azaltmalı ve fren yapmaya hazır olmalısınız. Hızı azaltmak durma mesafesini kısaltır; frene hazır olmak da gerektiğinde daha çabuk müdahale etmenizi sağlar. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü aynı hızla devam etmek, traktörün yola çıkma ihtimaline karşı gerekli önlemi almamak demektir. “Yalnız II” yanlıştır, çünkü hızı azaltmanın yanında gerekirse durabilmek için fren yapmaya da hazır olunmalıdır. “I ve III” yanlıştır, çünkü fren yapmaya hazır olmak, tehlikeye yaklaşırken hızı azaltma gereğini ortadan kaldırmaz. İpucu: Görsel sorularda yalnız açık yola değil, görüşü kapatan bina ve araçların kenarlarına da bakın; henüz önünüze çıkmamış ancak çıkabilecek bir tehlike de önlem gerektirir.

28Geceleyin otoyolda seyir hâlindeyken öndeki araç sürücüsünü rahatsız etmemek için aracın hangi ışıkları kullanılmalıdır?

• A)Sis
• B)Sadece park
• C)Yakını gösteren
• D)Uzağı gösteren

Açıklama — Yakını gösteren ışıklar, yani kısa hüzmeli farlar kullanılmalıdır. Gece öndeki araç takip edilirken kısa far kullanmak zorunludur; amaç, yolu aydınlatırken öndeki sürücünün aynalardan yansıyan ışıkla gözünün kamaşmasını önlemektir. Otoyolda olmak bu kuralı değiştirmez. “Sis” yanlıştır, çünkü sis farları sis, kar ve sağanak yağmur gibi görüşü azaltan koşullar içindir ve kısa farın yerine kullanılmaz. “Sadece park” yanlıştır, çünkü park lambaları yolu aydınlatmak için değildir ve yalnızca bu lambalarla seyretmek yasaktır. “Uzağı gösteren” yanlıştır, çünkü uzun farlar öndeki aracın aynalarından yansıyarak sürücünün gözünü kamaştırabilir. İpucu: Far sorularında yalnızca “gece” veya “otoyol” sözcüklerine odaklanma; karşılaşma ve araç takibi varsa diğer sürücülerin gözünü kamaştırmama kuralını esas al.

29Bir arızadan dolayı sürülemeyen veya ışık ve fren donanımları bozulan araçlar, diğer bir araç ile en yakın bakım ve onarım yerine kadar gerekli şartlara uyulmak kaydıyla çekilebilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi arızalı araç çekilirken uyulması gereken şartlardan biri değildir?

• A)Çekilen aracın ağırlığının çeken aracın taşıma sınırından az olması
• B)Birbirine bağlanan iki araç arasındaki açıklığın 10 metre olması
• C)Çekilen aracın sürücü yönetiminde olması
• D)Her iki aracın da boş (yüksüz) olması

Açıklama — Doğru cevap, "Birbirine bağlanan iki araç arasındaki açıklığın 10 metre olması"dır çünkü arızalı araç çekilirken iki araç arasındaki mesafe genellikle 2.5 ila 5 metre arasında olmalıdır. Bu mesafe, çekme halatının veya çubuğunun güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için gereklidir. Diğer seçeneklere gelince, çekilen aracın ağırlığının çeken aracın taşıma sınırından az olması, çekme işleminin güvenli bir şekilde yapılabilmesi için önemlidir. Çekilen aracın sürücü yönetiminde olması, aracın kontrolünün sağlanması açısından gereklidir. Her iki aracın da boş (yüksüz) olması, çekme işlemi sırasında denge ve güvenlik için tercih edilir. Hatırlatma: Çekme halatı veya çubuğu kullanırken mesafeyi kısa tutarak kontrolü kaybetme riskini azaltın.

30I. Motosiklet II. Elektrikli bisiklet III. Lastik tekerlekli traktör IV. Üç tekerlekli yük motosikleti Yukarıdaki taşıtlardan hangilerinin sürülmesi sırasında koruma başlığı takılması mecburidir?

• A)I, III ve IV.
• B)II, III ve IV.
• C)I, II, III ve IV.
• D)I ve II.

Açıklama — Motosiklet ve elektrikli bisiklette koruma başlığını (kaskı) takmak ve bağlamak zorunludur; kask, baş yaralanması riskini azaltır. Üç tekerlekli yük motosikletleri istisnadır; lastik tekerlekli traktörler için genel bir zorunluluk yoktur. Ancak 1/1/2001’den sonra üretilen T3 kategorisi traktörler de kapsamdadır. Sürücü ve yolcuları çerçeve veya karoseriyle korunan araçlar bu zorunluluktan muaftır. “I, III ve IV.” yanlıştır, çünkü elektrikli bisikleti dışlar ve istisna olan üç tekerlekli yük motosikletini içerir. “II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü motosikleti dışlar ve istisna olan üç tekerlekli yük motosikletini içerir. “I, II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü üç tekerlekli yük motosikleti istisnadır ve her traktör zorunluluk kapsamında değildir. İpucu: Önce her aracı ayrı değerlendir; genel araç adıyla özel alt türü karıştırma ve istisnaları kontrol ederek seçenekleri ele.

31Aşağıdakilerden hangisi trafik kazalarına neden olan faktörlerden yol unsuru içinde yer alır?

• A)Yüksek hızda araç kullanılması
• B)Araç fren sisteminin arızalanması
• C)Havanın sisli olması
• D)Yol zemininin gevşek olması

Açıklama — Yol zemininin gevşek olması, yolun fiziksel durumuyla ilgili olduğu için yol unsuru içinde yer alır. Gevşek zemin, lastiklerin yola tutunmasını azaltarak kayma ve araç hâkimiyetini kaybetme riskini artırır. “Havanın sisli olması” yanlıştır, çünkü yolun yapısıyla değil, hava koşullarıyla ilgili bir etkendir. “Yüksek hızda araç kullanılması” yanlıştır, çünkü sürücü davranışından kaynaklandığı için insan unsuruna girer. “Araç fren sisteminin arızalanması” yanlıştır, çünkü aracın teknik durumuyla ilgili olduğu için araç unsuruna girer. İpucu: Etkenin kaynağına göre ayır: Zemin ve yol yapısı yol unsurunu, sürücü davranışı insan unsurunu, teknik arıza araç unsurunu, sis ve yağış ise hava koşullarını gösterir.

32Aşağıdaki araçlardan hangisinde takograf bulundurulması zorunludur?

• A)Otomobil
• B)Traktör
• C)Motosiklet
• D)Otobüs

Açıklama — Doğru cevap otobüstür. Kanun kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü dâhil oturma yeri on yediden fazla olan taşıtlarda, muafiyetler dışında takograf zorunludur. Takograf; hızı, alınan yolu, sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeder. Bu kayıtlar, aşırı hız ve yorgunluğa bağlı kazaları önlemek amacıyla kurallara uyulup uyulmadığının denetlenmesini sağlar. “Otomobil” yanlıştır, çünkü otomobiller için takograf bulundurma zorunluluğu yoktur. “Traktör” yanlıştır, çünkü traktörler takograf bulundurma zorunluluğu olan araç türlerinden değildir. “Motosiklet” yanlıştır, çünkü motosikletler takograf zorunluluğu kapsamında değildir. İpucu: Takografı ağır yük ve toplu yolcu taşımacılığında “sürüş kaydı” ile, taksimetreyi takside “ücret hesabı” ile eşleştir; takografın hızı sınırlamadığını, kaydettiğini unutma.

332918 sayılı Trafik Kanunu'na göre ilk defa sürücü belgesi alanlar ile herhangi bir sebeple sürücü belgesi iptal edilmiş olup da yeniden sürücü belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren kaç yıl süreyle aday sürücü olarak kabul edilir?

• A)10
• B)2
• C)3
• D)5

Açıklama — Doğru cevap 2 yıldır. İlk defa sürücü belgesi alanlar ile belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden sürücü belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü kabul edilir. Süre, kursa kayıt veya sınavı kazanma tarihinden değil, sürücü belgesinin alındığı tarihten başlar. “3” yanlıştır, çünkü mevzuatta adaylık süresi üç değil, iki yıl olarak belirlenmiştir. “5” yanlıştır, çünkü ilk defa belge alanların aday sürücülüğü beş yıl değil, iki yıl sürer. “10” yanlıştır, çünkü iptal sonrası yeniden belge alanlara da on yıl değil, iki yıl adaylık süresi uygulanır. İpucu: Süre sorularında önce sorulan statüyü, sonra süreyi başlatan olayı belirleyin; adaylık süresini belgenin geçerlilik veya yenileme süresiyle karıştırmayın.

34Frene basıldığı andan itibaren, aracın durmasına kadar geçen sürede katedilen yola “fren mesafesi” denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi fren mesafesini etkileyen faktörlerden biri değildir?

• A)Aracın yük durumu
• B)İklim koşulları
• C)Aracın hızı
• D)Yolun genişliği

Açıklama — “Yolun genişliği” bu sorunun cevabıdır, çünkü soru fren mesafesini etkilemeyen faktörü arar. Yolun dar veya geniş olması, diğer koşullar aynıyken lastiklerin yol tutuşunu ve frenlerin aracı yavaşlatma gücünü değiştirmez. Fren mesafesi, tepki süresinde alınan yolu değil, frene basıldıktan sonra durana kadar alınan yolu kapsar. “Aracın hızı” cevap değildir, çünkü aynı koşullarda hız arttıkça fren mesafesi uzar. “İklim koşulları” cevap değildir, çünkü yağmur, kar ve buzlanma yol tutuşunu azaltarak fren mesafesini uzatabilir. “Aracın yük durumu” cevap değildir, çünkü yükün miktarı ve dağılımı frenleme performansını etkileyerek fren mesafesini değiştirebilir. İpucu: “Değildir” gibi olumsuz ifadeleri fark et; her seçeneği sorulan özellikle karşılaştırıp bu özelliğe uyanları ele, istisnayı seç.

35Aşağıdakilerden hangisi trafikte çevreyi korumaya yönelik davranışlardandır?

• A)Motor yağı, asit vb. maddelerin toprağa dökülmesi
• B)Dökülecek, tozacak ve taşacak şekilde yük taşınması
• C)Sigara izmaritlerinin araç dışına atılması
• D)Zorunluluk dışında korna çalmaktan uzak durulması

Açıklama — Zorunluluk dışında korna çalmaktan uzak durmak, gürültü kirliliğini azalttığı için doğru davranıştır. Korna, trafik güvenliği için gerektiğinde kullanılmalı; öfke, sabırsızlık veya selamlaşma aracı yapılmamalıdır. “Sigara izmaritlerinin araç dışına atılması” yanlıştır, çünkü çevreyi kirletir ve yangına yol açabilir. “Motor yağı, asit vb. maddelerin toprağa dökülmesi” yanlıştır, çünkü toprağı ve yer altı sularını kirleterek canlılara zarar verir. “Dökülecek, tozacak ve taşacak şekilde yük taşınması” yanlıştır, çünkü yola dökülen yük ve yayılan toz çevreyi kirletip trafik güvenliğini tehlikeye düşürür. İpucu: Çevre sorularında yalnızca görünen çöpe odaklanma; hava, su, toprak ve gürültü kirliliğini düşün, kirliliği artıran davranışları ele.

36Motor hareketinin vites kutusuna iletilmesini sağlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Marş
• B)Ateşleme
• C)Şarj
• D)Kavrama

Açıklama — Kavrama (debriyaj), motor ile vites kutusu arasında bulunur ve motorun dönme hareketini vites kutusuna iletir. Manuel vitesli araçta debriyaj pedalına tam basıldığında bu iletim kesilir; pedal bırakıldığında yeniden sağlanır. Bu bağlantının kontrollü kurulup kesilmesi, sarsıntısız kalkışı ve motor durdurulmadan vites değiştirilmesini sağlar. “Marş” yanlıştır, çünkü motoru çalıştırmak için krank miline ilk dönme hareketini verir. “Şarj” yanlıştır, çünkü motor çalışırken elektrik üretir ve aküyü şarj eder. “Ateşleme” yanlıştır, çünkü benzinli motorda yakıt-hava karışımını buji kıvılcımıyla tutuşturur. İpucu: Önce sorunun ilk çalıştırmayı mı, elektrik üretimini mi, yanmayı mı, yoksa hareket aktarımını mı sorduğunu belirle; ardından sistemleri görevleriyle eşleştir.

37“Emme zamanında silindire alınan temiz hava sıkıştırılır ve basıncı artar. Kızgın havanın üstüne yakıt püskürtülür ve yanma işlemi başlar.” Verilen çalışma prensibi aşağıdaki motor tiplerinden hangisine aittir?

• A)Elektrikli
• B)Benzinli
• C)Buharlı
• D)Dizel

Açıklama — Doğru cevap dizel motordur; emme zamanında silindire yalnızca hava alınır. Piston bu havayı sıkıştırınca basıncı ve sıcaklığı artar. Sıcak havaya püskürtülen yakıt, buji kıvılcımına gerek kalmadan kendiliğinden tutuşur; buna sıkıştırma ile ateşleme denir. Dizeldeki kızdırma bujisi ise soğukta çalıştırmayı kolaylaştırır, kıvılcım üretmez. “Benzinli” yanlıştır, çünkü yakıt-hava karışımının yanması buji kıvılcımıyla başlatılır. “Elektrikli” yanlıştır, çünkü elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştürür ve silindirde yakıt yakarak çalışmaz. “Buharlı” yanlıştır, çünkü hareketi silindirde yakıtın tutuşması değil, dışarıda üretilen buharın basıncı sağlar. İpucu: Yakıtın püskürtülmesine değil, yanmayı neyin başlattığına bak: Kıvılcım benzinliyi, sıkıştırmayla ısınan hava dizeli gösterir.

38Seyahate başlamadan önce koltuk ve ayna ayarlarının yapılmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Sürüş konforu ve güvenliğini sağlamak
• B)Yakıt tüketimini azaltmak
• C)Lastiklerin ömrünü uzatmak
• D)Aracın ivmelenme süresini artırmak

Açıklama — Doğru koltuk ayarı, sürücünün direksiyona ve pedallara rahatça ulaşmasını ve araca hâkim olmasını sağlar. Doğru ayna ayarı, arka ve yan trafiğin izlenmesini kolaylaştırır. Bu nedenle amaç sürüş konforu ve güvenliğini sağlamaktır; ayarlar, seyir sırasında dikkatin dağılmaması için hareket etmeden önce yapılır. “Aracın ivmelenme süresini artırmak” yanlıştır, çünkü koltuk ve ayna ayarları aracın hızlanma özelliklerini değiştirmez. “Lastiklerin ömrünü uzatmak” yanlıştır, çünkü lastik ömrünü uygun hava basıncı, bakım ve kullanım koşulları etkiler. “Yakıt tüketimini azaltmak” yanlıştır, çünkü yakıt tüketimi esas olarak sürüş biçimi ve aracın teknik durumuyla ilgilidir. İpucu: Hazırlık sorularında ayarın neyi etkilediğini düşün; sürücünün görüşünü ve kumandalara erişimini, aracın hızlanma ve tüketim özelliklerinden ayır.

39Dizel motor kullanan bir araca yanlışlıkla benzin konulması durumunda aşağıdakilerden hangisinin yapılması uygundur?

• A)Aracın düşük hızda sürülmesi
• B)Yakıt deposunun boşaltılması
• C)Aracın yüksek devirde kullanılması
• D)Lastik hava basınçlarının düşürülmesi

Açıklama — Dizel araca benzin konulduğunda yakıt deposu uzman servis tarafından boşaltılmalıdır. Benzin, motorinin yağlayıcılığını azaltarak yakıt pompası ve enjektörlere zarar verebilir. Kontak açılmamalı ve motor çalıştırılmamalı; araç çalışıyorsa güvenli bir yerde durdurulup motor kapatılmalıdır. Yanlış yakıt sisteme ulaşmışsa yakıt sistemi de kontrol edilip gerektiğinde temizlenmelidir. “Aracın düşük hızda sürülmesi” yanlıştır, çünkü düşük hızda da yanlış yakıt sistemde dolaşarak hasara yol açabilir. “Aracın yüksek devirde kullanılması” yanlıştır, çünkü yüksek devir yanlış yakıtı zararsız hâle getirmez ve hasar riskini artırır. “Lastik hava basınçlarının düşürülmesi” yanlıştır, çünkü yakıt sorununu gidermez ve düşük lastik basıncı sürüş güvenliğini azaltır. İpucu: Yanlış yakıt sorularında sorunu aracı kullanarak çözmeye çalışan seçenekleri ele; zararın kaynağını ortadan kaldıran işlemi ara.

40I. Akü şarjının azalması II. Fren balatalarının azalması III. Motor yağının özelliğini kaybetmesi Aracın çok uzun süre kullanılmadan bekletilmesi sonucunda yukarıdakilerden hangileri meydana gelebilir?

• A)I ve II.
• B)I ve III.
• C)Yalnız III
• D)I, II ve III.

Açıklama — I ve III doğrudur; araç kullanılmasa da akü, kendi kendine deşarj ve bekleme hâlindeki elektrik tüketimi nedeniyle şarj kaybedebilir. Motor yağı da çok uzun süre beklediğinde oksitlenme ve nem gibi etkenlerle yağlama özelliğini kaybedebilir. Fren balataları ise frenleme sırasında disk veya kampanaya sürtünerek incelir; yalnızca beklemek bu tür aşınmaya yol açmaz. “Yalnız III” yanlıştır, çünkü akü şarjının azalması da mümkündür. “I ve II.” yanlıştır, çünkü beklemek balataları inceltmez ve bu seçenek motor yağının özellik kaybını dışarıda bırakır. “I, II ve III.” yanlıştır, çünkü kullanılmadan bekleyen araçta fren balatalarının sürtünmeyle aşınması söz konusu değildir. İpucu: “Uzun süre bekleme” sorularında zamanla oluşabilen kimyasal değişimleri, hareket ve sürtünme gerektiren aşınmalardan ayır.

41Aşağıdakilerden hangisi frenleme mesafesinin artmasına neden olur?

• A)Yakıt seviyesinin düşmesi
• B)Balata yüzeyinin kuru olması
• C)Lastik diş derinliklerinin azalması
• D)Motor yağı değişiminin geciktirilmesi

Açıklama — Lastik diş derinliklerinin azalması, özellikle ıslak yolda frenleme mesafesini artırır. Lastikteki kanallar sığlaştıkça suyu tahliye etme kapasitesi düşer ve lastiğin yol tutuşu zayıflar. Bu yüzden frene basıldığı andan araç durana kadar alınan yol, yani frenleme mesafesi uzar. “Yakıt seviyesinin düşmesi” yanlıştır, çünkü yakıt miktarının azalması frenlerin çalışmasını veya lastiklerin yol tutuşunu bozmaz. “Balata yüzeyinin kuru olması” yanlıştır, çünkü kuru ve temiz balata yüzeyi frenleme için gerekli sürtünmeyi sağlar. “Motor yağı değişiminin geciktirilmesi” yanlıştır, çünkü bu durum motorun yağlanmasını olumsuz etkiler, frenleme mesafesini doğrudan artırmaz. İpucu: Frenleme mesafesi sorularında hız, eğim, yol tutuşu ve fren verimini düşün; durmayı zorlaştıran etkeni seç.

42Yaz aylarında kış lastiklerinin kullanılması aşağıdakilerden hangisine neden olur?

• A)Aracın maksimum hızının artmasına
• B)Lastiklerin daha çabuk aşınmasına
• C)Fren sisteminin arızalanmasına
• D)Yakıt tüketiminin azalmasına

Açıklama — Yaz aylarında kış lastiği kullanılması, lastiklerin daha çabuk aşınmasına neden olur. Kış lastiğinin kauçuk karışımı, soğukta esnek kalacak şekilde tasarlanmıştır. Sıcak havada fazla yumuşayan bu karışım, yol ile temas ve esneme sırasında daha hızlı aşınır. “Aracın maksimum hızının artmasına” yanlıştır, çünkü kış lastiklerinin amacı hızı artırmak değil, soğukta yol tutuşunu desteklemektir. “Fren sisteminin arızalanmasına” yanlıştır, çünkü lastikten kaynaklanan frenleme performansı kaybı, fren sisteminin mekanik olarak arızalanması değildir. “Yakıt tüketiminin azalmasına” yanlıştır, çünkü sıcak havada kış lastiği kullanımı yuvarlanma direncini ve yakıt tüketimini artırabilir. İpucu: Önce lastiğin hangi mevsim için tasarlandığını düşün; uygun olmayan koşulların aşınma, yol tutuşu ve tüketim üzerindeki olumsuz etkilerini ara.

43Seyir hâlindeyken gösterge panelinde şekildeki ikaz ışığının yanması durumunda aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

• A)Araç ışıkları açılıp kapatılmalıdır.
• B)Araç güvenli bir şekilde durdurulmalı ve aracın kontağı kapatılmalıdır.
• C)Hız azaltılarak sürüşe devam edilmelidir.
• D)Dörtlü ikaz lambaları yakılarak yola devam edilmelidir.

Açıklama — Görseldeki yağdanlık ve damla simgesi, motor yağ basıncı ikazıdır. Motor çalışırken yanması, yağlama basıncının yetersiz olduğu uyarısını verir; motorun çalışmaya devam etmesi ciddi hasara yol açabilir. Bu nedenle araç güvenli bir yerde durdurulmalı, ardından kontak kapatılarak motor durdurulmalıdır. “Araç ışıkları açılıp kapatılmalıdır.” yanlıştır, çünkü ışıkları açıp kapatmak yağlama sorununu gidermez. “Hız azaltılarak sürüşe devam edilmelidir.” yanlıştır, çünkü düşük hızda da yetersiz yağlama motora zarar verebilir. “Dörtlü ikaz lambaları yakılarak yola devam edilmelidir.” yanlıştır, çünkü dörtlüler diğer sürücüleri uyarır, ancak motoru hasardan korumaz. İpucu: İkaz sorularında önce simgenin ilgili olduğu sistemi belirle; çevreyi uyaran önlemlerle arızanın zararını önleyen müdahaleleri birbirinden ayır.

44I. Yüksek devirde araç kullanılması II. Ani hızlanma ve yavaşlamalar yapılması III. Araca uygun ebatta lastikler kullanılması IV. Araç bakımlarının zamanında yaptırılması Yukarıdakilerden hangileri yakıt tüketiminin artmasına neden olur?

• A)I, II, III ve IV.
• B)I, III ve IV.
• C)II, III ve IV.
• D)I ve II.

Açıklama — Yakıt tüketimini yüksek devirde araç kullanmak ve ani hızlanıp yavaşlamak artırır. Gereksiz yüksek devir ve sert hızlanma daha fazla yakıt gerektirir; ani frenlemelerde ise kazanılan hareket enerjisi ısıya dönüşerek kaybolur ve yeniden hızlanmak için yakıt harcanır. Araca uygun ebatta lastik kullanmak ve bakımları zamanında yaptırmak, tüketimi artırmak yerine aracın verimliliğini korur. “I, III ve IV.” yanlıştır, çünkü uygun lastik ve zamanında bakım tüketimi artırmaz; ayrıca ani hızlanma ve yavaşlama dışarıda bırakılmıştır. “II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü yüksek devirde kullanım dışarıda bırakılmış, tüketimi artırmayan lastik ve bakım uygulamaları eklenmiştir. “I, II, III ve IV.” yanlıştır, çünkü uygun lastik ve zamanında bakım yakıt tüketimini artıran etkenler değildir. İpucu: Önce sorunun artışı mı azalışı mı sorduğuna bak; sert sürüşü israfla, uygun donanım ve düzenli bakımı verimlilikle eşleştir.

45Aşağıdaki davranışlardan hangisi trafik adabına sahip bir sürücü için uygundur?

• A)Sürekli şerit değiştirerek araç kullanmak
• B)Trafik polisi yoksa kırmızı ışıkta geçmek
• C)Denetim korkusu olmadan emniyet kemerini takmak
• D)Elektronik denetleme sisteminin olmadığı yerlerde hız limitlerini aşmak

Açıklama — Denetim korkusu olmadan emniyet kemerini takmak trafik adabına uygundur; çünkü sürücü kurallara ceza korkusuyla değil, güvenlik ve sorumluluk bilinciyle uyar. Emniyet kemeri, ani fren veya çarpışma sırasında savrulmayı sınırlayarak yaralanma riskini azaltır. “Trafik polisi yoksa kırmızı ışıkta geçmek” yanlıştır, çünkü polisin bulunmaması ışıklı trafik işaretlerine uyma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. “Sürekli şerit değiştirerek araç kullanmak” yanlıştır, çünkü gereksiz şerit değişiklikleri trafik düzenini bozar ve çarpışma riskini artırır. “Elektronik denetleme sisteminin olmadığı yerlerde hız limitlerini aşmak” yanlıştır, çünkü hız sınırları denetim olsa da olmasa da geçerlidir. İpucu: Trafik adabı sorularında “Kimse görmese de güvenli ve saygılı davranır mı?” diye sor; sorumluluk bilincini gösteren davranışı seç.

46Aşağıdakilerden hangisi hoşgörülü olma özelliği taşımayan sürücülerin özelliklerindendir?

• A)Öfkeli olmak
• B)Başarılı iletişim kurmak
• C)Kural ihlalinden kaçınmak
• D)Sabırlı davranmak

Açıklama — “Öfkeli olmak” doğru cevaptır, çünkü öfkeyle tepki vermek trafikte sabır ve anlayışa dayanan hoşgörüyle bağdaşmaz. Hoşgörülü sürücü, başkalarının hata yapabileceğini kabul eder ve tepkilerini kontrol eder. Öfkeyle hareket etmek ise iletişimi bozabilir ve saldırgan davranışlara yol açarak trafik güvenliğini tehlikeye atabilir. “Sabırlı davranmak” yanlıştır, çünkü sabır, öfkeyi kontrol etmeyi ve başkalarına hoşgörüyle yaklaşmayı destekler. “Başarılı iletişim kurmak” yanlıştır, çünkü saygılı ve anlayışlı iletişim hoşgörüyle uyumludur. “Kural ihlalinden kaçınmak” yanlıştır, çünkü kurallara uymak hoşgörüsüzlük değil, sorumluluk göstergesidir. İpucu: Önce soru kökündeki “olmayan”, “taşımayan” gibi olumsuz ifadeleri fark et; ardından seçenekleri sorulan değerle uyumlu ve ona aykırı olanlar diye ayır.

47Trafikte kırmızı ışıkta beklerken ışık sarıya döner dönmez önündeki araca korna çalan, ışığın yeşile dönmesi için 1 saniye bile bekleyemeyen sürücünün bu davranışı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Saygılı
• B)Telaşsız
• C)Sorumlu
• D)Sabırsız

Açıklama — Doğru cevap “Sabırsız”dır. Sürücünün yeşil ışığı bekleyemeyip korna çalarak öndeki aracı aceleye zorlaması, beklemeye tahammül edemediğini gösterir. Kırmızıyla birlikte yanan sarı ışık hazırlık uyarısıdır; yeşil yanmadan hareket edilmez. “Saygılı” yanlıştır, çünkü gereksiz korna çalarak öndeki sürücüyü baskı altına almak trafik nezaketine aykırıdır. “Telaşsız” yanlıştır, çünkü sürücü sakin biçimde beklemek yerine aceleci davranmaktadır. “Sorumlu” yanlıştır, çünkü güvenli hareket koşulları oluşmadan öndeki sürücüyü harekete zorlamak risk yaratır. İpucu: Trafik adabı sorularında baskın davranışı bul: Bekleyememe sabırsızlığa, başkasının hakkını gözetme saygıya, davranışının sonuçlarını düşünme sorumluluğa işaret eder.

48Aşağıdaki temel değerlerden hangisini içselleştirmiş bir sürücü, trafikte kendinden çok başkalarını düşünür ve başkalarının iyiliği için fedakârlık yapar?

• A)Bencillik
• B)Diğerkâmlık
• C)Nezaketsizlik
• D)Hoşgörüsüzlük

Açıklama — Diğerkâmlık, başkalarının iyiliğini kendi çıkarından önce düşünmektir. Bu değeri içselleştiren sürücü, başkalarının iyiliği için kendi rahatından veya isteklerinden gönüllü olarak vazgeçebilir. Ancak bu fedakârlık, trafik kurallarına ve güvenliğe aykırı olmamalıdır. “Bencillik” yanlıştır, çünkü kişinin başkalarının ihtiyaçlarını gözetmeden kendi çıkarını öne koymasıdır. “Nezaketsizlik” yanlıştır, çünkü başkalarına kaba ve incitici davranmayı ifade eder. “Hoşgörüsüzlük” yanlıştır, çünkü başkalarının farklılıklarına veya hatalarına tahammül göstermemektir. İpucu: Değer sorularında davranışın özünü bulun: kendini başkasının yerine koymak empatiyi, anlayış göstermek hoşgörüyü, başkası için fedakârlık yapmak diğerkâmlığı işaret eder.

49Sürücüler, beden dilini ve konuşma üslubunu da dikkate alarak trafik adabı açısından başarılı iletişim kurma becerilerini geliştirmek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

• A)İnsanların değişebildiğine inanmalıdır.
• B)Dinlerken aynı zamanda değerlendirme eğiliminde olmalıdır.
• C)Karşısındakinin kişiliğini sevmediğinde zihnini ona kapatmalıdır.
• D)Tek bir olayın, birini anlamak için yeterli bir örnek olduğunu düşünmelidir.

Açıklama — İnsanların değişebildiğine inanmak, kişiyi tek bir hatasıyla etiketlemeden iletişime açık kalmayı sağlar. Trafik adabında esas olan, karşıdakini ön yargısız dinlemek ve davranışını düzeltebileceğini kabul etmektir. Sakin bir konuşma üslubu ve saygılı beden dili de gerginliği azaltarak anlaşmayı kolaylaştırır. “Dinlerken aynı zamanda değerlendirme eğiliminde olmalıdır.” yanlıştır, çünkü mesajı tam anlamadan yargıya varmak etkin dinlemeyi engeller. “Karşısındakinin kişiliğini sevmediğinde zihnini ona kapatmalıdır.” yanlıştır, çünkü saygılı iletişim kişisel beğeniye bağlı olmamalıdır. “Tek bir olayın, birini anlamak için yeterli bir örnek olduğunu düşünmelidir.” yanlıştır, çünkü tek bir davranıştan kişinin bütünü hakkında genelleme yapılamaz. İpucu: İletişim sorularında “önce anla, sonra değerlendir” ilkesini ara; ön yargı, etiketleme ve genelleme içeren seçenekleri ele.

50I. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermek II. Aşırı hız yaparak diğer sürücülerin dikkatlerini dağıtmak III. Engeli olmadığı hâlde engelli kişiler için ayrılmış yerlere park etmek Yukarıdakilerden hangileri trafikte bireye yapılan hak ihlallerindendir?

• A)I, II ve III.
• B)Yalnız I
• C)I ve II.
• D)II ve III.

Açıklama — Doğru cevap II ve III’tür. Aşırı hızla diğer sürücülerin dikkatini dağıtmak, başkalarının güvenliğini tehlikeye atan bir hak ihlalidir. Engellilere ayrılmış yere yetkisiz park etmek, engelli bireylerin bu alanı kullanma hakkını engeller. Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara yol vermek ise hak ihlali değil, uyulması gereken bir trafik kuralıdır. “Yalnız I” yanlıştır, çünkü I hak ihlali değil, başkalarının hakkını koruyan bir davranıştır. “I ve II.” yanlıştır, çünkü I ihlal değildir ve hak ihlali olan III dışarıda bırakılmıştır. “I, II ve III.” yanlıştır, çünkü kurala uygun bir davranış olan I de hak ihlali sayılmıştır. İpucu: Her davranışta “Kimin hangi hakkı engelleniyor veya güvenliği tehlikeye atılıyor?” diye sor; başkasının hakkını korumayı ihlalle karıştırma.